หากจะคะเนจำนวน พระสมเด็จวัดระฆังพิมพ์ฐานแซม ที่มีภาพถ่ายในหนังสือพระเครื่องมาตรฐานของวงการ เทียบกับพระสมเด็จวัดระฆังพิมพ์อื่นๆ น่าจะมีจำนวนมากเป็นลำดับที่สอง รองจากพิมพ์ใหญ่
ทั้งๆที่เป็นพิมพ์ที่แพร่หลาย น่าแปลกตรงที่ไม่ค่อยมีผู้รู้ชี้ตำหนิ ข้อสังเกตความแตกต่างระหว่างพิมพ์ฐานแซมด้วยกัน
ใน “ปริอรรถาธิบายแห่งพระเครื่อง เล่มพระสมเด็จ ครู “ตรียัมปวาย” จำแนกสมเด็จวัดระฆังพิมพ์ฐานแซมไว้ 6 พิมพ์ พิมพ์เขื่อง พิมพ์โปร่ง พิมพ์ชะลูด พิมพ์ป้อม พิมพ์สันทัด พิมพ์ย่อม
พระสมเด็จวัดระฆังพิมพ์ฐานแซมองค์ในคอลัมน์วันนี้ ดูจากเค้าโครงองค์พระ เส้นสายลายพิมพ์ที่ถูกใช้สึกช้ำ ยังเห็นเป็น “พิมพ์เขื่อง” เซียนพระรุ่นเก่า เรียกพิมพ์ “อกตันฐานหนา”
ถือกันว่าในพิมพ์ฐานแซมด้วยกัน นิยมเป็นอันดับหนึ่ง
แต่เมื่อถึงวันนี้ พระสมเด็จวัดระฆังพิมพ์ฐานแซม ออกมาอวดโฉมแพร่หลาย...องค์ที่เคยเรียก อกตัน เกิดติดพิมพ์คมชัด มีร่องสังฆาฏิชัดเจนขึ้นมา คำเรียกพิมพ์อกตัน ก็ค่อยๆหายไป
ข้อแตกต่างระหว่างฐานแซมพิมพ์เขื่อง กับฐานแซมพิมพ์อื่นๆ พระพักตร์ค่อนกลมอ้วนแบบไข่ เส้นพระกรรณห้อยระย้า (ฐานแซมอีกหลายพิมพ์ พระกรรณทิ้งตรง) พระอุระองค์ในคอลัมน์สึกช้ำจึงเห็นเป็นอกตัน
พระเพลาตามทฤษฎีพิมพ์ สมาธิขัดเพชร เหมือนสากคอดกลาง แต่ที่เห็นเป็นแท่งเดียว กลมกลืนกับฐานสามชั้นที่ “หนา” ดูเหมือนแท่งคล้ายๆกัน
เส้นซุ้มครึ่งวงกลมพิมพ์ฐานแซม ช่วงกลางขึ้นบนยังรักษาแนวตรงไว้จึงดูอ้วนกว่า เส้นซุ้มสมเด็จวัดระฆังพิมพ์อื่นๆ
เหตุเพราะช่างแกะแม่พิมพ์รักษาช่องไฟกับเส้นกรอบกระจกด้านข้าง ทำให้เกิดระยะห่างมากกว่าจึงมีผลให้พิมพ์ฐานแซมส่วนใหญ่ด้านบนกว้างกว่าด้านล่าง
...
คนเป็นพระมักคุยว่า พอเห็นด้านหลังด้านบนกว้างกว่าล่างไม่ต้องดูด้านหน้าก็รู้แล้วว่า เป็นพิมพ์ฐานแซม
ทำความเข้าใจกับปรากฏการณ์ พิมพ์ฐานแซมด้านบนกว้างกว่าด้านล่างเอาไว้...
หากไปเจอ สมเด็จพิมพ์ฐานแซม องค์ที่แนวตัดขอบข้างซ้าย ตัดปลายเส้นกรอบกระจกขาด บริเวณแนวยอดซุ้ม...นั่นแล...รหัสลับสำคัญ ยืนยันย้ำว่า เป็นสมเด็จวัดระฆังพิมพ์ฐานแซมแท้...
ดูสภาพพิมพ์ฐานแซมอกตันฐานหนาองค์นี้ เพราะเส้นสายลายพิมพ์ที่สึกช้ำ ขาดความคมสัน ชดเชยด้วยเนื้อพระละเอียดสีขาวอมเหลืองเหมือนนมข้น นุ่มซึ้ง เนื้อนี้ทฤษฎีตรียัมปวาย เรียกเกสรดอกไม้
มวลสาร กากดำ เม็ดแดง ก้อนขาว พอเห็นรำไรอยู่ใต้ผิว ที่ดูดซับฝ้ารักสีเหลืองอ่อนเอาไว้ บริเวณพื้นผิว ที่ลาดเป็นหลุมร่องยังเหลือเนื้อรักบางๆ แต่งแต้มให้องค์รวมด้านหน้ามีสีสัน ซึ้งตา
พลิกด้านหลัง พื้นขาวโหว่ตรงกลางมีเค้ารูปหัวใจ คือหลักฐานการถูกเลี่ยมใช้เป็นเวลานาน คนรักพระสึกช้ำนิยมพระมีเงาสว่างซึ้ง ชอบส่องเนื้อพระตรงนี้ไว้ดูเป็นเนื้อครู
นอกช่องโหว่ยังดูดซับเนื้อรักสีเหลืองเข้มสลับหลุมร่อง และผิวเดิมๆนุ่มซึ้ง บางตำแหน่งเห็นเม็ดมวลสาร
สภาพรวมๆของเนื้อพระสมเด็จวัดระฆังที่หลากสีสันอย่างนี้ คนเป็นพระสมเด็จบอกว่าเป็นพระแท้ ดูง่าย บางคนโม้ว่า ซื้อได้โดยไม่ต้องเข้าแว่น
คนที่โม้ได้ เป็นเซียนรุ่นโบราณ ก็ให้เขาโม้ไป
มาถึงสมัยนี้ เจอพระสมเด็จแท้ดูง่าย อย่างองค์นี้ราคาว่ากันพื้นๆราวสิบล้าน...อย่าว่าแต่จะต้องเข้าแว่นเดียว สิบแว่นยังต้องช่วยกันรับประกัน เจอตาเดียวทักว่า “ไม่ดี” ยังต้องรีบวิ่งไปขอคืนกันเลย.
พลายชุมพล
คลิกอ่านคอลัมน์ "ปาฏิหาริย์ จาก หิ้งพระ" เพิ่มเติม