วันศุกร์ที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2562
บริการข่าวไทยรัฐLogin
ทากและหอยนักล่า ทางเลือกจัดการศัตรูกล้วยไม้

ทากและหอยนักล่า ทางเลือกจัดการศัตรูกล้วยไม้

  • Share:

หอยนักล่าสีชมพู.

“เราส่งออกกล้วยไม้ไปปีละนับพันล้านบาท แต่หลังจากปี 2550 กล้วยไม้บ้านเราเริ่มมีปัญหาถูกตีกลับ เนื่องจากพบหอยติดไปกับกล้วยไม้ส่งออกมากขึ้น จากเมื่อก่อนไม่ค่อยเจอ เพราะหอยที่ติดไปมีขนาดเล็ก บางครั้งติดไปตอนยังเป็นไข่ มองแทบไม่เห็น แต่เมื่อไปถึงปลายทางหอยได้ฟักออกมาเป็นตัว ทำให้การส่งออกมีปัญหา”

ดาราพร รินทะรักษ์ นักสัตววิทยาชำนาญการ กลุ่มงานสัตววิทยาการเกษตร กรมวิชาการเกษตร บอกว่า หอยศัตรูกล้วยไม้ที่คอยดูดกินน้ำเลี้ยงต้นกล้วยไม้ ใบอ่อน ยอดอ่อน และราก ในบ้านเรามีอยู่ด้วยกัน 4 ชนิด

สายพันธุ์แรก หอยอำพัน หรือ หอย ซัคซิเนีย เป็นหอยเอเลี่ยน หอยต่างถิ่นที่มาจากทวีปอเมริกา

ส่วนอีก 3 สายพันธุ์เป็นหอยประจำถิ่นบ้านเรา ได้แก่ หอยเจดีย์ใหญ่ หอยเจดีย์เล็ก และหอยเลขหนึ่ง

หอยเจดีย์ใหญ่.
หอยเจดีย์เล็ก.

“ปกติการกำจัดหอยเหล่านี้มีสารเคมีใช้กำจัดได้อยู่แล้ว แต่เนื่องจากอาจจะมีการตกค้าง และทำให้มีปัญหาต่อการส่งออกได้ ประกอบกับต่างประเทศเริ่มมีการนำหอยนักล่ามาใช้กำจัดศัตรูพืชในสวนไม้ดอกไม้ประดับ แต่บ้านเรายังไม่เคยมีการศึกษาในเรื่องนี้ และไม่เคยมีการสำรวจหอยนักล่าที่กินหอยด้วยกันเองมาก่อน เราจึงได้เริ่มโครงการสำรวจหอยนักล่ามาตั้งแต่ปี 2556”

ดาราพร เล่าถึงที่มาของโครงการ “สำรวจหอยทากกินเนื้อ” เพื่อเพิ่มทางเลือกใหม่ให้กับเกษตรกรสวนกล้วยไม้ และผลการสำรวจหาหอยนักล่าในป่าธรรมชาติของบ้านเราที่ใช้เวลามากว่า 3 ปี พบว่า มีกินเนื้ออยู่ด้วยกันถึง 8 ชนิด...แต่พันธุ์ที่มีศักยภาพในการกำจัดหอยศัตรูพืชได้ดีที่สุด คือ หอยนักล่าสีชมพู จากป่าเขาใหญ่ มีคุณสมบัติกินหอยได้มากถึงวันละ 1-2 ตัว ในขณะที่พันธุ์กำจัดหอยศัตรูพืชได้แค่สัปดาห์ละ 1-2 ตัวเท่านั้น

หอยอำพัน.

หอยนักล่านั้นดูเผินๆจะเหมือนหอยทากขนาดเล็ก ไม่ต่างจากหอยศัตรูกล้วยไม้...แต่มีที่น่าสังเกต หอยนักล่าจะมีสีสันสดใส สีส้มและเหลือง ไม่เหมือนหอยศัตรูพืชที่จะมีลำตัวเป็นสีดำ น้ำตาล หรือไม่ก็สีเนื้อ

และการสำรวจครั้งนี้ ไม่เพียงจะพบหอยนักล่า ยังเจอทากกินเนื้ออีกด้วย โดยเฉพาะ “ทากอะโทโพส” มีความสามารถกำจัดหอยศัตรูกล้วยไม้ได้มากถึงวันละ 4-5 ตัว เก่งกว่าหอยนักล่าสีชมพู 3-4 เท่าตัว

“ทากชนิดนี้จะเหมือนทากทั่วไป แต่ถ้าสังเกตให้ดีจะเห็นว่า มีลักษณะแตกต่าง บริเวณสันหลังจะเป็นเหลี่ยมเป็นสัน และมีผิวขรุขระไม่เรียบลื่นเหมือนทากศัตรูพืช”

หอยเลขหนึ่ง.
ทากอะโทโพสกำลังเขมือบเหยื่อ.

ถึงกระนั้น ดาราพร บอกว่า การค้นพบทากและหอยกินเนื้อในครั้งนี้ ยังคงเป็นแค่การเริ่มต้น ที่ทำให้รู้ว่า บ้านเรามีทากและหอยนักล่าที่สามารถนำมาใช้กำจัดศัตรูกล้วยไม้...แต่ยังไม่ถึงขั้นแนะนำให้เกษตรกรนำไปใช้

เพราะยังต้องศึกษาต่อถึงวิธีการเพาะเลี้ยง ขยายพันธุ์ และปรับสภาพ “ทากอะโทโพส” และ “หอยนักล่าสีชมพู” ให้เข้ากับสิ่งแวดล้อมของสวนไม้ดอกไม้ประดับให้ได้เสียก่อน.


ชาติชาย ศิริพัฒน์

อ่านเพิ่มเติม...

คุณอาจสนใจข่าวนี้

คุณอาจสนใจข่าวนี้