ลูกนิมิต คืออะไร? ทำไมต้องปิดทอง และอานิสงส์นี้ช่วยเรื่องอะไรบ้าง?
หลายคนคงเคยไปงานวัดแล้วเห็นก้อนหินกลมๆ ขนาดใหญ่ที่ตั้งอยู่กลางอุโบสถหรือรอบอุโบสถ ซึ่งเรามักจะไปปิดทองและโยนเหรียญลงไป horoscope ไทยรัฐออนไลน์ ชวนมาทำความรู้จัก "ลูกนิมิต" ทำไมต้องปิดทอง และมีอานิสงส์ใดบ้าง
ลูกนิมิต คืออะไร?
"ลูกนิมิต" คือ ลูกหินกลมที่ใช้เป็นเครื่องหมายบอกเขตพัทธสีมา (เขตทำสังฆกรรมของสงฆ์) ตามพระวินัยกำหนดว่าอุโบสถต้องมีเขตแดนที่แน่นอน โดยจะใช้ลูกนิมิตทั้งหมด 9 ลูก วางตามทิศต่างๆ ดังนี้ โดยทิศทั้ง 8 วางตามทิศหลักและทิศเฉียงรอบอุโบสถ ลูกเอก (ลูกที่ 9) ฝังไว้ใจกลางอุโบสถ เพื่อเป็นประธาน นั่นเอง
ทำไมต้อง "ปิดทอง" ลูกนิมิต?
การปิดทองลงบนลูกนิมิต เป็นกุศโลบายและประเพณีที่แสดงถึงการยกย่องบูชา ทองคำเปรียบเสมือนของสูง การปิดทองคือการแสดงความเคารพต่อสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ ความสามัคคี งานปิดทองฝังลูกนิมิตมักเป็นงานใหญ่ที่รวมคนในชุมชนมาทำบุญร่วมกัน เครื่องหมายแห่งการเริ่มต้น เป็นการประกาศว่าอุโบสถหลังนี้พร้อมสำหรับการประกอบศาสนกิจแล้ว
ความเชื่อและอานิสงส์ของการทำบุญปิดทองฝังลูกนิมิต
คนโบราณเชื่อว่าการได้ร่วมบุญฝังลูกนิมิตนั้น "หนึ่งชีวิตทำได้เพียงครั้งเดียว (ต่อหนึ่งวัด)" และถือเป็นบุญใหญ่ที่มีอานิสงส์แรง
- ไม่มีสิ่งอัปมงคลย่างกราย เพราะลูกนิมิตคือการประกาศเขตศักดิ์สิทธิ์ เชื่อว่าจะช่วยคุ้มครองชีวิตให้แคล้วคลาดจากภยันตราย
- ชีวิตมีความมั่นคง เหมือนลูกนิมิตที่ถูกฝังรากลึกลงในดิน ช่วยให้หน้าที่การงาน ครอบครัว และฐานะ มีรากฐานที่แข็งแรง ไม่สั่นคลอนง่าย
- มีชื่อเสียงขจรขจาย การปิดทองเชื่อว่าจะทำให้เป็นคนมีหน้ามีตาในสังคม มีเสน่ห์เมตตามหานิยม
- เกิดในภพภูมิที่ดี เชื่อว่าอานิสงส์นี้จะส่งผลให้มีรูปงาม ทรัพย์มาก และได้เกิดในบวรพุทธศาสนาทุกชาติไป
...
ของที่ใส่ลงไปพร้อมลูกนิมิต
นอกจากปิดทองแล้ว มักมีการใส่ของมงคลลงไปในหลุมลูกนิมิตด้วย
- เข็ม เพื่อให้มีปัญญาเฉลียวฉลาด ทะลุปรุโปร่ง
- สมุด บัญชี หรือดินสอ เพื่อให้เป็นคนมีความจำดี มีความรู้
- ดอกไม้ ธูป เทียน เพื่อบูชาพระรัตนตรัย
การทำบุญปิดทองฝังลูกนิมิต ส่วนใหญ่จะจัดขึ้นช่วงไหน
1. ช่วงเทศกาลตรุษจีน (ยอดนิยมที่สุด)
งานปิดทองฝังลูกนิมิตส่วนใหญ่ในประเทศไทยมักจัดในช่วง เทศกาลตรุษจีน (ประมาณปลายเดือนมกราคมถึงกุมภาพันธ์) โดยแต่ละวัดมักจัดงานประมาณ 9 วัน 9 คืน สาเหตุที่จัดช่วงนี้เพราะเป็นช่วงที่คนไทยเชื้อสายจีนและคนไทยทั่วไปนิยมออกไปทำบุญเพื่อเริ่มต้นปีใหม่ รวมถึงเป็นช่วงที่อากาศยังไม่ร้อนจัด
2. ช่วงเทศกาลสงกรานต์
วันสงกรานต์ เดือนเมษายน เนื่องจากเป็นวันหยุดยาวที่คนทำงานในกรุงเทพฯ หรือต่างถิ่นจะเดินทางกลับภูมิลำเนา ทำให้มีโอกาสได้พาครอบครัวไปทำบุญใหญ่ที่วัดใกล้บ้าน
3. ช่วงฤดูหนาว (พฤศจิกายน - มกราคม)
วัดหลายแห่งมักจัดงานในช่วงที่เกี่ยวเนื่องกับวันสำคัญทางศาสนา หรือช่วงหลังจากออกพรรษาไปแล้ว เพราะการก่อสร้างอุโบสถส่วนใหญ่มักจะแล้วเสร็จในช่วงปลายปี
ไขสงสัย ทำไมหนึ่งวัดถึงจัดงานนี้ได้เพียง "ครั้งเดียว"?
ตามพระวินัย การฝังลูกนิมิตคือการประกาศ "เขตพัทธสีมา" หรือการกำหนดขอบเขตที่ถูกต้องตามกฎสงฆ์เพื่อใช้ทำสังฆกรรม (เช่น การบวชพระ) เมื่อทำพิธีฝังและสวดถอน-สวดผูกเสร็จสิ้นแล้ว พื้นที่ตรงนั้นจะกลายเป็นสมบัติของศาสนาโดยสมบูรณ์ จึงไม่มีการทำซ้ำในอุโบสถหลังเดิม
เคล็ดลับทำบุญ
- ปี 2569 นี้ หากคุณต้องการไปทำบุญ แนะนำให้เริ่มเช็กข่าวสารงานวัดตั้งแต่ช่วง กลางเดือนมกราคม 2569 เป็นต้นไป
- การเตรียมตัว ควรเตรียมเหรียญ หรือของมงคล (เข็ม/สมุด/ดินสอ) ไปเองหากต้องการความสะดวก แต่ทางวัดมักจะมีจัดเตรียมไว้ให้เป็นชุด
อย่างไรก็ตาม การทำบุญปิดทองฝังลูกนิมิต ไม่ใช่แค่เรื่องของความงมงาย แต่คือการช่วยสร้าง "บ้านของสงฆ์"เพื่อสืบทอดพระพุทธศาสนาให้คงอยู่ต่อไปนั่นเอง