ไลฟ์สไตล์
100 year

พระรอดพิมพ์ใหญ่

พลายชุมพล
2 พ.ค. 2564 05:01 น.
SHARE

เอ่ยถึงพระรอด กรุวัดมหาวัน จังหวัดลำพูน คนรักพระส่วนใหญ่ก็มักต่อท้ายด้วยคำว่า “จามเทวี” แรกเริ่มเดิมทีมีผู้รู้เชื่อว่าเป็นพระศิลปะทวารวดี สร้างในสมัยที่พระนางจามเทวี สถาปนาอาณาจักรหริภุญไชย เมื่อราวต้นพุทธศตวรรษที่ 13-14

แต่ก็มีผู้รู้อีกกลุ่มใช้หลักทางพุทธศิลปะ เชื่อว่าสร้างหลังจากนั้นราว 3-4 ร้อยปี

ในหนังสือสุดยอดพระเบญจภาคี เล่ม คุณกิติ ธรรมจรัส (พ.ศ.2536) คุณวิชัย อุทัยสุทธิจิตร คนในวงการเรียก “ลิ้ม กรุงไทย” เขียนไว้ว่า พระเจ้าอโนรธา หรือพระเจ้าอนิรุทธ แห่งกรุงพุกาม พม่า ได้นำวัฒนธรรมพุกามแพร่เข้าลำพูน เมื่อราวปลายพุทธศตวรรษที่ 16

ศิลปะพระรอดจึงเป็นศิลปะพุกาม ผสมหริภุญไชย ซึ่งก็ถ่ายทอดศิลปะปาละ อินเดียผ่านลังกามาอีกที

หลักฐานทางโบราณวัตถุที่เก่าที่สุดในลำพูน อยู่ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติจังหวัดลำพูน คือศิลาจารึก พระเจ้าสรรพสิทธิ์ วัดพระเชตวัน (วัดดอกแก้ว) และจารึกวัดมหาวัน เขียนด้วยอักษรมอญโบราณ ระบุว่า

พระเจ้าสรรพสิทธิ์ผู้ครองหริภุญไชยนคร สถาปนาวัดพระเชตวัน และบูรณะวัดมหาวัน เมื่อ พ.ศ.1761

พระเครื่องสกุลลำพูนเนื้อดิน พระคง พระลือโขง พระเลี่ยง พระบาง ควรกำหนดอายุสมัยใกล้เคียงกับพระรอด โดยเฉพาะพระบางวัดต้นแก้ว มีศิลปะเหมือนพระพุทธรูปในเจดีย์อภัยทน ในกรุงพุกาม ที่พระเจ้าจันทสิทธะสร้างขึ้นราวพุทธศตวรรษที่ 17

เจดีย์วัดมหาวันถูกแผ่นดินไหวจนพังทลายลง เช่นเดียวกับพระเจดีย์กู่กุด พระเจ้าสรรพสิทธิ์ได้ซ่อมขึ้น พระรอดวัดมหาวัน คงจะได้สร้างขึ้น พร้อมกับบรรจุไว้ในเจดีย์ที่ซ่อมขึ้นใหม่ ในครั้งนั้น

อีกหลักฐานยืนยันตำนานมูลศาสนา และศิลาจารึก กล่าวตรงกันว่า พระเจ้าสรรพสิทธิ์ปีรัชกาลที่ครองราชย์ ตรงกับ พ.ศ.1616-1661

ลิ้ม กรุงไทย ให้ข้อมูลการค้นพบพระรอดว่า มีการขุดหาพระรอดกรุมหาวันกันมานาน เรียกว่าพระรอดกรุเก่า แต่ที่พบมากเรียกว่ากรุใหม่ ราวปี 2501 ขุดพบโดยบังเอิญในศาลาการเปรียญเก่า ซึ่งถูกลมหมุนหรือลมบ้าหมูพัดพัง คนงานขุดหลุมเอาเสาขึ้นก็พบพระรอดหลายองค์ในหลุมเดียว

ต่อมาราวปี 2524 มีการบูรณะพื้นพระอุโบสถวัดมหาวัน พบพระรอดอีกหลายสิบองค์

ต่อจากนั้นมีการขุดบริเวณลานวัด ก็ยังพบพระรอดอีก จนการขุดขยายไปหลังวัด การขุดทำกันต่อไป จนเมื่อท่านเจ้าคุณเจ้าอาวาสมรณภาพ กรรมการวัดมหาวันจึงห้ามขุดต่อไป ด้วยการกลบหลุมโบกปูนซีเมนต์ทับ

พระรอดห้าพิมพ์ที่วงการเปลี่ยนมือซื้อขายกันล้านขึ้นไป ล้วนแต่เป็นพระรอด “กรุใหม่” สภาพส่วนใหญ่คมชัด แม้ล้างคราบดินออกหมดแล้ว ก็ยังเหลือคราบฝ้ารารักจับแน่น ให้เห็นเป็นหลักฐานว่าเป็นพระที่เก่าอายุเฉียดพันปี

พระรอดองค์ในคอลัมน์วันนี้เป็นพิมพ์ใหญ่ เนื้อเหลือง สภาพคมชัดทุกสัดส่วน ปากคอคิ้วคางติดชัด รวมไปถึงเม็ดพระศก ที่แทบจะนับเม็ดได้ ตำหนิพิมพ์ครบทุกจุด

ในหลุมร่ององค์พระและช่อโพธิ์ ติดรารักสีดำ และฝ้าดินบางๆ

ด้านหลังปรากฏสัญลักษณ์ การกดคลึงจากลายมือ เทียบเคียงได้กับด้านหลัง พระรอดองค์ครูหลายองค์

พระรอดปลอม ทุกพิมพ์ทำได้ใกล้เคียงมาก โดยเฉพาะเรื่องตำหนิพิมพ์ ที่ทำตามได้ยาก ก็คือความเก่าตามอายุพระเนื้อดิน ที่จมอยู่ในดินเกือบพันปี

พระรอดกรุมหาวันพิมพ์ใหญ่ สภาพสวยคมสมบูรณ์เต็มที่ อย่างองค์นี้ วงการเขาไม่ถามราคากัน เพราะราคาซื้อขายจริง เขาว่ากันเป็นสิบล้านขึ้นไปนานเต็มที.

พลายชุมพล

อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

พระรอดกรุวัดมหาวัน ลำพูนพระรอดกรุเก่าพระรอดห้าพิมพ์ศิลปะทวารวดีพระเครื่องโบราณวัตถุลิ้ม กรุงไทยปาฏิหาริย์ จาก หิ้งพระพลายชุมพล

ข่าวแนะนำ

คุณอาจสนใจข่าวนี้

thairath-logo

ApplicationMy Thairath

ios-app-logoandroid-app-logohuawei-app-logo
Trendvg3 logo
วันพฤหัสที่ 6 พฤษภาคม 2564 เวลา 22:58 น.