เมื่อมีพระให้เลือกเขียนมากๆ พระองค์ที่ดูง่ายเขียนไปบ่อยก็เริ่มเบื่อที่ต้องใช้ “มุก” ซ้ำ เจอนางพญาพิมพ์ใหญ่เข่าโค้ง องค์ในคอลัมน์ ถ้าอยากดูภาพสี (เปิดไทยรัฐออนไลน์นะครับ) จะเห็นเป็นสีเทาอ่อน
ได้เลย! พระสภาพนี้ มีเรื่องให้คุยได้หลายแง่
เริ่มกันที่เรื่องสี ใครเคยอ่านปริอรรถาธิบายแห่งพระเครื่อง เล่ม 2 เรื่องพระนางพญา ครู “ตรียัมปวาย” ท่านว่า พระสีเขียว ท่านเรียกผงหินทำจากวัสดุคล้ายปูนซีเมนต์ สีดำ ท่านว่าเนื้อผงใบลานเผา...ใช้ผงสีดำผสม
ต่อมาคุณเชียร ธีรศานต์ เขียนตำราพระเมืองเหนือ เน้นที่พระรอด...เสนอทฤษฎีใหม่ สีพระดินเผา ที่แตกต่างลดหลั่นกันไปนั้น เกิดจากการเผาที่ถูกความร้อน
ห่างไฟ ความร้อนไม่ถึง เนื้อดินสีดำใกล้ไฟเข้า ไปหน่อย เนื้อสีเหลืองอ่อน เหลืองแก่ สีแดงและใกล้ ไฟมากถึงที่สุด เนื้อจะเป็นสีเขียว จะเขียวใบหญ้าเขียวหินครก เข้มข้นไปใกล้สีดำ ความร้อนทำให้เป็นไปทฤษฎีสี มีเหตุผลวงการยอมรับ
แต่ความจริงที่คนรักพระเนื้อดินเผาคุ้นมาก่อนก็คือ บางองค์ที่เนื้อมีลายหลายสี สีเทา ดำ สีขาว เรียกกันว่า “พระเนื้อผ่าน” ข้อดีก็คือพระเนื้อผ่าน มักเป็นพระแท้...บางคนรักเนื้อนี้มากกว่าด้วยซ้ำ
บางองค์ มีข้อให้ต้องขบต้องคิดมาก...ระหว่างพระสีเขียว สีดำ สีเทา นั้น เป็นสีที่เกิดจากความร้อนระดับไหน ตัวอย่างพระสีเขียวคล้ำไปทางดำ จะเป็นพระที่เนื้อถูกไฟเผามากที่สุด...หรือเป็นดำเพราะไกลไฟ ไม่ถูกความร้อน
ข้อพิจารณานี้มีว่า พระที่ถูกความร้อนมากกว่า เช่น พระสีเขียวนั้น มักมีขนาดย่อมลง พระนางพญา พระรอดแท้ บางองค์เล็กมาก จนถูกตีว่าเป็นพระเก๊ก็มี
ส่วนพระดำ ที่ถูกความร้อนน้อย หรือไม่ถูกไฟเอาเลย...มักเป็นพระที่มีขนาดใหญ่กว่าพระสีอื่น
...
ได้พื้นฐานความรู้นี้แล้ว ลองพิจารณา พระนางพญา พิมพ์ใหญ่เข่าโค้ง องค์ตรงหน้า พิมพ์ทรงถูกต้องทุกเส้นสาย ผิวฝ้าเนื้อหากลมกลืนเป็นธรรมชาติ เม็ดแร่พอมีประปราย บางเม็ดเป็นเนินนูนเพราะถูกปิดคลุมไว้ด้วยผิว
ใช้แว่นส่องเพ่งดูการเกาะตัวของเนื้อ...ไม่ตกผลึกแน่นเหมือนเนื้อเขียว จึงเข้าใจได้ว่าสีเทาที่เห็นเป็นพระที่ไฟอ่อน แต่ไม่มีสีอื่นเข้ามาปะปน จนไม่กล้าบอกว่า “เนื้อผ่าน” แต่ความจริง ทั้งองค์นี้ พิจารณาได้ว่าเป็นพระเนื้อผ่าน
คราบสีดำปื้นหนาที่ขอบข้างขวา (องค์พระ) เหมือนกับคราบในหลุมร่องกลางแผ่นหลัง ไม่ใช่ “รารัก” ที่เกาะผิวเนื้อบางๆ อย่างชุดพระกำแพงเพชรจะดูว่าเป็นเนื้อรัก ที่มีในพระนางพญาหลายองค์ ...ก็ไม่ใช่
ดูลึกๆแล้ว เป็นคราบผิวดินชั้นนอก ที่เกรอะกรังคล้ายดินกรุมากกว่า
แต่ไม่ว่าจะคราบอะไร คราบดำนี้ก็ช่วยเสริมให้พระนางพญาเข่าโค้งองค์นี้ ดูได้ว่าเป็นพระแท้ ยิ่งกว่าแท้มากขึ้น.
พลายชุมพล