วันเสาร์ที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

แก้ปัญหาที่แก้ไม่ตก

ขณะที่การระดมความคิดเพื่อการปฏิรูป และการสร้างความปรองดอง กำลังดำเนินไปอย่างเข้มข้นนี้ นายพีระศักดิ์ พอจิต รองประธาน สนช. เปิดเผยถึงการพูดคุยกับ พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ ว่ารองนายกรัฐมนตรีอยากให้มีการเลือกตั้งระดับท้องถิ่นก่อน เพื่อไม่ให้นักการเมืองครอบงำการเลือกตั้งท้องถิ่น แต่ยังไม่ได้กำหนดวันเวลาแน่นอน และอาจเปลี่ยนแปลงได้

วัตถุประสงค์สำคัญของรองนายกรัฐมนตรีฝ่ายความมั่นคง ที่อยากให้เลือกตั้งระดับท้องถิ่นก่อนที่จะเลือกตั้ง ส.ส.หรือ ส.ว. น่าจะเป็นไปได้ยาก เนื่องจากระบบอุปถัมภ์ฝังรากลึกในสังคมไทย แม้จะยังไม่มี ส.ส. แต่ก็ยังมีอดีต ส.ส. หรือผู้ที่เตรียมสมัคร ส.ส. อยู่ จึงพร้อมที่จะเข้าไปเกี่ยวข้องการเลือกตั้งท้องถิ่น เพื่อสนับสนุนหัวคะแนน และรักษาฐานเสียงของตน

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น(อปท.) ไม่ว่าจะเป็นเทศบาล องค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) หรือองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) มักจะถูก “แช่แข็ง” ทุกครั้งหลังการรัฐประหาร เช่น ไม่ให้จัดการเลือกตั้งผู้บริหารหรือสมาชิกสภาท้องถิ่น แม้จะครบวาระ แต่ใช้การ “แต่งตั้ง” แทนเป็นระบบยอดนิยมของรัฐบาลข้าราชการ แม้แต่ใน กทม. นครหลวงของประเทศ

การปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นรากฐานของการปกครองระบอบประชาธิปไตย เทศบาลตำบล หรือ อบต. ที่ดูแลระดับหมู่บ้านและตำบล นักวิชาการเรียกว่า “ประชาธิปไตยรากหญ้า” เป็นการปกครองตนเองของประชาชนในท้องถิ่น แม้ชาวบ้านจะเลือกผู้แทนเข้าไปเป็นผู้บริหารหรือสมาชิกสภา อบต. แต่ชาวบ้านก็มีส่วนร่วมกำหนดนโยบายและโครงการต่างๆ

แต่ อปท. ในระดับล่างมีจุดอ่อนที่สำคัญสุด 2 ประการ คือมีการซื้อสิทธิขายเสียงกันอย่างมโหฬาร เนื่องจากเป็นเขตเลือกตั้งเล็ก มีประชากรหรือผู้เลือกตั้งน้อย ผู้สมัครรับเลือกตั้งจึงต้องแข่งกันซื้อเสียง บางแห่งอาจเรียกได้ว่ามี “การประมูล” ซื้อขายตำแหน่ง จึงมีจุดอ่อนที่สองตามมา นั่นก็คือการทุจริตคอร์รัปชันเพื่อถอนทุน บวกกำไรและดอกเบี้ย

ประเทศไทยไม่สามารถแก้ปัญหาการซื้อสิทธิขายเสียง และการทุจริตโกงกินแม้ว่ารัฐธรรมนูญหลายฉบับจะตั้งองค์กรตรวจสอบขึ้นมากมาย อันได้แก่ กกต. ซึ่งมีอำนาจสิทธิขาด ในการจัดการเลือกตั้งให้สุจริตและเที่ยงธรรม และยังมีองค์กรปราบปราม เช่น ป.ป.ช. และ สตง. ซึ่งเป็นองค์กรอิสระ แต่บางครั้งขาดความเป็นอิสระ เพราะการเมืองแทรกแซง

การซื้อสิทธิขายเสียงและการโกงกิน แพร่ระบาดทั่วไปทั้งในวงการข้าราชการและการเมือง ทั้งในระดับท้องถิ่น ระดับชาติยิ่งกินคำโต แต่ไม่ได้หมายความว่า เราจะต้องล้มเลิกการเลือกตั้ง และใช้การแต่งตั้งแทน เพราะในระบบแต่งตั้งก็มีโกงกิน ซ้ำยังไร้ระบบตรวจสอบ เราต้องจัดเลือกตั้งต่อไป จนกว่าการซื้อเสียงจะไร้ผลแบบ กทม.

29 มี.ค. 2560 15:50 ไทยรัฐ