บทที่ 4 ในหนังสือ พระสมเด็จบางขุนพรหม (พิมพ์ในงานประกวดพระเครื่อง จัดโดยตำรวจภูธรภาค 7 พ.ศ.2552)...ว่าด้วยจำนวนพระ และพิมพ์พระฯ
ม.ร.ว.อภิเดช อาภากร เขียนว่า การเปิดกรุทำกันวันที่ 24 พ.ย.2500 เวลา 09.00 น. เสร็จเรียบร้อยเวลา 22.00 น. วันรุ่งขึ้น นับพระสมบูรณ์ได้ทั้งหมด 2,950 องค์ พระตะกั่วถ้ำชา 1 องค์ พระสมเด็จทรงไสยาสน์ 3 องค์
บทที่ 5 การออกให้บูชา ราคาเช่า มีการแบ่งพระเป็น 4 ชั้น ชั้นพิเศษ ชั้นหนึ่ง ชั้นสอง ชั้นสาม พิมพ์ทรงใหญ่ พิมพ์เกศบัวตูม พิมพ์ปรกโพธิ์ แพงที่สุด 3,500 บาท ทรงเจดีย์ชั้นพิเศษ 2,200...และถูกที่สุด พิมพ์อกครุฑเศียรบาตร 400 บาท
ส่วนพิมพ์ทรงไสยาสน์นั้น ตั้งราคาไว้สูงสุดองค์ละ 5,000 บาท มีข่าวตามหลังอีกราวสิบปีต่อมา จึงมีคนมาเช่าบูชาองค์สุดท้ายไป
องค์เดียวในหนังสือ พระสมเด็จกรุบางขุนพรหม สภาพติดแม่พิมพ์คมชัดพอสมควร เห็นรายละเอียดพระพักตร์ พระเกศ เส้นสังฆาฏิ และเส้นแสดงว่าเป็นผ้านุ่ง คราบกรุหนา จึงน่าจะเป็นองค์ครูองค์เดียวที่มีไว้เทียบเคียง
พระสมเด็จบางขุนพรหมพิมพ์ไสยาสน์ องค์ในคอลัมน์ มองปราดเดียวก็เห็นได้ เส้นสายลายพิมพ์คมชัดลึกกว่า พระพักตร์ พระเกศ เส้นสังฆาฏิ เส้นผ้าสบงชัดเจนกว่า
หากมีการขยายภาพส่วนพระพักตร์ ให้ใหญ่ จะเห็นทุกเส้นสาย ประกอบทั้งพระพักตร์จนแทบจะมโนได้ว่า ท่านยิ้มให้องค์นี้ลงรักปิดทองไว้เดิม รักและทองกรุ... ยังเหลือแผ่นหนาเต็มพระเกศ ส่วนแผ่นรักดำยังเห็นหลายแห่ง รวมไปถึงด้านหลัง
เท่าที่ติดตามดูภาพ พิมพ์ไสยาสน์มาน่าจะเกิน 3 องค์ ยังไม่มีองค์ใดคมชัดเท่าองค์นี้
จำนวนพระที่พบมากกว่า 3 องค์ แสดงว่า เป็นพระที่ออกมาก่อนตอนเปิดกรุปี 2500 ไม่ว่าเป็นชุดที่ผู้ร้ายขโมยเจาะเจดีย์ออกไปก่อน หรือจะเป็นได้ตอน “ตกพระ” ซึ่งทำต่อเนื่อง สามครั้งใหญ่
...
และที่เพิ่งปรากฏเคลื่อนไหว ตีพิมพ์ในหนังสือของวงการพระเครื่อง...มีพิมพ์ไสยาสน์ วัดระฆัง สององค์ สภาพไม่คมชัดเท่ากรุบางขุนพรหม มีเพียงผิวสะอาดขาวใส...ยืนยันความเป็นวัดระฆังได้ชัดเจน
นี่ควรเป็นความรู้ใหม่ ที่คนรักพระสมเด็จควรรู้ ในยุคที่พระปลอมฝีมือดีอาละวาด
จำนวนพระสมเด็จพิมพ์ไสยาสน์ ที่เพิ่งปรากฏออกมา จึงมีข้อพิจารณาเพิ่มเติมได้อีก
พิมพ์นี้ไม่ได้แกะแม่พิมพ์ แล้วแกะเส้นกรอบ (ที่เรียกกรอบกระจก) เอาไว้ เป็นหมุดหมายให้คนพิมพ์พระ ตัด เหมือนห้าแม่พิมพ์ วัดระฆัง แปดแม่พิมพ์บางขุนพรหม แต่เป็นการแกะพิมพ์ในขอบ ซึ่งเทียบเคียงได้ เป็นกระบวนการเดียวกัน กับชุดหกพิมพ์กรุเจดีย์เล็ก
พระที่แกะพิมพ์ลงในขอบ เมื่อกดแม่พิมพ์แล้วดึงพระขึ้นมา จะได้องค์พระที่เท่ากันเป๊ะๆ ทั้งส่วนขอบสี่ด้าน รวมไปถึงความหนา ที่จะถูกความสูงของขอบบังคับไว้ ให้เท่ากันทุกองค์
หากมีโอกาสได้จับต้อง พระสมเด็จพิมพ์ไสยาสน์ ไม่ว่าบางขุนพรหม หรือวัดระฆัง ข้อพิจารณาแรก พระแท้ ต้องบาง...จะยิ่งรู้สึกว่าบางมาก เพราะขนาดพระไสยาสน์ยาวกว่าพระสมเด็จธรรมดาราวหนึ่งเท่า
หากดูแลรักษาไม่ดี จะแตกหักได้ง่าย จึงควรหาตลับใส่ท่านไว้ก่อนยื่นให้ใครดูจะดีกว่า
พิมพ์ไสยาสน์ปลอม มีวางขายให้เห็นเกลื่อน คนเป็นพระมองปราดเดียวก็รู้ แต่มือใหม่ ส่องให้ดูว่า เนื้อหาพระปลอมเป็นยังไง...เตือนกันไว้ เขาทำได้ใกล้เคียง ก่อนจ่ายตังค์ ต้องใช้ปัญญา และตั้งสติให้มั่นคง ของแท้ราคาถูกไม่มี.
พลายชุมพล