สงสัยไหมทำไมห้ามใช้ "ปากกาแดง" เขียนชื่อคน เปิดที่มาความเชื่อสุดหลอนจากอดีต พร้อม 5 ข้อห้ามเรื่องสีที่ควรรู้ และอัปเดตมุมมองคนรุ่นใหม่ยุคปัจจุบันว่ายังเชื่อตำนานนี้อยู่หรือไม่
ในวัยเด็ก หลายคนคงเคยถูกผู้ใหญ่ดุหรือตีมือเมื่อเผลอหยิบปากกาสีแดงมาเขียนชื่อตัวเองหรือเพื่อน พร้อมกับคำขู่ที่ว่า "ห้ามใช้ปากกาแดงเขียนชื่อคน เพราะเป็นการแช่งให้ตาย" แม้เวลาจะผ่านไปจนถึงปัจจุบัน คติความเชื่อนี้ก็ยังคงแฝงอยู่ในสังคมไทยอย่างแยกไม่ออก
ไทยรัฐออนไลน์พาเจาะลึกถึงรากฐานของความเชื่อนี้ พร้อมอัปเดตมุมมองของคนยุคใหม่ว่าคิดเห็นอย่างไรกับเรื่องนี้กันแน่
ทำไมห้ามใช้ "ปากกาแดง" เขียนชื่อคน? เปิดที่มาความเชื่อสุดหลอนที่เด็กไทยทุกคนเคยโดนทัก
ความเชื่อเรื่องการห้ามใช้หมึกสีแดงเขียนชื่อบุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่นั้น มีรากฐานสำคัญมาจาก วัฒนธรรมและประวัติศาสตร์จีนโบราณ ข้อมูลจากคติชนวิทยาชี้แจงว่า แม้สีแดงจะเป็นตัวแทนของความมงคลและโชคลาภสำหรับชาวจีน แต่ในบริบทของ "การเขียนชื่อ" สีแดงกลับถูกสงวนไว้ใช้กับคนตายเท่านั้น ดังนี้
- ป้ายวิญญาณและหลุมศพ ในอดีต การจารึกชื่อบรรพบุรุษผู้ล่วงลับลงบนป้ายวิญญาณ หรือการสลักชื่อบนป้ายหน้าหลุมศพ จะใช้ตัวอักษรสีแดงเพื่อเป็นสัญลักษณ์ของคนตาย
- จดหมายเลือดและนักโทษประหาร การเขียนชื่อนักโทษที่กำลังจะถูกประหารชีวิต มักจะถูกเขียนด้วยหมึกสีแดง หรือในบางตำนานก็เชื่อว่าสีแดงเปรียบเสมือนเลือด
เมื่อวัฒนธรรมนี้แพร่หลายเข้ามาผสมผสานกับความเชื่อในสังคมไทย การใช้ปากกาแดงเขียนชื่อคนเป็น จึงถูกตีความหมายในเชิงสายมูว่าเป็นการ "แช่งชักหักกระดูก" หรือเป็นการส่งสัญญาณลางร้ายให้เจ้าของชื่อพบเจอแต่อันตรายและความตายนั่นเอง
นอกจากการใช้ปากกาแดงเขียนชื่อ เปิด 5 ข้อห้ามความเชื่อเรื่อง "สี" ที่ควรรู้
เรื่องของสียังมีความผูกพันกับคติความเชื่อของคนไทยมาอย่างยาวนาน นอกเหนือจากเรื่องปากกาแดงแล้ว ยังมีข้อห้ามทางวัฒนธรรมเกี่ยวกับ "สี" ที่คนเฒ่าคนแก่มักตักเตือนไว้ดังนี้
1. ห้ามใส่ชุดสีดำล้วนไปร่วมงานมงคล สีดำถือเป็นสีแห่งความโศกเศร้าและการไว้อาลัย การสวมชุดดำไปงานแต่งงานหรืองานขึ้นบ้านใหม่ จึงถือเป็นการขัดโชคลาภและไม่ให้เกียรติเจ้าภาพ
2. ความเชื่อสีม่วงกับความเศร้า ในอดีต สีม่วงมักถูกเชื่อมโยงกับความโศกเศร้า หรือคำว่า "แม่ม่าย" ทำให้หลายคนเลี่ยงการใช้สีม่วงเป็นสีหลักในงานมงคลสมรส
3. ห้ามใส่ชุดสีแดงไปงานศพ แม้สีแดงจะเป็นสีมงคลของจีน แต่ในงานอวมงคล การสวมเสื้อผ้าสีแดงสดถือเป็นการแสดงความไม่เคารพต่อผู้ล่วงลับและญาติมิตรอย่างรุนแรง
4. หลีกเลี่ยงการให้ของขวัญสีขาว-ดำในวันเกิด การห่อของขวัญด้วยกระดาษสีขาว-ดำ หรือการให้สิ่งของที่มีเพียงสองสีนี้ในวันเกิด ถูกมองว่าเป็นสัญลักษณ์ของการจัดงานศพมากกว่าการเฉลิมฉลอง
5. สีเสื้อกาลกิณีประจำวันเกิด ตามหลักโหราศาสตร์ไทย แต่ละวันเกิดจะมี "สีต้องห้าม" หรือสีกาลกิณีที่เชื่อกันว่าหากสวมใส่ในวันสำคัญอาจทำให้พบเจออุปสรรคหรือโชคร้ายได้
ยุคนี้ยังเชื่ออยู่ไหม? อัปเดตมุมมองคนรุ่นใหม่กับตำนาน "ปากกาแดงเขียนชื่อคน"
ในปัจจุบันมุมมองของคนรุ่นใหม่ที่มีต่อตำนานปากกาแดงได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างน่าสนใจ จากการสำรวจความคิดเห็นบนโลกออนไลน์และหลักจิตวิทยา พบว่าเหตุผลที่ยุคนี้ยังหลีกเลี่ยงการใช้ปากกาแดงเขียนชื่อ ไม่ใช่เพราะความกลัวผีหรือลางร้ายอีกต่อไป แต่เป็นเรื่องของ "จิตวิทยาสีและมารยาททางสังคม"
ในแง่ของจิตวิทยาสี สีแดงเป็นสีที่กระตุ้นความรู้สึกตื่นตัว รุนแรง และใช้สำหรับการแจ้งเตือนข้อผิดพลาด (เช่น การกากบาทตรวจข้อสอบ) เมื่อนำมาเขียนชื่อบุคคล จึงสร้างความรู้สึกขัดแย้ง ก้าวร้าว และไม่เป็นทางการ
ดังนั้น คนรุ่นใหม่จึงมองว่าการไม่ใช้ปากกาแดงเขียนชื่อ เป็นเรื่องของ "กาลเทศะ" มากกว่าอาถรรพ์ การใช้ปากกาสีน้ำเงินหรือสีดำในการเซ็นเอกสารและเขียนชื่อ จึงยังคงเป็นมาตรฐานความสุภาพที่ทุกคนยึดถือร่วมกันในสังคม.