สิ้น “ดอกดิน กัญญามาลย์” นักสร้าง นักแสดงและผู้กำกับภาพยนตร์คนดังในอดีต ผู้เป็นตำนานในวงการหนังไทย เจ้าของประโยคฮิต “ล้านแล้วจ้า” จากโลก ไปอย่างสงบด้วยภาวะหัวใจล้มเหลว ในวัย 94 ปี อี๊ด-เพชรา เชาวราษฎร์ แอ๊ด-สมบัติ เมทะนี ตั๊ก-มยุรา เศวตศิลา เด็กปั้นในอดีตของดอกดิน ร่วมอาลัยครั้งสุดท้าย
ปูชนียบุคคลในวงการภาพยนตร์ไทยที่ต้องดับสูญไปอีกคนคือ นายดอกดิน กัญญามาลย์ ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ภาพยนตร์) ปี 2555 ได้ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 15 พ.ค. เวลา 02.00 น. ที่โรงพยาบาลวิชัยยุทธ จากภาวะหัวใจล้มเหลว สิริอายุ 93 ปี 7 เดือน ต่อมาเวลา 17.00 น. ที่ศาลา 6 วัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานน้ำหลวงอาบศพแก่ดอกดิน กัญญามาลย์ ในการนี้ยังทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพวงมาลาวางหน้าหีบศพ สำหรับการบำเพ็ญกุศลศพ มีพิธีสวดพระอภิธรรมศพ ระหว่างวันที่ 16-21 พ.ค. เวลา 19.00 น. จากนั้นญาติจะเก็บศพไว้ 100 วัน และสำนักวัฒนธรรมกระทรวงวัฒนธรรมจะดำเนินการขอพระราชทานเพลิงศพ พร้อมมอบเงินช่วยเหลือเมื่อเสียชีวิตเพื่อร่วมการบำเพ็ญกุศลศพ จำนวน 20,000 บาท เงินช่วยเหลือค่าจัดทำหนังสือ เผยแพร่ผลงานเมื่อเสียชีวิตเท่าที่จ่ายจริงไม่เกิน 150,000 บาท
สำหรับบรรยากาศในงานมีครอบครัว เพื่อนพ้อง และบรรดาลูกศิษย์ของดอกดินในวงการภาพยนตร์และวงการบันเทิง มีดารารุ่นใหญ่ อาทิ แอ๊ด-สมบัติ เมทะนี ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ภาพยนตร์และละครโทรทัศน์) 2559 อี๊ด-เพชรา เชาวราษฎร์, นาท ภูวนัย, ตั๊ก-มยุรา เศวตศิลา,ชรินทร์ นันทนาคร ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (เพลงไทยสากล-ขับร้อง) 2541 ฯลฯ มาร่วมรดน้ำศพแสดงความอาลัยเป็นครั้งสุดท้าย
...
นายวิรัช กัญญามาลย์ ลูกชายคนโตของดอกดิน เปิดเผยว่า คุณพ่อเข้ารักษาตัวที่โรงพยาบาลวิชัยยุทธ ด้วยอาการหายใจติดขัด ตั้งแต่วันที่ 10 เม.ย. ระหว่างนั้นมีปัญหาข้างเคียงเกี่ยวกับไต ก่อนที่คุณพ่อจะเสียชีวิตได้มีการฟอกไต แต่ก็ผ่านไปด้วยดี ไม่พบความผิดปกติอะไร กระทั่งกลางดึกวันที่ 14 พ.ค. โรงพยาบาลได้ติดต่อครอบครัวว่าให้รีบมาพบ แต่ครอบครัวไปไม่ทันท่านเสียชีวิตก่อน สำหรับผลงานต่างๆของคุณพ่อปัจจุบันอยู่ในการดูแลของหอภาพยนตร์ ศาลายา ซึ่งครอบครัวอยากให้เป็นประโยชน์ต่อสาธารณชน
ด้านนักแสดงในอดีต ผู้ที่ดอกดินปลุกปั้นขึ้นมาจนโด่งดังเป็นดาวประดับฟ้า คือ อี๊ด-เพชรา เชาว-ราษฎร์ ผู้มีฉายาว่า “นางเอกนัยน์ตาหยาดน้ำผึ้ง” ที่เดินทางมาร่วมรดน้ำศพด้วยเปิดเผยว่า ถ้าไม่มีน้าดินในวันนั้น คงจะไม่มีเพชราเกิดขึ้น น้าดินคอยให้กำลังใจตั้งแต่เมื่อเริ่มเข้าวงการ ชื่อเพชราเกิดขึ้นเพราะน้าดินเปลี่ยนให้ บอกว่าชื่อปัทมาฟังดูแล้วรู้สึกเฉยๆ พอได้ชื่อใหม่รู้สึกว่าทำไมชื่อหรูขนาดนี้
ฟังแรกๆยังรู้สึกอาย แม้กระทั่งลายเซ็นน้าดินก็คอยบอกว่าจะต้องเซ็นให้มีหัวมีหาง แรกๆสงสัยว่าทำไมน้าดินต้องมาปรับให้ถึงขนาดนี้ แต่ทั้งหมดเพราะอยากให้เราเป็นที่จดจำ เรียกว่าน้าดินเป็นผู้ปลุกปั้นตนในวงการเต็มตัว การจากไปไม่หวนกลับครั้งนี้ขอให้น้าดินไปสู่สรวงสวรรค์
ขณะที่ ตั๊ก-มยุรา เศวตศิลา เปิดเผยว่า เป็นเด็กปั้นของน้าดินมาตั้งแต่อายุ 16 ปี ท่านเปรียบเหมือนครูที่คอยสอนทุกอย่าง ทั้งเรื่องการแสดงตลอดจนชีวิตส่วนตัว ชื่อมยุราน้าดินก็เป็นคนตั้งให้ เพราะชื่อนางเอกในสมัยนั้นจะใช้สระอา แม้จะไม่ได้ร่วมงานแล้วความผูกพันต่างๆ ทำให้ติดต่อไปมาหาสู่กันตลอด อย่างตอนที่ตนประสบอุบัติเหตุได้ยินว่าน้าดินห่วงและน้ำตาซึม ทุกปีใหม่จะไปกราบน้าดินเพราะเป็นผู้ใหญ่ที่เคารพเหมือนพ่อและครู
ประวัตินายดอกดิน กัญญามาลย์ เกิดเมื่อวันที่ 25 ต.ค.2467 สมรสกับนางบรรจง ชมกลิ่น หรือบรรจง กัญญามาลย์ อดีตนางเอกละครเวที มีทายาทร่วมกัน 4 คน “ดอกดิน” มีชื่อจริงว่า ธำรง และชื่อเล่นว่า ดิน เนื่องจากตัวดำ ชอบร้องลิเก เพลงพื้นบ้าน ออกแสดงครั้งแรกกับคณะสวดคฤหัสถ์ เมื่ออายุ 11 ขวบ ในปี พ.ศ.2478 ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 เริ่มเข้าสู่วงการจากการเล่นจำอวดร่วมกับ อบ บุญติด แล้วหันมาเล่นละครย่อย ร้องเพลงหน้าม่านและเล่นลิเกในคณะศิวารมย์ของครูเนรมิต
ต่อมาในปี พ.ศ. 2493 ได้เล่นละครกับคณะอัศวินการละคร ของพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล เล่นเป็นตัวตลกและเริ่มใช้ชื่อในการแสดงว่า “ดอกดิน กัญญามาลย์” จากนั้นได้เริ่มสร้างภาพยนตร์ 16 มม. ขาวดำชุดสามเกลอ เมื่อปี พ.ศ.2495 ร่วมกับล้อต๊อก และสมพงษ์ พงษ์มิตร มีผลงานสร้างภาพยนตร์ทั้งสิ้น 32 เรื่อง ในชื่อ “กัญญามาลย์ภาพยนตร์” มีผลงานโด่งดังคือเรื่อง “นกน้อย” แสดงโดยมิตร ชัยบัญชา และเพชรา เชาวราษฎร์ คู่ขวัญดังในอดีต เมื่อปี พ.ศ.2507 ทำให้ดอกดิน กัญญามาลย์ ได้รับรางวัลตุ๊กตาทอง สาขานักแสดงประกอบชายยอดเยี่ยมจากเรื่องนี้ด้วย
“ดอกดิน กัญญามาลย์” ถือเป็นตำนานของวงการภาพยนตร์ไทย เพราะเป็นทั้งนักแสดง ผู้กำกับและผู้สร้างภาพยนตร์ ซึ่งเป็นคนแรกที่สร้างภาพยนตร์ทำรายได้ทะลุ 1 ล้านบาท โดยภาพยนตร์ของดอกดินมีรายได้เกิน 1 ล้านบาทถึง 24 เรื่อง จาก 32 เรื่อง เรื่องใดรายได้เกิน 1 ล้านบาท จะมีการ ขึ้นป้ายประชาสัมพันธ์ว่า “ล้านแล้วจ้า” กลายเป็น ประโยคดังติดตัวของนักสร้างภาพยนตร์ผู้เป็นตำนานผู้นี้