วันจันทร์ที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2562
บริการข่าวไทยรัฐLogin
"ลาวัณย์ อุปอินทร์ ศิลปินแห่งชาติสาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม)"

"ลาวัณย์ อุปอินทร์ ศิลปินแห่งชาติสาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม)"

  • Share:

คงไม่ช้าเกินไปที่จะแสดงความยินดีกับผู้ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติ ประจำปี 2559 ทั้งสิบสองท่าน

เมื่อมีการประกาศรายชื่อออกมา แทบทุกปีจะมีศิษย์เก่าหรืออาจารย์จากมหาวิทยาลัยศิลปากรได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นศิลปินแห่งชาติ ซึ่งเป็นความภาคภูมิใจของศิษย์เก่า ศิษย์ปัจจุบัน คณาจารย์และบุคลากรของมหาวิทยาลัยศิลปากร

ผมรู้จักมักคุ้นสนิทสนมกับศิลปินชาวศิลปากรหลายคน เนื่องจากช่วงหนึ่งผมไปเป็นอาจารย์พิเศษสอนที่คณะจิตรกรรม ประติมากรรมและภาพพิมพ์ หลังจากสอนเสร็จก็ไปนั่งสังสรรค์กินดื่มกันที่ร้านมิ่งหลี ร้านอาหารเก่าแก่ริมถนนหน้าพระลาน ที่เรียกว่าเป็นตำนานคู่กับชาวศิลปากร วิทยาเขตวังท่าพระก็ว่าได้ ผมไปร้านมิ่งหลีบ่อยจนกระทั่งกลุ่มอาจารย์ที่เป็นขาประจำของร้าน ตั้งฉายาให้เป็นอธิการบดีวิทยาเขตมิ่งหลี

พระบรมสาทิสลักษณ์ ล้นเกล้าฯ รัชกาลที่ 5 ผลงานอาจารย์ลาวัณย์ อุปอินทร์.
อาจารย์ลาวัณย์ อุปอินทร์ ในสตูดิโอภาพวาด.
พระสาทิสลักษณ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ผลงานอาจารย์ลาวัณย์ อุปอินทร์.

ถ้าจะให้เล่าถึงเรื่องราวของชาวศิลปากร ทั้งอาจารย์มหาวิทยาลัยศิลปากร และข้าราชการศิลปากรที่สนิทสนมกันในช่วงนั้น คงต้องเล่ากันยาวหลายหน้ากระดาษ ในครั้งนี้ขอเล่าถึง อาจารย์ลาวัณย์ อุปอินทร์ เนื่องในโอกาสที่ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติให้เป็น ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม) ประจำปี 2559

อาจารย์ลาวัณย์ อุปอินทร์ นับเป็นศิลปินหญิงคนแรกที่ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติให้เป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม) นามสกุลเดิมก่อนสมรสคือ ดาวราย เป็นศิลปินที่มีฝีมือ มีผลงานโดดเด่นมาตั้งแต่สมัยเป็นนักเรียนศิลปศึกษา เตรียมมหาวิทยาลัยศิลปากร และเป็นบัณฑิตหญิงคนแรกที่จบปริญญาตรี คณะจิตรกรรม มหาวิทยาลัยศิลปากร

อาจารย์ลาวัณย์ เป็นลูกศิษย์ของท่านอาจารย์ศิลป์ พีระศรี ได้มีโอกาสทำหน้าที่เป็นครูผู้ช่วยของอาจารย์ศิลป์ ตั้งแต่ยังเรียนอยู่ชั้นปีที่ 4 และเมื่อจบปริญญาตรี ก็ได้รับการบรรจุเข้าเป็นอาจารย์ที่มหาวิทยาลัยศิลปากร รับราชการมาจนเกษียณอายุ แล้วทางมหาวิทยาลัยยังเชิญให้ไปเป็นอาจารย์พิเศษต่อเนื่องมาจนถึงปี พ.ศ.2555 เรียกว่าท่านเป็นครูมาตลอดชีวิตการทำงาน

นอกจากความสามารถด้านการวาดรูป อาจารย์ลาวัณย์ยังมีจิตวิญญาณความเป็นครูอย่างแท้จริง ใส่ใจแนะนำลูกศิษย์ด้วยความปรารถนาดี กิริยาวาจาสุภาพนุ่มนวล ลูกศิษย์ลูกหาทุกรุ่นที่เคยได้เรียนกับอาจารย์ลาวัณย์ทุกคนล้วนรัก เคารพและชื่นชมอาจารย์

คุณอิศร์ อุปอินทร์ ไปบรรยายพิเศษที่พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติสิงคโปร์.
นิทรรศการ "ลาวัณย์ อุปอินทร์".

ขณะนี้กำลังมีการจัดแสดง นิทรรศการภาพเขียน “ลาวัณย์ อุปอินทร์” ณ หอศิลป์สมเด็จพระนาง เจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ถนนราชดำเนินกลาง หรือที่บางคนอาจคุ้นกับชื่อหอศิลป์ผ่านฟ้า ที่เคยเรียกติดปากกันมาเนื่องจากที่ตั้งของหอศิลป์แห่งนี้ อยู่ใกล้สะพานผ่านฟ้า-ลีลาศ โดยมีทางเข้าอยู่ข้างธนาคารกรุงเทพ จำกัด สาขาผ่านฟ้า

นับว่าเป็นโอกาสดีสำหรับผู้ที่รักและสนใจงานศิลปะ นักเรียนนักศึกษาทางด้านศิลปะ ที่จะได้ชื่นชมผลงานฝีมือระดับปรมาจารย์ ซึ่งเป็นที่ยอมรับของลูกศิษย์ลูกหาและผู้คนในแวดวงศิลปะมานาน

อาจารย์ลาวัณย์เป็นผู้มีฝีมือในด้านการวาดภาพเหมือนบุคคล (Portrait) เคยได้รับพระมหากรุณาธิคุณ จาก พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 ให้ถวายงานเขียนพระบรมสาทิสลักษณ์ และพระสาทิสลักษณ์พระบรมวาศานุวงศ์ เขียนภาพประดับในพระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์ เขียนภาพ เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ ติดตั้งที่พระที่นั่งวิมานเมฆ

ผลงานของอาจารย์มีภาพเขียนสีน้ำมัน 200 กว่าภาพ เคยจัดแสดงงานครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ.2508 และก่อนหน้านี้ได้จัดแสดงงานเดี่ยว ที่หอศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร วังท่าพระ เมื่อปี พ.ศ.2556 การแสดงงานในครั้งนี้ เป็นการแสดงงานเดี่ยวอีกครั้ง โดยใช้พื้นที่ชั้น 1 และชั้น 2 ของหอศิลป์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ

ผลงานที่นำมาจัดแสดง มีทั้งผลงานเก่าที่เก็บสะสมมาตั้งแต่สมัยที่อาจารย์ลาวัณย์ยังเป็นนักศึกษา และผลงานที่ทยอยวาดอย่างต่อเนื่องมาตลอดจนปัจจุบัน ปีนี้อาจารย์ลาวัณย์อายุ 81 ปีแล้ว ยังทำงานวาดภาพสีน้ำมันอยู่ แต่ด้วยสุขภาพไม่ค่อยเอื้ออำนวย จึงทำผลงานขนาดย่อมลงมาหน่อย

และเพื่อให้ผู้เข้าชมได้เต็มอิ่มกับผลงานศิลปะระดับปรมาจารย์ นอกจากนิทรรศการภาพเขียนของอาจารย์ลาวัณย์ ที่เปิดให้เข้าชมมาตั้งแต่วันที่ 16 มีนาคม 2560 เมื่อวันที่ 1 เมษายน 2560 ได้เพิ่มการจัดแสดงผลงานบนชั้นที่ 3 ของหอศิลป์ เป็น ผลงานของอาจารย์สมโภชน์ อุปอินทร์ สามีของอาจารย์ลาวัณย์

ผลงานชื่อ Bangkok57 ของอาจารย์สมโภชน์ อุปอินทร์
ส่วนหนึ่งของการจัดแสดงในนิทรรศการ "ลาวัณย์ อุปอินทร์".

อาจารย์สมโภชน์ เป็นศิลปินวาดภาพแนวนามธรรม (Abstract) ที่ไม่ค่อยได้จัดแสดงงานในเมืองไทย แต่เป็นที่รู้จักและได้รับการยอมรับจากต่างประเทศ ล่าสุดเมื่อปี พ.ศ.2559 พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติสิงคโปร์ ร่วมกับศูนย์ศิลปวัฒนธรรมปอมปิดูร์ จัดนิทรรศการ “Reframing Modernist” ได้คัดเลือกภาพเขียนชื่อ “Politician” ซึ่งอาจารย์สมโภชน์ได้วาดไว้ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2501 ไปจัดแสดงเป็นศิลปินไทยเพียงคนเดียวที่ได้รับคัดเลือกผลงานไปจัดแสดงร่วมกับผลงานของศิลปินที่มีชื่อเสียงระดับโลก อาทิ Pablo Picasso, Henri Matisse, Marc Chagall

โดยในงานนั้น คุณอิศร์ อุปอินทร์ ทายาทของอาจารย์สมโภชน์ และอาจารย์ลาวัณย์ ได้เดินทางไปเป็นวิทยากรบรรยายให้ผู้เข้าชมนิทรรศการได้รับทราบถึงประวัติการทำงานและผลงานของอาจารย์สมโภชน์ด้วย

สำหรับงานนี้ คุณอิศร์ได้นำผลงานของอาจารย์สมโภชน์ ที่สะสมไว้กว่าหนึ่งร้อยชิ้น ซึ่งไม่ได้นำออกมาจัดแสดงที่ไหนเกือบ 25 ปีแล้วมาให้ได้ชมกัน

นิทรรศการ “ลาวัณย์ อุปอินทร์” และนิทรรศการ “สมโภชน์ อุปอินทร์” เปิดแสดงถึงวันที่ 23 เมษายน 2560 เวลา 10.00 ถึง 19.00 น.ทุกวัน (ยกเว้นวันพุธ) มีค่าธรรมเนียนเข้าชม 50 บาท สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่หอศิลป์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ หมายเลขโทรศัพท์ 0-2281-5360

หอศิลป์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ.
ภาพเหมือนตนเอง (Self Portrait) ผลงานของอาจารย์ลาวัณย์ อุปอินทร์.

ขอขอบคุณ คุณอิศร์ อุปอินทร์ และหอศิลป์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ที่เอื้อเฟื้อภาพประกอบ

ต้องบอกว่านิทรรศการอันทรงคุณค่านี้ นักเรียน นิสิต นักศึกษาที่ร่ำเรียนด้านศิลปะ และผู้มีใจรักงานศิลปะไม่ควรพลาดด้วยประการทั้งปวง การรวบรวมผลงานฝีมือชั้นครูมาจัดแสดงให้ชมอย่างนี้ ไม่ได้มีบ่อยๆ ถ้าพลาดไปจะเป็นที่น่าเสียดายยิ่ง

ผลงานชื่อ Politician ของอาจารย์สมโภชน์ อุปอินทร์.

...สวัสดี

ม.ร.ว.ถนัดศรี สวัสดิวัตน์

อ่านเพิ่มเติม...

คุณอาจสนใจข่าวนี้

คุณอาจสนใจข่าวนี้