วันศุกร์ที่ 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐLogin
พระพุทธอังคีรส

พระพุทธอังคีรส

  • Share:

ในโอกาสที่ประชาชนได้เข้าไปเฝ้ากราบสักการะ สมเด็จพระสังฆราช พระองค์ใหม่ ในพระอุโบสถ วัดราชบพิธ...ภาพฉากหลังที่ปรากฏออกมาทางสื่อคือ พระประธานที่ประดิษฐานสูงเด่น เป็นสง่า

มีคนไม่มากที่จะรู้ว่า นี่คือ พระพุทธรูปสำคัญ ระดับพระคู่บ้านคู่เมืององค์หนึ่ง

วรนันทน์ ชัชวาลทิพากร เขียนไว้ในหนังสือ พระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองว่า พระพุทธอังคีรส เป็นพระปางสมาธิ ขัดสมาธิราบ ขนาดหน้าตัก 2 ศอกคืบ หรือ 60 นิ้ว วัสดุสำริด กะไหล่ทองคำ ศิลปะรัตนโกสินทร์

ประวัติการสร้าง เป็นสองความ ความหนึ่ง สมเด็จฯกรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงนิพนธ์ว่า พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) โปรดให้หล่อขึ้น เมื่อสถาปนาวัดราชบพิธ

อีกความหนึ่ง สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ นิพนธ์ว่า รัชกาลที่ 4 โปรดให้หล่อขึ้นเพื่อนำไปประดิษฐานยังพระปฐมเจดีย์ จังหวัดนครปฐม สิ้นกาลเสียก่อน

ถึงรัชกาลที่ 5 โปรดฯให้กะไหล่ทองคำทั้งองค์ ด้วยเครื่องทองแต่งพระองค์ เมื่อทรงพระเยาว์ สิ้นทองเนื้อแปด หนัก 180 บาท

แต่ที่ไม่กล่าวถึงก็คือ ชื่อนายช่างผู้สร้าง

คนชอบไหว้พระ...พุทธรูปสำคัญ ก็คงพอจำเค้าลักษณะ พระพุทธรูปที่สร้างในสองรัชกาลนี้ได้ พระพุทธอังคีรส วัดราชบพิธ พระพุทธวชิรมกุฏ วัดมกุฏฯ หน้าตักราว 2 ศอกใกล้เคียงกัน ฝีมือช่างก็น่าจะคนเดียวกัน

รวมไปถึงพระพุทธนฤมลธรรโมภาส วัดนิเวศธรรมประวัติหน้าพระราชวังบางปะอิน อยุธยา แม้จะองค์เล็กกว่า หน้าตักเพียง 22 นิ้วครึ่ง แต่พุทธลักษณะโดยรวมใกล้เคียงกับสององค์แรก

วัดนิเวศธรรมประวัติ...สร้างต้นรัชกาลที่ 5 พระอุโบสถโปรดให้สร้างตามแบบวัดคริสต์ศาสนา ศิลปะแบบโกธิค คือทรวดทรงสูงระหง มียอดแหลมเพดานโค้ง บานประตูหน้าต่างมีกระจกสลับสี

รูปแบบโบสถ์ วิหารเป็นเช่นนี้ รัชกาลที่ 5 ก็โปรดให้พระประธาน มีลักษณะเจือความเป็นฝรั่ง ผสานศิลปะแบบประเพณีนิยมกับศิลปะตะวันตกเข้าด้วยกัน

พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประดิษฐวรการ เป็นนายช่างออกแบบปั้นหุ่นและหล่อ ได้เป็นพระพุทธรูปที่งดงาม มีพุทธลักษณะคล้ายมนุษย์สามัญชน เป็นงานชิ้นเอกของนายช่างเอกแห่งรัตนโกสินทร์

แม้ภายหลังโปรดให้สร้างพระพุทธรูปให้งามเช่นนี้อีก...ก็ทำไม่ได้

ว่ากันว่า พระองค์เจ้าประดิษฐวรการทรงสิ้นฝีมือแล้ว ที่พระพุทธนฤมลธรรโมภาสนี้

เมื่อเอาพระพุทธอังคีรส พระพุทธวชิรมกุฏ และพระพุทธนฤมลธรรโมภาส...มาเทียบเคียงทุกเส้นสายศิลปะ...ตลอดทั้งองค์ไปทางเดียว จนแน่ใจได้ว่า ฝีมือช่างคนเดียวกัน พระองค์เจ้าประดิษฐวรการ พระองค์นั้นเอง

คนรักพระพุทธรูปโบราณ ไล่เรียงความงามของศิลปะ นับสมัยสุโขทัยเป็นที่หนึ่ง เชียงแสน อู่ทอง อยุธยา ไล่เรียงมาถึง ศิลปะรัตนโกสินทร์เป็นสุดท้าย

แต่ความเป็นจริง...ในความงาม...ของศิลปะแต่ละยุคนั้น ถ้าปั้นโดยช่างที่มีฝีมือสูง งานก็จะออกมาลงตัว...จนอาจยกระดับศิลปะชั้นหลังๆ ขึ้นไปเทียบเคียงกับศิลปะชั้นแรกๆได้

พระพุทธอังคีรส...วัดราชบพิธเป็นต้นแบบศิลปะรัตนโกสินทร์ ที่งดงาม แปลกตา จับใจ ไม่แพ้พระพุทธรูปสมัยโบราณ สมัยใดเลย

ใต้ฐานบัลลังก์พระพุทธอังคีรส สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ โปรดให้บรรจุพระบรมอัฐิในครอบครองของพระองค์ ...พระบรมอัฐิรัชกาลที่ 2 รัชกาลที่ 3 รัชกาลที่ 4 และรัชกาลที่ 5 เอาไว้

กราบพระพุทธอังคีรส บูชาพระพุทธเจ้าแล้ว ยังเท่ากับได้ถวายสักการะพระมหากษัตริยาธิราชเจ้า แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์

โอกาสมงคลอย่างนี้ไม่ค่อยจะมีให้บ่อยเลย.

กิเลน ประลองเชิง

คุณอาจสนใจข่าวนี้

คุณอาจสนใจข่าวนี้