วันพุธที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

"4 ส" สูตรลับ สำหรับ..วัย 40 +

วัย 40 up เป็นวัยที่อะไรๆก็เริ่มเปลี่ยน แปลง โดยเฉพาะสุขภาพ ที่จำเป็นต้องได้รับการดูแลมากกว่าช่วงวัยที่ผ่านๆมา ไม่ใช่เพราะเป็นวัยที่เริ่มแก่ แต่เพราะหากเริ่มดูแลสุขภาพร่างกายตั้งแต่อายุแค่ 40 up อนาคตเมื่อเข้าสู่วัยสูงอายุ ก็จะเป็นคนสูงอายุที่ไม่ป่วย และมีสุขภาพแข็งแรงมากกว่าคนที่ไม่ได้ดูแลตัวเองเสียตั้งแต่ในระยะเริ่มต้น

ในอดีต เราอาจจะคุ้นเคยกับหลัก “อ” ที่มีทั้ง 4 อ. คือ อาหาร ออกกำลังกาย อารมณ์ อนามัยสิ่งแวดล้อม ไปจนถึง 6 อ. ที่
เพิ่ม อโรคยา และ อบายมุข เข้ามาอีก 2 อ. เป็นหลักง่ายๆในการดูแลสุขภาพให้แข็งแรงขั้นพื้นฐาน แต่ล่าสุด นักวิชาการส่งเสริมสุขภาพ นำเสนอ สูตรลับ “4 ส” เพื่อการดูแลสุขภาพในโลกยุคดิจิทัลที่มีการเปลี่ยนแปลงมากมาย ทำให้การดูแลสุขภาพอาจกลายเป็นเรื่องที่ซับซ้อนมากขึ้น

เริ่มจากการสร้างกล้ามเนื้อส่วนต่างๆของร่างกายให้แข็งแรงเพียงพอที่จะรับมือกับการเปลี่ยนแปลงที่มาอย่างรวดเร็ว ด้วย ส. “สเตรทชิ่ง” (Stretching) หรือการเหยียด ยืด กล้ามเนื้อ ซึ่งเป็นวิธีหนึ่งที่ช่วยลดการเสื่อมสภาพของกล้ามเนื้อได้ โดยเฉพาะเมื่อคนเราอายุมากขึ้น อาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ และอาการปวดบริเวณข้อต่อต่างๆ ที่พบบ่อยที่สุด คือ ข้อเข่า ซึ่งเกิดจากอาการเสื่อมตามวัยของข้อ การเหยียด ยืด กล้ามเนื้อ จะช่วยให้กล้ามเนื้อบริเวณเข่าแข็งแรงขึ้น สามารถรับแรงที่เกิดจากการเดินต่างๆ ลดภาระของกระดูก ที่ต้องรับน้ำหนักทั้งหมดได้

การยืด เหยียดกล้ามเนื้อ และการเคลื่อนไหวร่างกาย เป็นส่วนหนึ่งของการออกกำลังกายที่ช่วยให้ระบบไหลเวียนเลือดดีขึ้น มีการแตกแขนงของหลอดเลือดในเนื้อเยื่อต่างๆ มากขึ้น ทำให้ภูมิคุ้มกันเข้าสู่ในเนื้อเยื่อต่างๆได้ง่ายขึ้น เมื่อมีเชื้อโรคเข้ามาก็เข้าไปจัดการได้เร็วก็จะช่วยให้ห่างไกลความเจ็บไข้ได้ป่วย ที่สำคัญการออกกำลังกายยังเพิ่มระดับออกซิเจนในสมองและกระตุ้นให้ร่างกายหลั่งสารเอนโดรฟิน หรือสารแห่งความสุขออกมา ทำให้สมองสดใส ร่างกายกระปรี้กระเปร่า หน้าตาสดใส

ส.เสริมสร้างภูมิคุ้มกัน เป็นการกินที่มีคุณภาพนอกเหนือจากการกินอาหารครบ 5 หมู่ กินอาหารที่มีคุณภาพ เช่น อาหารที่สด สะอาด ปนเปื้อนน้อยที่สุด ไปจนถึงอาหารที่มีไขมันต่ำ คอเลสเทอรอลต่ำ เน้นการกินเนื้อสัตว์ประเภทเนื้อปลา มากกว่าเนื้อแดงที่ย่อยยาก รวมถึงการกินผักและผลไม้ที่หลากหลาย เป็นพื้นฐานแล้ว ในบางครั้งเมื่อร่าง กายต้องการสารอาหารที่มีประโยชน์ เพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกันให้กับร่างกาย อาจจำเป็นต้องเสริมด้วยอาหารฟังก์ชั่น ที่ปัจจุบันมีการนำเห็ดทางการแพทย์ หรือที่เรียกว่า Medicinal Mushroom ซึ่งมีสาร ประกอบสำคัญที่ให้ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา อาทิ เห็ดสายพันธุ์ญี่ปุ่นบางชนิด เช่น เห็ดยามาบูชิตาเกะ, เห็ดชิตาเกะ, เห็ดไมตาเกะ, เห็ดมัตสึทาเกะ ที่มีการนำไปสกัดและใช้ควบคู่กับการรักษาโรค โดยมีงานวิจัยทั้งจากประเทศญี่ปุ่น อเมริกาและเกาหลีใต้ ว่า นอกจากให้ประโยชน์ในรูปสารอาหารแล้ว ยังมีช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกันแก่ร่างกายถึงระดับเม็ดเลือดขาว ช่วยให้เม็ดเลือดขาวกำจัดเชื้อไวรัส ต้นเหตุของโรคภัยไข้เจ็บต่างๆ ได้ดีขึ้น ทำให้ร่างกายแข็งแรง ไม่เจ็บ ป่วยง่าย นอกจากนี้ยังช่วยลดน้ำตาลในเลือด ลดคอเลสเทอรอลได้

ส.สลบ อาจจะงงๆสักนิด สำหรับ ส.ตัวนี้ แต่จริงๆที่ต้องการจะสื่อ ก็คือ การพักผ่อนโดยการหลับให้เพียงพอ อย่างน้อย 6-8 ชั่วโมง นอกจากนอนให้เพียงพอแล้ว คุณภาพของการนอน ก็เป็นเรื่องสำคัญ โดยเฉพาะการหลับให้สนิท ที่ถือว่าเป็นการหลับอย่างมีคุณภาพ ที่จะช่วยชาร์จพลังให้ตัวเอง โดยร่างกายจะเริ่มกระบวนการป้องกันตัวเองเพิ่มขึ้น คนที่นอนหลับสนิทอย่างเพียงพอ นอกจากจะมีสุขภาพแข็ง แรงแล้ว ยังมีผลต่อการฟื้นฟูสภาพต่างๆของร่างกาย เช่น ผิวพรรณที่สดใสขึ้น การป่วยจากการติดเชื้อจะน้อยกว่าผู้ที่พักผ่อนไม่เพียงพอ

ทั้งนี้ การนอนหลับ มี 2 ช่วง คือ ช่วงหลับธรรมดา กับหลับลึก สองช่วงนี้จะสลับกันไปมาตลอดการนอนหลับ โดยช่วงธรรมดาจะเป็นช่วงแรกของการนอน หากมีสิ่งใดมารบกวน จะทำให้ตื่นง่าย จากนั้นจะเข้าสู่ช่วงหลับลึก ซึ่งถือว่าเป็นช่วงหลับที่ดีที่สุด เพราะร่างกายได้พักผ่อน อุณหภูมิร่างกาย ความดันโลหิต อัตราการเต้นของหัวใจอยู่ในช่วง 60 ครั้งต่อนาที ช่วงนี้ถือเป็นช่วงที่ร่างกายฟื้นฟู และซ่อมแซมอวัยวะต่างๆ เป็นการหลับที่มีคุณภาพ

ส.สอดส่องตัวเอง ข้อสุดท้ายนี้ เป็นข้อที่สำคัญที่คนอายุวัย 40 + ต้องตระหนักถึงการดูแลตนเอง โดยเฉพาะการตรวจสุขภาพเป็นประจำ เพราะปัจจุบันมีโรคหลายโรคที่เป็นภัยเงียบ เช่น ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง หัวใจ เบาหวาน ซึ่งมักจะมาพร้อมกันแบบแพ็กเกจ การหมั่นตรวจสุขภาพ จะทำให้รู้ความผิดปกติได้เร็ว รักษาได้ทันท่วงที ปัจจุบันการตรวจสุขภาพของคนวัย 40 ปีขึ้นไป แพทย์อาจแนะนำให้ตรวจหาระดับ CEA (Carcinoembryonic antigen) หรือการตรวจสารบ่งมะเร็งเพิ่มเติมด้วย เพราะยิ่งอายุมากขึ้น โอกาสเสี่ยงที่จะเป็นโรคมะเร็งก็มีสูงขึ้นด้วย

ซึ่งเคล็ดลับ 4 ส. ของคนวัย 40 + แม้จะไม่ใช่สูตรสำเร็จของการดูแลสุขภาพ แต่ก็เป็นสูตรที่จะช่วยให้คนวัยนี้มีสุขภาพดีได้ไม่ยาก.