พระกริ่งพุทธนิมิต

ขนบนิยมพระกริ่งวัดสุทัศน์ สมเด็จสังฆราช (แพ) คนรักพระกริ่งรู้กันดี สมเด็จท่านทรงสร้างพระกริ่งส่วนใหญ่เป็นเนื้อนวโลหะผิวกลับดำทุกปี ในวันคล้ายวันเกิด ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 นับแต่รุ่นแรก รุ่นเทพโมลี พ.ศ.2441

แต่ก็มีพระกริ่ง ชุดปี 2483 ปี 2484 และปี 2485 รูปแบบที่สร้างแตกต่าง เริ่มจากแม่พิมพ์ ฝีมือช่างหรัส พัฒนางกูร (พัฒนช่าง) ปั้น เค้าโครงยังเป็นพระกริ่งแบบเดิม แต่วชิระ เกลี้ยงกลมหลายแหลม คล้ายลูกตอร์ปิโด

และเนื้อโลหะผสม ไม่เน้นกลับดำ ดูผิวเผินเหมือนทองเหลืองธรรมดา

ปีที่สร้างพระกริ่ง 2483 ลูกศิษย์ผู้ใหญ่อยากได้กันมาก ทั้งสมเด็จฯกรมดำรงฯ สมเด็จกรมพระยานริศฯ จำนวนมากกว่า 300 องค์ ศิษย์ขอหล่อครอบน้ำมนต์แปดใบร่วมพิธี ทรงอนุญาต ทำให้สัดส่วนโลหะผสมเจือจาง “ไม่กลับดำ”

ถึงปี พ.ศ.2484 อายุพรรษาครบ 85 สมเด็จทรงปรารภว่าจะไม่สร้างพระกริ่ง แต่กลางคืนก็ทรงฝันถึงพระเครื่องสี่กรองค์หนึ่งที่ต่อมาค้นพบในตำหนัก...โปรดให้ช่างหรัสนำไปเป็นแบบปั้นพระพุทธรูปสี่กร ศิษย์ได้โอกาสขอสร้างพระกริ่งด้วย 30 องค์ สมเด็จทรงขอเป็นส่วนตัว 7 องค์

กริ่งรุ่นนี้เรียกกริ่งพุทธนิมิต กระแสโลหะออกเหลืองอมขาว หรือเหลืองมะนาว (แตกต่างจากกริ่ง 2483 ที่เหลืองอมแดง) หลายองค์ช่างตอกโค้ดคล้ายรูปฉัตรด้านหลัง บางองค์ไม่ตอกโค้ด บางองค์เจ้าคุณศรีสัจจญาณมุนีจารยันต์ที่ก้น

เมื่อเอาไปรวมกับพระกริ่งปี 2485 ซึ่งใช้พิมพ์เดียวกัน ต่างกันที่กระแสออกแดงจัดกว่า กริ่งสามปีนี้ ผิวกระแสที่ผ่านกาลเวลาดำคล้ำ คล้ายกันมาก จึงแยกรุ่นออกจากกันยาก

วงการดูจะเล่นเหมารวมๆกันไป ขอให้เป็นพระกริ่งสังฆราชแพของแท้ก็พอ

ดูพระกริ่งองค์ในคอลัมน์วันนี้ แม่พิมพ์อยู่ใน สภาพเดิมๆ มีคราบเบ้าเขม่าดินจมในพื้นผนัง ผิวเนื้อที่ถูกสัมผัสออกเหลืองอ่อน การอุดเม็ดกริ่งสองรูสนิทเรียบร้อยกลมกลืน เจ้าของพระเองดูเป็นพระกริ่งปี 2483

แต่เมื่อเอาคนรักพระกริ่งด้วยกันมาช่วย

กันส่อง ก็พบร่องรอยตอกฉัตรที่ด้านหลัง แม้ติดไม่ชัดนัก แต่เทียบเคียงรูปฉัตรของแท้ ทุกตำแหน่งตรงกัน ดูผิวเนื้ออีกที กระแสโลหะออกเหลืองอ่อน

จึงต้องสรุปกันใหม่ แท้จริงเป็นกริ่งพุทธนิมิต ปี 2484

พระกริ่งชุดสามปีนี้ ของปลอมทั้งสภาพเดิม ทั้งแต่งน้อยแต่งมาก ออกมาหลอกตาคนรัก

พระกริ่งไปแล้วไม่น้อย ตาไม่ถึงจริงๆ อยากได้มากซื้อเซียนดีกว่า แต่ต้องทำใจล่วงหน้า กริ่งชุดนี้ทุกองค์ทุกรุ่นราคาเกินล้านไปนานแล้ว.

พลายชุมพล