วันอาทิตย์ที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

เจียระไน 11 ช่างหัตถศิลป์รุ่นใหม่ ผู้สืบทอดมรดกภูมิปัญญาไทย

ไวโรจน์ วานิ

การอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมไทยให้คงอยู่ตลอดไป ต้องอาศัยคนรุ่นใหม่มาช่วยสืบสานให้ยืนยง ในฐานะผู้นำด้านการสืบทอดภูมิปัญญาไทย ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศ (องค์การมหาชน) หรือ ศ.ศ.ป. (SACICT) เป็นโต้โผเปิดตัวโครงการ “เชิดชูทายาทช่างศิลปหัตถกรรม” คัดเลือกคนรุ่นใหม่มาเป็นทายาทผู้สืบทอดภูมิปัญญาดั้งเดิมของไทย โดยค้นพบเพชรน้ำงาม 11 เม็ด จาก 9 แขนงงานหัตถศิลป์ทั่วประเทศ พร้อมนำมาเจียระไนให้ฉายแสง และเปิดตัวอย่างเป็นทางการในงานเทศกาลนวัตศิลป์นานาชาติ 2560 ที่ไบเทค บางนา

“อัมพวัน พิชาลัย” ผอ.ศ.ศ.ป. บอกเล่าถึงเป้าหมายของโครงการว่า เราเล็งเห็นถึงความสำคัญในการอนุรักษ์และสืบสานศิลปหัตถกรรมไทย เพื่อรักษาคุณค่าภูมิ ปัญญาดั้งเดิมของชาติมิให้สูญหายไปกับกาลเวลา ขณะเดียวกัน เราก็มีความมุ่งมั่นจะผลักดันและส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาต่อยอดสู่ความร่วมสมัย ที่จะนำไปสู่การสร้างโอกาสใหม่ๆทางการตลาด โดยสอดแทรกองค์ความรู้ใหม่ๆ ทั้งด้านนวัตกรรมและกลยุทธ์การทำธุรกิจ รวมทั้งให้ความรู้ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตและการใช้งานของคนยุคปัจจุบัน เพื่อเพิ่มช่องทางการจำหน่าย โดยจะนำผลงานทั้งหมดมาวางขายในร้านค้าของ ศ.ศ.ป. ที่อยุธยา, สนามบินสุวรรณภูมิ และสนามบินภูเก็ต

สำหรับ “ทายาทช่างศิลปหัตถกรรม ประจำปี 2560” มีจำนวน 11 คน จากผู้ส่งผลงานเข้าประกวด 88 คน ได้แก่ “พงษ์พันธุ์ ไชยนิล” หัตถกรรมเครื่องปั้นดินมอญ, “สรพล ถีระวงษ์” เจ้าของผลงานปักพัสตราภรณ์โบราณ, “สรภัทร สาราพฤษ” หัตถกรรมเครื่องถม, “ณัฐระวี เดื่อมขันธ์มณี” หัตถกรรมจักสานป่านศรนารายณ์, “ชัชวาลย์ สหัสสพาศน์” หัตถกรรมปั้นปูนสด, “บุญชัย แก่บ้าน” หัตถกรรมเครื่องประดับโบราณ, “ทวีทรัพย์ นามขจรโรจน์” หัตถกรรมเครื่องเล่นโบราณ, “ธวัชชัย ชูจิต” หัตถกรรมตอกหนังตะลุง, “เนติพงศ์ ไล่สาม” หัตถกรรมลูกปัดมโนราห์, “ไวโรจน์ วานิ” หัตถกรรมว่าวเบอร์อามัส และ “หัสยา ปรีชารัตน์” เจ้าของผลงานหัตถกรรมเครื่องเบญจรงค์

แต่ละคนก็ล้วนแต่เป็นสุดยอดฝีมือในแต่ละสาขา โดย “ไวโรจน์ วานิ” ผู้สืบทอดการทำ “ว่าวเบอร์อามัส” จากจังหวัดปัตตานี บอกเล่าด้วยความภูมิใจว่า ปัจจุบันไม่มีคนทำว่าวชนิดนี้แล้ว เหลือพ่อของผมอยู่คนเดียว ผมจึงเรียนจากพ่อเพื่อรักษาไว้ไม่ให้สูญหาย ว่าวนี้เราทำมาตั้งแต่บรรพบุรุษ ทำเล่นกันในงานเทศกาลต่างๆ ไม่ได้ทำขาย แต่ก็มีคนมาจ้างให้ทำเพื่อเอาไปประกวด การทำว่าวเบอร์อามัสถือว่ายาก การขึ้นลวดลายจะมีความหมายที่เป็นหลักคำสอน เป็นปรัชญา ไม่ใช่ว่าอยู่ๆจะขึ้นลวดลายตามอารมณ์ ในอดีตว่าวเบอร์อามัสเป็นว่าวของเจ้าเมือง ใช้ทำนายเสี่ยงทายอากาศ ไม่ใช่เป็นว่าวที่ใช้เล่นทั่วไป โดยเจ้าเมืองจะแปะทองคำเปลวไว้ที่ปลายว่าว และนี่คือที่มาของชื่อเบอร์อามัส เพราะ “มัส” แปลว่า “ทอง”

ด้าน “พงษ์พันธุ์ ไชยนิล” ผู้สืบทอดงานเครื่องปั้นดินมอญ จากนนทบุรี บอกเล่าอย่างมีความสุขว่า การทำงานเครื่องปั้นดินมอญ ใช้การสร้างลายด้วยเทคนิคปั้นแบบมอญดั้งเดิม คือจะทำลายบนไม้ ก่อนจิ้มลงไปบนงานปั้น แล้วปั๊มเป็นลายต่างๆ โดยครอบครัวผมทำกันมาตั้งแต่รุ่นชวด และตกทอดมาถึงผมเป็นรุ่นที่ 4 เคล็ดลับสำคัญในการทำเครื่องปั้นแบบมอญอยู่ที่การเลือกดิน ต้องเรียนรู้ว่าจะเจาะดินวันไหนเวลาไหน และก่อนเอางานเครื่องปั้นไปเผา ต้องเก็บทุกชิ้นในกล่องห้ามโดนลม ถ้าโดนลมเมื่อไหร่จะทำให้เครื่องปั้นแห้งไม่เท่ากัน และเกิดการบิดตัว.



การอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมไทยให้คงอยู่ตลอดไป ต้องอาศัยคนรุ่นใหม่มาช่วยสืบสานให้ยืนยง ในฐานะผู้นำด้านการสืบทอดภูมิปัญญาไทย ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศ (องค์การมหาชน) หรือ ศ.ศ.ป. (SACICT) เป็นโต้โผเปิดตัวโครงการ 29 มี.ค. 2560 16:28 ไทยรัฐ