อาณาจักรเชียงแสนเดิมอยู่ที่จังหวัดเชียงรายปัจจุบันนี้ อดีตคือศูนย์รวมชนเผ่าไทยสายหนึ่งทางภาคเหนือของแหลมทอง พุทธศตวรรษที่ 16 ถึง 23 คือเวลาที่ศิลปะแบบเชียงแสนได้เกิดขึ้น และได้รับเอาศิลปะแบบอินเดีย แบบปาละ ซึ่งขณะนั้นมีอิทธิพลพุ่งเข้าสู่ดินแดนภาคเหนือเข้าผสมผสานไว้นั้นคือความยิ่งยงของศิลปะแบบเชียงแสน ที่กำหนดไว้จากประติมากรรมยุคต้นซึ่งค้นพบได้ที่เมืองเชียงแสนโบราณ
ศิลปะแบบเชียงแสนมักเรียกยุคต้นว่า“สิงห์หนึ่ง” ยุคกลาง“สิงห์สอง” ยุคปลายคือ“สิงห์สาม” ในระหว่างยุคปลายของสมัยเชียงแสนคลื่นศิลปะเชียงแสนได้อลวลอยู่ ที่นครพิงค์เชียงใหม่ด้วยความอ่อนเปลี้ยนั้นคือระหว่างพุทธศตวรรษที่ 20 ศิลปะแบบเชียงแสนจึงจำยอมรับเอาศิลปะสุโขทัย ลังกา เข้ามาสัมพันธ์รวมแต่นั้นมา พระพุทธรูปเชียงแสนยุคปลายนี้ ถือกำเนิดโดยสกุลช่างเชียงใหม่นอกจากจะทำเป็นแบบผสมระหว่าง ลังกา และสุโขทัย แล้วในระยะปลายสุด ประติมากรรมเชียงแสน แบบเชียงใหม่ยังมีการฟื้นฟู สร้าง “ล้อ” เลียนแบบสิงห์หนึ่งอีกด้วย
แต่การด้อยในเชิงฝีมือจึงทำให้ พระพุทธรูปดังกล่าวขาดทั้งอารมณ์และศิลปะ โดยเฉพาะแบบที่มีอักขระจารึกไว้ใต้ฐานด้วยแล้วศิลปะพระพุทธรูปแบบนี้นักสะสมเรียกว่า“เชียงแสนลาว” เป็นพระพุทธรูปเชียงแสนยุคปลายครับ ที่สร้างความหลงผิดให้กับผู้เชี่ยวชาญและนักสะสมบางท่านมาแล้วในอดีต
พระพุทธรูปบูชาสมัยเชียงแสน ก็ถือว่าเป็นสมบัติของบรรพบุรุษที่ได้สร้างไว้ให้เราได้กราบไหว้บูชา เพื่อเป็นสิริมงคล หากท่านใดมีไว้บูชาที่บ้านถือว่าท่านเป็นผู้โชคดีเพราะเป็นสมบัติที่มีคุณค่ายิ่ง
สุดท้ายนี้ ผมขออวยพรให้ทุกท่าน จงมีแต่ความสุขความเจริญก้าวหน้าตลอดกาลนะครับ
...
#ป๋องสุพรรณการันตี