พระสมเด็จวัดระฆังโฆสิตารามสร้างโดยสมเด็จพุฒาจารย์(โต พรหมรังสี)
เป็นพระเครื่องที่มีผู้นิยมสูงสุดในประเทศไทยและนักนิยมสะสมพระเครื่องพวกประเทศต่างยกย่องให้เป็น “จักรพรรดิแห่งพระเครื่อง” จึงทำให้นักสะสมพระเครื่องทั้งเก่าและใหม่ต่างอยากได้พระสมเด็จวัดระฆัง มาไว้ครอบครองบูชากันทุกท่าน ถือว่าเป็นสิริมงคลอย่างสูงเลยทีเดียว
สมเด็จพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี) เกิดเมื่อวันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2331 เวลาย่ำรุ่ง ที่ตำบลไก่จ้น อำเภอท่าเรือ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา มารดาชื่อเกศ บิดาไม่ปรากฏนาม ว่ากันว่ามารดาท่านเป็นชาวบ้านตำบลท่าเรือ อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์ บิดาท่านอาจจะเป็นชาวเมืองกำแพงเพชรก็ได้ เพราะมีบันทึกเขียนว่า “ปีระกา จุลศักราช 1211 (พ.ศ. 2391) สมเด็จพุฒาจารย์ (โต) วัดระฆัง กรุงเทพมหานคร ขึ้นมาเยี่ยมญาติ ณ เมืองกำแพงเพชร” ซึ่งแสดงว่าท่านมีญาติเป็นชาวเมืองกำแพงเพชร สมเด็จพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี)
ท่านเกิดในยุคสมัยของ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก รัชกาลที่ 1 สมเด็จท่านมีอายุยืนยาวถึง 5 รัชกาล เมื่อครั้งมีการปั้นพระบรมรูป รัชกาลที่ 1 (ปัจจุบันอยู่ที่ปราสาทพระเทพบิดร) ผู้ปั้นต้องอาศัยผู้ที่เกิดทันและเคยเห็นรัชกาลที่ 1 ซึ่งในขณะนั้นมีเหลือเพียงไม่กี่คน ที่สามารถบอกพระลักษณะของพระองค์ได้ หนึ่งในนั้นก็คือสมเด็จพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี)
พระพิมพ์สมเด็จวัดระฆังโฆสิตาราม พิมพ์มาตรฐานที่วงการพระยอมรับมีด้วยกัน 5 พิมพ์ คือ
1.พิมพ์ใหญ่
2.พิมพ์ทรงเจดีย์
3.พิมพ์เกศบัวตูม
4.พิมพ์ฐานแซม
5.พิมพ์ปรกโพธิ์
มวลสารของพระสมเด็จส่วนใหญ่เป็นปูนขาวผสมผงพุทธคุณ คือ ผงมหาราช อิทธิเจ ปถมัง ตรีนิสิงเห ฯลฯ โดยท่านเจ้าประคุณสมเด็จฯ เป็นผู้ทำผงกรรมวิธีแบบโบราณ คือ เขียนบนกระดานชนวน เขียนแล้วลบ รวบรวมผงนำมาสร้างพระ นอกจากนี้ยังมีอิทธิวัตถุอื่นๆ เช่น ใบลานเผา ว่าน อิฐหัก ดอกไม้บูชาพระ ฯลฯ ทั้งหมดนำมาโขกผสมเข้าด้วยกัน ประสานด้วยน้ำมันตังอิ๊ว จะทำให้เนื้อพระไม่เปราะหรือแตกหักได้ง่าย
สมเด็จพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี) ท่านเป็นเจ้าอาวาสวัดระฆังฯ องค์ที่ 6 เมื่อท่านอายุร่วม 65 ปีแล้ว และครองวัดระฆังฯ ได้ประมาณ 20 ปี จึงมรณภาพในวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2415
จำนวนการสร้างพระคงจะเป็นการยากที่จะทราบจำนวนการสร้างของพระสมเด็จวัดระฆัง เพราะท่านสร้างเป็นครั้งเป็นคราวตามปริมาณของวัตถุที่มี และไม่มีผู้นับจำนวนไว้ แต่ท่านสร้างเป็นเวลาราว 6 ปี คือ พ.ศ. 2409 ถึง พ.ศ. 2415
