อยากขอยืมวลี “คม ชัด ลึก”เอามาใช้ กับคุณสมบัติพระสมเด็จวัดระฆัง พิมพ์ใหญ่ องค์ในคอลัมน์วันนี้ “คม” มากับ “ชัด” ที่มองเห็นกันแล้ว ในองค์ดังหลายองค์
เมื่อกดพิมพ์พระออกมา เห็นเส้นสายลายพิมพ์เล็กๆ เส้นสังฆาฏิ เส้นขอบจีวรที่ซ้อนเข้าหาใต้รักแร้ เส้นท่อนขาบน ที่แยกออกจากเส้นท่อนขาล่าง หลายองค์ มีเส้นแซมใต้ฐาน (องค์นี้ไม่มี) ที่เป็นเส้นเล็ก และคม ราวกับเส้นผม
เหล่านี้คือนิยามของพระสมเด็จวัดระฆังองค์ที่ติดพิมพ์ “ลึก” เป็นที่ยอมรับกันในวงการ องค์ที่“ลึก”เพราะเห็นเส้นเล็กๆเหล่านี้ จึงมีมูลค่า แบบที่คุยกันว่า พระร้อยล้าน พระที่ติดลึกเหล่านี้ แม้มีจำนวนน้อย นับองค์ได้
แต่ยังมีอีกบางองค์ ที่ติดพิมพ์ลึกยิ่งกว่า คือองค์ที่มองเห็นเครื่องหน้า จมูก ปาก ตาและอื่นๆ
ที่จริง ไม่ใช่ความรู้ใหม่ สมัยครูตรียัมปวาย หนังสือปริอรรถาธิบายแห่งพระเครื่องเล่มพระสมเด็จ ของท่าน ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 6 พ.ศ.2522 ท่านพูดถึงพระสมเด็จฯมีหน้ามีตา อยู่หลายพิมพ์หลายองค์
พิมพ์เกศบัวตูมฐานสิงห์แคบ พิมพ์เกศบัวตูม ฐานสิงห์กว้าง พิมพ์ปรกโพธิ์ พิมพ์สังฆาฏิ เปิดโฉมในหนังสือวงการมานาน แต่พิมพ์อื่นๆ เช่น พิมพ์ใหญ่ ฯลฯ ยังไม่ค่อยเห็น หน้าตาลึกชัด แบบสะใจ
บางองค์ที่พอเห็นเค้าหน้าตา...อย่างพิมพ์ใหญ่องค์ในคอลัมน์ เหตุเพราะหน้าพระเล็กขนาดหัวไม้ขีดไฟ มีรอยยุบรอยแยกที่มีเนื้อรักฝัง แย่งพื้นที่เล็กๆ ส่วนเป็นจมูก ปาก ตา ดูตาเปล่า ไม่เห็น ส่องแว่น สิบเท่า ก็ยิ่งไม่เห็น
เอาไปถ่ายรูป ขยายขนาดโปสต์การ์ด มองอีกที คราวนี้ เห็นตุ่มเม็ดตาสองตา เห็นจมูก ปาก เอ้า! แถมเป็นทีเด็ดเคล็ดลับ ให้รู้กันว่า หน้าตาพระสมเด็จวัดระฆังพิมพ์ใหญ่ เท่าๆที่พอผ่านตากันมา นอกจากสองตา ชิดติดกลางค่อนบนของเนื้อจมูก ต่อลงมาถึงปาก
...
พื้นที่หน้าผาก มีเม็ดข้าวหลามตัดลบมุม ในตำแหน่งอุณาโลม ดูภาพรวมๆ เหมือนไม้กางเขน จมูก ปาก ตา พระปลอม ที่ทำออกมานาน ดูแค่ คล้ายๆ ยังไม่เหมือน โดยเฉพาะเม็ดอุณาโลม ยังไม่มี
ไหนๆก็หลวมตัวดูจมูก ตา ปาก รวมอุณาโลม แสดงความ“ลึก”ที่สุดของการพิมพ์พระกันไปแล้ว ดูที่ส่วนอก จะเห็นแนวเส้นสังฆาฏิ ดูส่วนท่อนขา จะเห็นแนวแยกของท่อนขาซ้ายด้านล่าง เห็นสัณฐานปลายเท้าชัดเจน
พระสมเด็จองค์หนึ่ง คือบทเรียนหนึ่ง บทเรียนพิมพ์ลึก ชัด วันนี้ มีมากับสภาพพระที่พิมพ์ถูก เนื้อใช่ ฝ้ารัก และธรรมชาติ ในพื้นผนังด้านหน้า ไปถึงรอยยุบรอยแยกแผ่นหลัง ...เป็นสมเด็จวัดระฆังพิมพ์ใหญ่ ที่แท้ ดูง่าย ระดับองค์ครู อีกองค์.
พลายชุมพล