พระนางพญาที่ขึ้นจากวัดสองฝั่งแม่น้ำน่าน เมืองพิษณุโลก ไม่ได้มีจากวัดนางพญาวัดเดียว...นอกจากกรุโรงทอ ที่เดิมเคยเรียกกรุวัดโพธิ์ รองอันดับ สอง ยังมีนางพญากรุวัดสุดสวาท...หายาก กว่าแพงน้อยกว่าน่าใช้มาก
แต่นางพญาองค์ในคอลัมน์วันนี้ มองปราด เส้นสายลายพิมพ์ชัด เนื้อหาไฝฝ้าราดินชัด พิมพ์ใหญ่เข่าโค้ง...ขึ้นจากวัดนางพญา เพราะวรรณะ หรือสีเนื้อพระเทาอ่อนๆ งามประหลาด จึงเรียกนางสีสวาทว่ากันเรื่องสีเนื้อพระ...คนรักพระที่เคยอ่าน ปริอรรถาธิบายแห่งพระเครื่อง เล่ม 2 พระนางพญา จะต้องทำความเข้าใจให้ตรงกันเสียก่อนว่า ทฤษฎีเรื่องสีเนื้อพระ...ของ ตรียัมปวาย ถ้าเป็นสีเขียว ครูเรียก “ผงหิน”
ท่านเชื่อว่า เนื้อผสมมาจากพวกหิน อัคนี (ทำท่าจะคล้ายไปทางซีเมนต์)
ส่วนองค์เนื้อดำ ครูบอกว่า ผสมจากเถ้าถ่านสีดำ จำพวกคาร์บอน
ทฤษฎีของอาจารย์ อ่านไปดูพระไปแล้ว ก็พอมโนตามอาจารย์ไปได้...ซึ่งก็ไม่ถือว่าผิดอะไรนัก เพราะหลักของการดูพระสำคัญนั้น อยู่ที่รู้จักเทียบเคียงกับพระแท้ ที่เป็นองค์ครู กับพระในมือตัวเอง
ต่อมาคุณเชียร ธีรศานต์ ติดตามศึกษาพระเครื่องเนื้อดินเมืองเหนือ ไม่ว่านางพญา พระรอด ซุ้มกอ ฯลฯ แล้วค้นพบทฤษฎีใหม่...สีเนื้อพระ เขียว แดง เหลือง ขาว และดำ เกิด จากความร้อนตอนเผาพระ
องค์ที่สีดำ เพราะตอนเผาวางอยู่ไกล ไฟ ขนาดมักจะเขื่องกว่า องค์สีเหลืองอ่อน ได้ไฟมากขึ้น สีแดง เพิ่มขึ้น องค์ที่ถูกความร้อนจากไฟมากถึงขีดสุด เนื้อพระก็จะกลายเป็นสีเขียว
ขณะเดียวกัน พระสีเขียวก็จะขนาดย่อมลง
ทฤษฎีคุณเชียรได้รับการยอมรับเป็นมาตรฐานของวงการ
แต่ถ้าจะเทียบความลุ่มลึก กว้างขวางในทางประวัติศาสตร์ ทางโบราณคดี หรือหลักวิชาด้านศิลปะอื่นๆ ก็ยังต้องใช้ของตรียัมปวายต่อ เช่น เรื่องสีเนื้อพระ ครูท่านมีพระนางพญาผ่านมือมาก ท่านจำแนกไว้กว่าสิบสี
...
ตัวอย่าง สีเขียว มีเขียวสด เขียวใบหญ้า เขียวคล้ำ และที่จะนำเข้าประเด็นคุยกันวันนี้ คือสีสวาท
สีนี้พบน้อยมาก ในหนังสือพระเครื่องของวงการ วันนี้มีนางพญาวัดนางพญาให้เทียบเคียงกัน บางเล่มผมเคยนับได้มากกว่า ห้าสิบองค์ ยังพอจำได้ว่า แทบจะหาสีสวาท ไม่ได้สักองค์เดียว
นางพญาพิมพ์ใหญ่เข่าโค้งสีสวาท องค์นี้นอกจากส่วนที่ถูกจับต้องเผยสีสวาทอ่อนๆให้เห็นแล้ว ลึกลงไปในหลุมร่องของเนื้อพระยังดูดซับรารักดำเหมือนสีขนกาน้ำ (ไม่ดำสนิท) เอาไว้
ส่วนที่สีดำจากรารักจางๆก็ยังมองเห็น นวลดิน...นวลดินนี้ อาจารย์ปรีชา เอี่ยมธรรม (จ่าเปี๊ยก) เพิ่งเขียนในหนังสือรวมเล่ม เล่มล่า ถือเป็นส่วนประกอบสำคัญ ในการตัดสินว่าเป็นพระแท้
ด้านหลังนางสีสวาทองค์นี้ สัญลักษณ์ รอยลายมือก้นหอย มีเนินเรียบ คล้ายเนิน เรียบผงสุพรรณ รวมหลุมร่อง จะงอยรอยมือจับที่มุมสามด้าน ถือเป็นหลังนางพญา ที่รวมธรรมชาติไว้ครบถ้วน กลมกลืน
ความเชื่อด้านพุทธคุณของพระนางพญาวัดนางพญา ก็น่าสนใจ...
วงการตำรวจเชื่อถือกันนักหนา ว่า เหนียวแบบมหาอุดหยุดปืน แต่วงการชายชาตรี ไม่เว้นครูอย่างคุณเชียรเอง กระซิบว่า ด้านเมตตาเสน่หา...แรง! อย่างน่าอัศจรรย์ ถึงขั้นต้องมีข้อห้าม...ไม่ควรหานางพญาให้เมีย เพราะจะเสียเมีย.
พลายชุมพล
คลิกอ่านคอลัมน์ "ปาฏิหาริย์ จาก หิ้งพระ" เพิ่มเติม