หากจะใช้เกณฑ์ซื้อขายของวงการ พระสมเด็จวัดระฆังพิมพ์ใหญ่ องค์ที่มีเส้นสายใหญ่ล่ำ ลึก จนดูคับซุ้มครอบแก้ว องค์ในคอลัมน์ก็ “ผิดพิมพ์”
เมื่อพิมพ์ผิด ก็เข้าหลักเนื้อผิด เป็นพระสมเด็จปลอม จึงไม่แปลกที่ไม่เห็นพิมพ์นี้ ตีพิมพ์ในหนังสือมาตรฐาน จะพยายามลากเข้าหาพิมพ์ใหญ่ เส้นสายล่ำสัน อย่างองค์ เสี่ยดม...ก็ยังไม่ใช่
องค์เสี่ยดม ที่บางทฤษฎีถือเป็นสมเด็จวัดระฆังพิมพ์ที่ 1 แม้ล่ำสัน โดยภาพรวมยังโปร่งบาง...กว่า
แต่กับคนรักพระสมเด็จที่มีประสบการณ์ ที่ผ่านพระหลากหลายแม่พิมพ์ ยังมีข้อเสียดาย... เนื้อหาพระสมเด็จองค์นี้ละเอียดขาวหนึกนุ่ม เข้าทางเนื้อเกสรดอกไม้ ทฤษฎีตรียัมปวาย
เนื้อรักที่ยังเหลือในหลุมร่อง ทั้งในองค์พระทั้งในพื้นผนัง...ก็เป็นรักเก่า...โทนสีแดงอมน้ำตาล หรือที่เรียกกันว่ารักน้ำเกลี้ยง ก็ช่วยขับเน้นความเด่นของเนื้อให้สว่างกระจ่างตา ถึงขนาดที่ต้องใช้คำว่า ดูง่าย
ย้อนมาพิจารณาแม่พิมพ์...อีกที ทั้งที่ดูเผินๆ สึกช้ำเพราะลอกรัก...แต่ตรงร่องอก เห็นเส้นสังฆาฏิสองเส้น และที่เด่นสะดุดตาที่สุด ก็คือเส้นขอบจีวร...ที่หักออกไปหาซอกรักแร้ขวา...
ในสมเด็จวัดระฆังพิมพ์ใหญ่ ปรากฏเส้นขอบจีวรเส้นนี้ ให้เห็นชัดๆน้อยองค์เต็มที
นึกถึงพิมพ์ใหญ่วัดระฆังองค์สวยของคุณเชิดชัย...เส้นสังฆาฏิคม เรียวบาง มีเส้นขอบจีวรแยกออกไป พอให้เห็น ...ซึ่งก็ชี้ว่า เส้นขอบจีวรพิมพ์ใหญ่วัดระฆัง...มี...เพียงแต่มีติดให้เห็นน้อยมาก จนเกือบจะเชื่อกันว่าไม่มี
ต่างจากพิมพ์ทรงเจดีย์ ที่ติดเส้นขอบจีวรในหลายพิมพ์ และหลายองค์
พอจะรวมความได้ พิมพ์ใหญ่องค์ล่ำลึก... ที่ดูจะล่ำลึกเกิน...องค์นี้ ยังอุตส่าห์ติดพิมพ์ชัดลึก...มีเส้นสังฆาฏิและเส้นขอบจีวร...แถม
...
สำหรับผม เห็นเป็นกรณีศึกษา แม่พิมพ์พระพิมพ์ใหญ่ ซึ่งน่าจะมีองค์เทียบเคียงตามมาได้อีกหลายองค์
สำหรับค่านิยมเซียนวงการ ที่ถือว่าผิดพิมพ์ ไม่ซื้อขายก็ไม่ว่ากัน ถือเป็นโอกาสให้คนรักพระ ได้จับต้องสมเด็จวัดระฆังแท้ ในราคาไม่แพงเอาไว้ใช้...
ดูองค์พระดูฐานสามชั้น แล้ว ดูเส้นซุ้มครอบแก้วอวบอ้วน กลมกลืนไปกับเส้นกรอบกระจก ที่ยังเหลือให้เห็นสามด้าน...เหลือด้านเดียว ด้านซ้าย ตัดพอดีเส้น...ก็ถูกตำแหน่ง เพราะตัดลงมาถึงกลางลำพระกรซ้าย...ถูกที่ถูกตำแหน่งอีก
พลิกด้านหลัง...ริมขอบสี่ด้านสึกมน...ตามธรรมชาติหลังวัดระฆัง...กลางพื้นหลัง มีแนวรอยปูไต่เป็นเส้นยาวทแยงลงด้านล่าง เส้นบนติดจางๆ เส้นล่างกลางองค์พระลงมา ติดลึกชัด...นี่ก็อีกหนึ่งสัญลักษณ์หลังมาตรฐาน
หลังดูเรียบๆ มีหลุมร่อง และเนินราบ สลับบ้าง อย่างนี้ ปรากฏในเนื้อละเอียดขาวอมเหลือง ระดับความนุ่มซึ้งถึงขนาด...อย่างนี้ คนเป็นพระบางคน คุยว่า เห็นแค่หลังก็ตัดสินได้ สมเด็จวัดระฆังแท้
เมื่อทุกองค์ประกอบ ไม่ว่าเส้นสายลายพิมพ์ ที่ถือว่า “ถึงฝีมือหลวงวิจารณ์เจียระไน” ประกอบเนื้อหาและธรรมชาติที่ซึ้งจัดถึงขีด...เป็นเนื้อสมเด็จวัดระฆัง ทั้งด้านหน้าและด้านหลัง
ประเด็นผิดพิมพ์ ตามค่านิยมวงการ ก็น่าจะถูกตีตกไป เพราะที่ว่ากันว่า พระสมเด็จวัดระฆังพิมพ์ใหญ่ ที่บางทฤษฎีมี
สี่พิมพ์ บางทฤษฎีมีหกพิมพ์นั้น ยังไม่ใช่บทสรุปได้ลงตัว
แม่พิมพ์สมเด็จวัดระฆังพิมพ์ใหญ่ หรือพิมพ์อื่นๆ เท่าที่เปิดโฉมออกมา มีมากพิมพ์กว่านั้น
พิมพ์ใหญ่องค์ล่ำลึกผิดตาองค์นี้ เห็นทีจะต้องนิยามใหม่ เมื่อเนื้อใช่ พิมพ์ก็ต้องใช่ นี่คือหลักการหาพระสมเด็จวัดระฆังขึ้นคอ คนละหลักกับการหาพระสมเด็จวัดระฆังเอาไว้ขาย ซึ่งยึดกลไกตลาดเป็นสำคัญ.
พลายชุมพล