วันอังคารที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐLogin
สวยสุดในไทย! ทุ่มสิบล้านบรรจงแต่งสถานีสนามไชย จำลองกำแพงวังใส่ใต้ดิน

สวยสุดในไทย! ทุ่มสิบล้านบรรจงแต่งสถานีสนามไชย จำลองกำแพงวังใส่ใต้ดิน

  • Share:

สถานีรถไฟใต้ดินงดงามเกินจินตนา
ประดับประดาหรูหราด้วยลายไทย
ผู้ใดได้พานพบล้วนปรีดา
นี่แหละหนาสวรรค์ใต้ดิน ‘สนามไชย’...

ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ มีโอกาสได้เข้าไปสัมผัส ‘สถานีรถไฟใต้ดินสถานีสนามไชย’ แบบเอ็กซ์คลูซีฟก่อนใคร สถานีรถไฟใต้ดินที่กำลังขึ้นชื่อว่า สวยอลังการที่สุดในเมืองไทย แต่จะเลิศเลออย่างที่ร่ำลือหรือไม่? ในใต้ดินนั้น มีอะไรพิเศษ? และทำไมสถานีสนามไชยต้องประดับประดาสง่างามเช่นนี้? ทุกคำถามที่คุณอยากรู้ รายงานพิเศษชิ้นนี้มีคำตอบ!

เมื่อผู้สื่อข่าวเดินทางไปถึงสถานีสนามไชยเป็นที่เรียบร้อย สิ่งแรกที่สายตาของพวกเราทีมงานจับจ้องก็คือ บันไดเลื่อนที่จะนำพวกเราลงไปสู่รถไฟฟ้าใต้ดินนั้น กลับไม่มีหลังคาปกป้องบันไดเลื่อนจากฟ้าหรือฝนใดๆ ซึ่งผู้สื่อข่าวได้ทราบจาก นายสิรภพ คณะวงค์ เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานวิชาชีพ บริษัท ช.การช่าง ว่า บันไดเลื่อนที่เห็นอยู่นี้ เป็นแบบใช้ภายนอกอาคาร ทนแดดทนฝน และไม่ต้องห่วงเรื่องไฟฟ้าช็อต หรือน้ำฝนไหลลงไปด้านล่าง ส่วนเหตุผลสำคัญที่สถานีแห่งนี้ไม่มีหลังคา ก็คือ การออกแบบหรือการก่อสร้างใดๆ ก็ตามจะต้องไม่บดบังมิวเซียมสยาม หรือทัศนีภาพรอบเกาะรัตนโกสินทร์

นายสิรภพ คณะวงค์ เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงานวิชาชีพ บริษัท ช.การช่าง
โจทย์ใหม่ที่ท้าทาย! เปิดใจศิลปินแห่งชาติ ผู้ออกแบบสถานีรถไฟฟ้าใต้ดินสนามไชย

ผู้สื่อข่าว มีโอกาสได้พูดคุยกับ รศ.ดร.ภิญโญ สุวรรณคีรี ศิลปินแห่งชาติสาขาทัศนศิลป์ (สถาปัตยกรรม) ปี 2537 ผู้ออกแบบตกแต่งภายในสถานีสนามไชย บอกเล่ากับผู้สื่อข่าวอย่างเป็นกันเองว่า สถานีสนามไชยนั้น มีแนวคิดการออกแบบโดยอิงประวัติศาสตร์ ซึ่งได้รับแรงบันดาลใจมาจากสถานที่เก่าแก่ที่รายล้อมอยู่รอบสถานี โดยเฉพาะสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญทั้ง วัดพระแก้ว และ พระบรมมหาราชวัง

“ในการออกแบบครั้งนี้ ผมมีข้อจำกัดสำคัญอยู่ 3 ประการ คือ 1. การออกแบบตกแต่งภายในสถานีรถไฟฟ้าใต้ดินแห่งนี้ จะต้องไม่ซ่อมแซมบ่อย เพราะที่นี่จะมีผู้โดยสารใช้บริการอยู่แทบตลอดเวลา หากมาตั้งนั่งร้านซ่อมแซมอยู่บ่อยครั้ง คงจะไม่เป็นการสมควรและเป็นอันตรายต่อผู้โดยสารได้ 2. งานออกแบบจะต้องไม่มีส่วนแหลมคมยื่นหรือโผล่ออกมา รวมถึงวัสดุที่นำมาใช้จะต้องไม่ติดไฟง่าย และมีอายุการใช้งานที่ยาวนาน และ 3. การออกแบบจะต้องมีลักษณะของความเป็นไทยที่ถูกต้องงดงาม ทรงคุณค่าทางวัฒนธรรม และคงไว้ซึ่งประวัติศาสตร์ที่สำคัญ” รศ.ดร.ภิญโญ บอกเล่าถึงโจทย์ยากในการทำงาน

“ภายในชั้นจำหน่ายตั๋วโดยสาร ถูกออกแบบให้มีกลิ่นอายของสถาปัตยกรรมยุครัตนโกสินทร์ตอนต้น โดยมีเสาสดุมภ์ที่ตั้งเรียงรายอยู่บริเวณโถงทางเดิน ลงลายกระเบื้องเป็นดอกพิกุล ปลายเสาประดับด้วยดอกบัวจงกลปิดทองคำเปลว พื้นและผนังจำลองจากกำแพงเมืองลายประจำยาม ประดับด้วยเสาเสมาของพระบรมมหาราชวัง พื้นเพดานตกแต่งด้วยลายฉลุชื่อดาวล้อมเดือน ใช้สีขาว สีทอง และสีชาด เป็นสีหลัก” ศิลปินแห่งชาติมากประสบการณ์ อธิบาย

ร่ำลือกันว่า จำลองท้องพระโรงมาอยู่ใต้ดิน จริงหรือไม่? ผู้สื่อข่าวซักถามศิลปินแห่งชาติ ผู้ออกแบบสถานีสนามไชย ชายชราวัย 81 ปี ตอบทันควันว่า "ไม่ใช่ท้องพระโรง เขาพูดกันเลอะเทอะ มันเป็นลักษณะสถาปัตยกรรมของไทย ท้องพระโรง โบสถ์ วิหารในสมัยก่อนไม่มีสถาปัตยกรรมอะไรมากมายเฉกเช่นปัจจุบัน แต่ที่นี่อยู่บริเวณเกาะรัตนโกสินทร์ เขาเลยบังคับ ว่าจะทำอะไรก็ต้องเป็นแบบไทยแท้"

ผมตรวจดูเองทุกรายละเอียด ทุกจุด ทุกกระเบียดนิ้ว ซึ่งผมตั้งใจออกแบบและจัดทำอย่างประณีตทุกชิ้น เพื่อสร้างผลงานที่จะอยู่คงทนเป็นสมบัติของชาติ ไม่ใช่แค่เป็นอาคารที่รองรับผู้โดยสารผ่านไปมาเท่านั้น ซึ่งสถานีแห่งนี้ ยังเป็นสถานีที่อนุรักษ์ศิลปะของชาติ โดยเฉพาะสถาปัตยกรรมไทย เพื่อให้ทุกคนได้รู้ว่า ถึงจะเป็นประเทศเล็กๆ แต่ก็มีศิลปวัฒนธรรมที่ยาวนาน และนอกจากนี้ ยังเป็นแบบอย่างให้อนุชนรุ่นหลังได้ศึกษาอีกด้วย ศิลปินแห่งชาติสาขาทัศนศิลป์ ผู้ออกแบบตกแต่งภายในสถานีสนามไชย ดวงตาฉายแววมุ่งมั่น

ทุ่มทุนนับสิบล้านออกแบบตระการตา ระหว่างสร้างพบวัตถุโบราณเพียบ!

นายประเสริฐ จันทวิบูลย์ ผู้จัดการโครงการรถไฟฟ้าสายสีน้ำเงินส่วนต่อขยาย สัญญาที่ 2 ช่วงสนามไชย-ท่าพระ กล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า ในระยะเริ่มแรกของก่อสร้างสถานีสนามไชยนั้น กรมศิลปากรได้เข้ามาสำรวจทางโบราณคดีก่อนการก่อสร้าง ซึ่งปรากฏว่า เมื่อมีการขุดสำรวจลึกลงไปกว่า 1 เมตรจากผิวดิน ทาง ช.การช่าง ขุดพบวัตถุโบราณเป็นจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็น กระเบื้อง รองเท้าทหารม้า เหรียญโบราณ และฐานรากของวัง หรือคลองราก เนื่องจากบริเวณดังกล่าว เป็นกรมทหารม้าเก่า

“ในอนาคตจะมีการร่วมมือกับทางมิวเซียมสยาม ภายใต้การดูแลของกรมศิลปากร นำวัตถุโบราณบางส่วนมาจัดแสดงไว้ที่บริเวณทางขึ้นทางลงของสถานีสนามไชย เพื่อให้ผู้ใช้เส้นทาง ทั้งชาวไทย และชาวต่างชาติ ได้เดินทางมาเยี่ยมชมอีกด้วย” นายประเสริฐ กล่าวถึงสิ่งที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

ด้วยความที่สถานีสนามไชยมีที่ตั้งอยู่ในเกาะรัตนโกสินทร์ ซึ่งสถานีถูกโอบล้อมไปด้วยพื้นที่ทางประวัติศาสตร์ ดังนั้น การออกแบบจะต้องให้ความรู้สึกที่ต่อเนื่องกันกับพื้นที่โดยรอบสถานี เพราะฉะนั้น เมื่อผู้โดยสารเดินลงมาใช้บริการรถไฟฟ้าใต้ดิน ผู้โดยสารจะมีความรู้สึกเป็นหนึ่งเดียวกับสิ่งแวดล้อมรอบข้าง ไม่ว่าจะเป็นวัดโพธิ์ วัดพระแก้ว กรมการรักษาดินแดน พระราชวัง โดยที่ไม่รู้สึกแตกต่างขัดแย้ง

ค่าใช้จ่ายในการออกแบบสถานีสนามไชยอยู่ที่เท่าไร และเป็นค่าใช้จ่ายที่สูงขึ้นกว่าสถานีอื่นๆ ใช่หรือไม่? ผู้สื่อข่าวซักถามผู้จัดการโครงการฯ ซึ่งได้รับคำตอบว่า “สำหรับค่าใช้จ่ายในการออกแบบนั้น สูงขึ้นแน่นอน ซึ่งวัสดุที่นำมาใช้เป็นวัสดุที่มีอยู่แล้ว แต่นำมาดัดแปลง ทำสี ลงรักปิดทอง จึงมีราคาแพงขึ้นนิดหน่อย โดยรวมค่างานสถาปัตย์เพิ่มขึ้นประมาณ 10-15% คิดเป็นมูลค่าราวๆ 10 ล้านบาท”

“เปิดให้ใช้บริการได้เมื่อไหร่?” อีกหนึ่งคำถามที่ประชาชนคนไทยอยากจะรู้ “ปัจจุบัน การก่อสร้างและออกแบบสถานี เสร็จสิ้นเกือบ 100% แต่ ณ ขณะนี้ อยู่ระหว่างรอติดตั้งระบบเดินรถ โดยจะใช้เวลาประมาณ 30 เดือนในการวางระบบเดินรถอัตโนมัติ วางระบบไฟ ซึ่งอาจจะกินเวลาราวๆ 2 ปี หรืออาจจะ 3 ปีก็เป็นได้” นายประเสริฐ ผู้จัดการโครงการฯ ทิ้งท้ายให้อดรนทนรอ

อดใจอีกนิด แล้วรอไปสัมผัสความล้ำสมัยที่ถูกห่อหุ้มด้วยความเป็นไทย
จะเป็นอย่างไร คุณต้องไปชมด้วยตัวเอง!

นายศรัณย์ ฐานปนกุลศักดิ์ วิศวกรควบคุมงานระบบ บริษัท ช.การช่าง

 

คุณอาจสนใจข่าวนี้

คุณอาจสนใจข่าวนี้