การ “ลาของไหว้” เป็นขั้นตอนสำคัญที่หลายคนอาจมองข้ามไป หลังจากเสร็จสิ้นการไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ในโอกาสต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นวันพระ วันไหว้เจ้า ไหว้เทพ ไหว้บรรพบุรุษ หรือแม้แต่ไหว้พระประจำบ้าน เพราะเชื่อกันว่าการกล่าวคำลาของไหว้อย่างถูกต้องและสุภาพ เป็นการแสดงความเคารพต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์ รวมถึงขออนุญาตนำของไหว้มารับประทาน เพื่อความเป็นสิริมงคลและไม่เป็นการ “ขโมยของไหว้” จากสิ่งศักดิ์สิทธิ์
ไขข้อสงสัย "ลาของไหว้" คืออะไร
“ลาของไหว้” หมายถึง การกล่าวคำขออนุญาตนำของไหว้ที่ถวายต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์กลับมาใช้หรือนำไปรับประทานหลังจากเสร็จพิธี โดยถือว่าเป็นการกล่าวลาอย่างมีมารยาทและให้เกียรติท่าน เพื่อแสดงถึงความเคารพและศรัทธาที่บริสุทธิ์ใจ การกล่าวลาของไหว้จึงไม่ใช่เพียงพิธีกรรม แต่ยังเป็นการเสริมพลังบุญและความเป็นสิริมงคลให้กับผู้ไหว้ด้วย
ทั้งนี้ ของไหว้ที่นำมากินได้นั้นควรเป็นของไหว้เทพเจ้า เทวดาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ บรรพบุรุษ หรือสิ่งที่เป็นมงคล แต่สำหรับของไหว้ที่ไม่ควรนำมากินต่อก็คือ ของไหว้เซ่นผี ปีศาจ หรือวิญญาณในทางอัปมงคลต่างๆ
...
บทสวดคำลาของไหว้ ต้องพูดว่าอะไร
หลังจากไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์เสร็จแล้ว เมื่อถึงเวลาจะเก็บของไหว้ ควรตั้งจิตให้สงบ แล้วกล่าวคำลาของไหว้อย่างสุภาพด้วยการตั้งนะโม 3 จบ แล้วกล่าวคำลาของไหว้ ดังต่อไปนี้
- คำลาของไหว้ : เสสังมังคะลัง ยาจามิ
- แปลคำลาของไหว้ : ลูกขอส่วนที่เหลืออันเป็นมงคล เพื่อยังประโยชน์ เพื่อความสุขความเจริญ แก่ลูกด้วยเถิด
นอกจากนี้ หลังจากกล่าวคำลาของไหว้ "เสสังมังคะลัง ยาจามิ" จบแล้ว ยังสามารถกล่าวคำลาต่อเทพหรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่เราสักการะต่อได้ ดังนี้
คำลาของไหว้พระพุทธรูป
“ข้าพเจ้าขอลาของถวายทั้งหลายที่ได้ถวายไว้ต่อพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ขอให้ข้าพเจ้ามีความสุข ความเจริญในธรรม และขออนุญาตนำของถวายนี้ไปรับประทานเพื่อความเป็นสิริมงคลด้วยเทอญ”
คำลาของไหว้พระพิฆเนศ
“ข้าพเจ้าขอลาของถวายต่อพระพิฆเนศ เทพแห่งความสำเร็จ ขอพระองค์ได้โปรดประทานพรให้ข้าพเจ้ามีปัญญา ความสำเร็จในหน้าที่การงาน และขออนุญาตนำของถวายนี้ไปรับประทานเพื่อความเป็นสิริมงคลด้วยเทอญ”
คำกล่าวลาของไหว้พระแม่ลักษมี
“ข้าพเจ้าขอลาของถวายต่อพระแม่ลักษมี ขอพระองค์โปรดประทานพรให้ข้าพเจ้ามีความมั่งมีศรีสุข เงินทองไหลมาเทมา หน้าที่การงานเจริญรุ่งเรือง และขออนุญาตนำของถวายนี้ไปรับประทานเพื่อความเป็นสิริมงคลด้วยเทอญ”
คำกล่าวลาของไหว้ศาลพระภูมิ
“ข้าพเจ้าขอลาของไหว้พระภูมิเจ้าที่ ขอให้ท่านโปรดเมตตาอวยพรให้ข้าพเจ้าและครอบครัวอยู่เย็นเป็นสุข ปราศจากภัยพิบัติทั้งปวง และขออนุญาตนำของไหว้นี้ไปรับประทานเพื่อความเป็นสิริมงคลด้วยเทอญ”
คำกล่าวลาของไหว้เจ้าที่
“ข้าพเจ้าขอลาของไหว้เจ้าที่เจ้าทาง ขอท่านโปรดเมตตาอนุญาตให้นำของไหว้นี้ไปรับประทาน เพื่อความเป็นสิริมงคล ขอให้กิจการงานราบรื่น ค้าขายเจริญรุ่งเรืองด้วยเทอญ”
ไหว้จบแล้ว กี่นาทีถึงจะลาของไหว้มากินต่อได้
โดยทั่วไปแล้วจะรอประมาณ 15–30 นาทีหลังไหว้เสร็จ เพื่อให้สิ่งศักดิ์สิทธิ์หรือเทพเทวดา “รับของไหว้” ก่อน จากนั้นจึงกล่าวลาของไหว้อย่างสุภาพแล้วค่อยเก็บของไหว้ได้ แต่หากเป็นพิธีใหญ่ เช่น ไหว้พระพิฆเนศ หรือพระแม่ลักษมีในวันสำคัญ อาจรอได้นานถึงราว 1 ชั่วโมง เพื่อความสมบูรณ์ของพิธี
อย่างไรก็ตาม “การลาของไหว้” ไม่ใช่เพียงแค่การพูดตามพิธี แต่เป็นการแสดงความเคารพต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์และย้ำถึงความศรัทธาในใจผู้ไหว้ การกล่าวลาอย่างสุภาพก่อนนำของไหว้มาใช้หรือรับประทาน จึงถือเป็นมงคลแก่ชีวิต เสริมดวง เสริมบุญ และเปิดทางให้สิ่งดีๆ เข้ามาในชีวิตอย่างราบรื่นตลอดปี
...