เจตนาที่จะตั้งชื่อเรื่อง เกศบัวตูมพิมพ์เล็ก...ก็เพื่อจะเรียกความสนใจ...เพราะขนบนิยมในวงการพระเครื่อง ชื่อเรียกพิมพ์อย่างนี้ไม่มี...
ข้อแรก วงการเล่นหากันแค่สองพิมพ์ ฐานสิงห์แคบ และฐานสิงห์กว้าง ข้อสองถ้าใช้หลักครู “ตรียัมปวาย” ท่านมีหลายพิมพ์กว่า พิมพ์หนึ่งคือพิมพ์ย่อม
ดูจากภาพถ่าย สภาพเส้นสายลายพิมพ์ สึกเลือน เห็นเค้าไปทางฐานสิงห์กว้าง...แต่หากได้ดูองค์จริง ขนาดขององค์นี้เล็กกว่าพิมพ์ย่อม ถ้าเอาไปเทียบกับขนาดพิมพ์ใหญ่ พิมพ์ทรงเจดีย์ทั่วไป
เกศบัวตูมองค์นี้แทบจะลดขนาดหายไปราวหนึ่งในสี่ เห็นชัดว่าเล็กจนผิดตา
น้องใหม่วงการ...ผมเคยได้ข่าวถือทั้งไม้บรรทัด และถือทั้งเครื่องชั่งน้ำหนักประกอบการตัดสินใจซื้อ ถ้าเห็นขนาดเล็กอย่างนี้ก็คงวางทันที พร้อมคำอุทาน “ผิดพิมพ์”
แต่ช้าไว้...ครูท่านสอนให้พิจารณาหาเหตุผล ขนาดของพิมพ์พระอย่างนี้ มีในพระสมเด็จวัดระฆังแท้พิมพ์ไหนบ้างหรือไม่...
ในหนังสือภาพพระเครื่องเล่มแรกของประชุม กาญจนวัฒน์ แม้ภาพขาวดำ แต่แม่นยำ เชื่อถือได้เรื่องขนาด...
ไล่เรียงในแถววัดระฆัง...จนไปถึงองค์ท้ายสุด...ปรกโพธิ์ องค์ลงรักดำ นักเลงพระรุ่นเก่ารู้จักกันดีว่าเป็นองค์หมอสุประเกตุ จารุดล ถือว่าเป็นปรกโพธิ์ที่น่าเชื่อถือเป็นองค์ครู เป็นองค์แรกๆที่ควรจดจำ
ขนาดปรกโพธิ์องค์หมอสุประเกตุเล็กมาก เทียบกับทุกพิมพ์แล้ว ถือว่าเล็กที่สุด
วัดขนาดแบบกว้าง 2 สูง 3 ซม.พอดีๆ
เกศบัวตูมองค์ในคอลัมน์วันนี้ วัดขนาดแล้วไล่เลี่ยกัน จะขาดจะเกินบ้าง ก็ตรงตัดชิดซุ้มมากน้อย
เอาเป็นว่าแม้ดูขนาดน่าจะเล็กมากไป แต่เมื่อหาเพื่อนแม้คนละพิมพ์ ขนาดเดียวกันได้ ก็ใจชื้นขึ้น
...
ลองทำใจผ่านปัญหาเรื่องขนาด หันมาพิจารณาเรื่องเนื้อหาและธรรมชาติ ซึ่ง “ตรียัมปวาย” ชี้ว่าเป็นข้อตัดสินชี้ขาด
พระสมเด็จวัดระฆังที่สึกช้ำจนเส้นสายลายพิมพ์บางส่วน เช่น ส่วนพระเพลา และส่วนฐานชั้นแรก แทบจะกลืนเป็นเนื้อแผ่นเดียวกัน เป็นปัญหาในการพิจารณาเส้นสาย...แต่ก็ชดเชยได้ด้วยเนื้อหาที่นุ่มนวลซึ้งตา
เนื้อนุ่มซึ้งเห็นเงาสว่างสดใสอย่างนี้ ที่จริงเป็นเนื้อนิยมของคนรักพระรุ่นเก่า...ดูง่ายชนิดแทบไม่ต้องใช้แว่นส่อง หลุมร่อง ที่ “ก้อนขาว” หลุดหลายหลุม
รวมรอยยุบรอยแยก ฝ้ารักสีน้ำตาลและชิ้นรักสีดำในซอกระหว่างฐานชั้นที่สามกับเส้นฐานซุ้ม ก็เป็นตัวช่วยให้เห็นถึงความเก่าถึงอายุ
พื้นผนังส่วนใหญ่ยังเห็นฝ้านวลของแป้งโรยพิมพ์สีขาวขุ่น ช่วยเสริมส่วนองค์พระที่เห็นเนื้อขาวอมเหลืองเด่นเป็นสง่าขึ้น
พลิกด้านหลัง หลุมร่องน้อยใหญ่เนินสูงแอ่งลาดสลับประปราย ชิ้นมวลสารใหญ่ก็ช่วยเสริมให้เห็นความกลมกลืนเป็นธรรมชาติของเนื้อพระวัดระฆังสม่ำเสมอทั่วทั้งองค์
หากยังลังเลกับขนาดที่เล็กผิดตา เมื่อเจอสภาพเนื้อพระที่ซึ้งจัด ชดเชย...สำหรับคนเป็นพระจะรู้ทางว่า พระสภาพนี้มีปัญหาด้านการตลาด ซึ่งก็ช่วยให้ตัดสินใจนิมนต์ท่านแขวนคอได้ง่าย
ข้อดี...ของขนาดสมเด็จวัดระฆังเล็กอย่างนี้ ก็คือประหยัดค่าทองทำตลับ...ได้มากโข สำหรับคุณผู้ชาย อย่าเผลอใจอ่อน ให้คุณผู้หญิงข้างตัว ที่เสน่หาพระเล็ก แย่งไปได้ก็แล้วกัน.
พลายชุมพล