ราวๆปี 2513 เฮียเถา รุ่นพี่ที่เล่นพระมาด้วยกันที่แม่กลอง ทิ้งเรืออวนลาก มานั่งอยู่ในสนามพระวัดมหาธาตุ ข้างวิหารโพธิ์ลังกา ท่าพระจันทร์ เจอหน้าก็เปรยๆสอนรุ่นน้อง “พระสมเด็จวัดระฆัง ไม่ได้มีแต่ เนื้อเหลืองสึกช้ำ ที่เราเคยเล่นกัน เนื้อขาวยังกะแป้ง...ก็มี”
เฮียเถาเล่นพระแบบหัวก้าวหน้า...ตามกระแสตลาดพระทัน ผมจำได้เรื่องพระรอด ลำพูน ซึ่งตามตำราตรียัมปวาย ยังจำแนกแยกไม่ได้กี่พิมพ์ เฮียบอกว่า ตอนนี้เขาใช้ทฤษฎีคุณเชียร ธีรศานต์ เล่นกันห้าพิมพ์แล้ว
วันหนึ่งที่ผมไป เฮียเถาขายพระสมเด็จบางขุนพรหม พิมพ์เส้นด้าย...สภาพสวยคมสมบูรณ์ราคา 7 พัน
ระดับการเล่นของเฮีย อยู่ในขั้น “เซียนใหญ่” ซื้อมือเดียวแล้วขายทันที
ผมติดใจคำสอน “สมเด็จเนื้อขาวยังกะแป้ง” จากเฮียเถา แต่ยังหาดูพระสมเด็จวัดระฆังเนื้อขาวยังกะแป้งไม่ได้
มาเจอบางองค์ ไม่ขาวนัก ในหนังสือพระเครื่องเล่ม คุณประจำ อู่อรุณ...พิมพ์ปี 2522 “พี่จำ” เขียนคำบรรยายไว้วรรคหนึ่ง...ว่า เนื้อพระสมเด็จวัดระฆัง องค์ที่ไม่ได้ใช้ บางองค์เหมือนกำแพงโบสถ์เก่า ผมอ่านแล้ว “มโน” ต่อยังไม่ได้
จนถึงยุคตลาดพระเครื่องเฟื่อง หนังสือภาพพระเครื่องสี ซึ่งเคยมีให้ดูแต่ด้านหน้า ก็เริ่มมีด้านหลัง แถมด้านข้าง โค้ดชิ้นมวลสารใหญ่ เช่นผ้าจีวร หรือชิ้นไม้ ให้รู้ว่ามวลสารอย่างนี้ก็มี
ความรู้เรื่องพระสมเด็จวัดระฆัง ก็แตกหน่อต่อยอดไปไกล
องค์ขาวสะอาด...เกลี้ยงเกลา ราวกะแป้ง เหมือนที่เฮียเถาเคยบอก ก็เห็นชัดเจน เช่นสมเด็จวัดระฆังพิมพ์ใหญ่ องค์ที่เรียกว่าเกศสะบัด
ผมเห็นภาพแรกๆ ก็นึกขำ องค์นี้ผิวแป้ง ที่บางเซียนทัก “เมือกปูน” หนาจัง แต่ความคมของเส้นสายลายพิมพ์ ก็ช่วยยืนยัน “ของเขาแท้จริงๆ” มายิ้มอีกที ตอนที่พระเปลี่ยนมือ ไปอยู่กับคิง เพาเวอร์ “เมือกปูน” หายไป
...
ความเปลี่ยนแปลงประดามี ในผิวพระเกิดขึ้นได้เสมอ...หากรู้จักและทำเป็น
องค์ขาว...องค์ที่สอง ทรงเจดีย์ วัดระฆัง ติดรางวัลที่ 4 งานประกวดศรีนคร ปี 2519 เจ้าของวงการเรียก “เฮียไซ” ชื่อจริง กฤษณ์ ลิมปโชคชัย ขนาดได้รางวัลแล้ว ยังถูกสวดว่า “ขาวไป”
บางเสียงทัก “บางขุนพรหมหรือเปล่า”
องค์นี้มีในหนังสือเล่ม ประจำ อู่อรุณ เจ้าของกลัวคำสวด เลยเอาไปรมดำ เลยถูกตีเป็นเก๊ เร่ไปอยู่นครปฐม คุณชาญชัย ปทุมมารักษ์ อดีตรัฐมนตรีซื้อไว้ เข้าท่าพระจันทร์ เฮียจั๊วดูว่าไม่ดี แต่คุณชาติ สมปอง ซื้อไว้ห้าแสน
อาจารย์รังสรรค์ ต่อสุวรรณ ซื้อต่อไปในราคาล้านสาม หลายปีต่อมา คุณชาญชัยขอซื้อกลับ อาจารย์รังสรรค์ให้ไปในราคาทุน บวกค่าตลับทองฝังเพชรอีกสามแสนเจ็ด
นี่ก็เป็นแบบเรียน เรื่องพระสมเด็จวัดระฆังเนื้อเกลี้ยงขาว ถ้าเจ้าของใจไม่แข็งพอ ก็ถือต่อไม่ไหว
เกริ่นนำ เรื่องพระสมเด็จวัดระฆังเนื้อขาว เสียยืดยาว เหลือเนื้อที่น้อยพูดถึง สมเด็จวัดระฆังพิมพ์ใหญ่องค์ในคอลัมน์วันนี้นิดเดียว นี่คือ พระสมเด็จวัดระฆังสองหน้า พิมพ์ใหญ่ทั้งคู่ แต่คนละแม่พิมพ์
เดาเอาว่า ด้านพิมพ์ย่อมกว่า ถูกกดเข้าแม่พิมพ์ก่อน เติมเนื้อด้านหลังแล้วเอาแม่พิมพ์ใหญ่ (กว่า) ค่อยๆบรรจงกดลงไป ไม่ให้พิมพ์แรกที่กดแช่ไว้กระทบกระเทือนจนเขยื้อน
ข้อสังเกตพิมพ์ที่สอง กดไม่เต็มที่ ฐานชั้นที่สาม ติดไม่เต็ม ขาดหายไปหลายมิลฯ
ใครคิดว่าสมเด็จสองหน้าไม่มี ก็ลองพิจารณาองค์นี้ แล้วค่อยๆตัดสินใจว่ามีหรือไม่
เนื้อพระละเอียดขาว ครูตรียัมปวายเรียก “เนื้อปูนนุ่ม” มีเม็ดปูนที่เรียก “ก้อนขาว” จมอยู่ในหลุมมีชิ้นรักสีดำ เป็นตัวช่วยสำคัญ ให้ตัดสินได้ว่า เป็นพระสมเด็จวัดระฆังแท้
พระที่มีสภาพแปลกแตกต่างอย่างนี้ วงการเมิน เซียนไม่หยิบส่อง แต่เจ้าของเป็นพระพอควรมั่นใจ ถามราคาก็ส่ายหน้า บอกว่าจะไปหาตลับขึ้นคอ.
พลายชุมพล