วันเสาร์ที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ปืนนางพญาตานี

ปืนใหญ่โบราณหล่อด้วยทองเหลืองที่หน้ากระทรวงกลาโหม... ได้มาจากปัตตานี จึงตั้งชื่อว่าปืนนางพญาตานี...นี่คือประวัติศาสตร์ มีหลักฐานให้รู้ว่าได้มาจากไหน เมื่อไหร่

แต่เรื่องราวการหล่อปืนใหญ่...สร้างสมัยนางพญาปัตตานีองค์ใด ...เล่าต่อๆกัน ความน่าเชื่อจึงลดชั้นจากประวัติศาสตร์ลงมาอยู่ในชั้น “ตำนาน”

ทุกเรื่องของ “ตำนาน” มักมีเหตุมหัศจรรย์เหนือจริง แต่เพราะ ความเหนือจริงจึงยึดโยงความสนใจไว้ได้

ตำนานปืนนางพญาตานี เชื่อมโยงตำนานมัสยิดกรือเซะลิ้มเตาเคี่ยน ชาวจีนมาแต่งงานปักหลักฐานกับชาวมุสลิมเชื้อสายรายา เป็นนายช่างหล่อปืนใหญ่ และเป็นผู้สร้างมัสยิดกรือเซะ

จากเมืองจีนมานาน มารดาคิดถึงลูกชาย จัดกองเรือสำเภาเก้าลำให้ลิ้มกอเนี่ยว น้องสาวคุมกองเรือมาตาม เจอกันแล้วออกปากชักชวนพี่ชายกลับเมืองจีนแล้ว แต่พี่ชายติดงานสร้างมัสยิดกรือเซะ
...ไม่ยอมไป

ลิ้มกอเนี่ยวเสียใจ ประกาศขอให้พี่ชายสร้างมัสยิดไม่เสร็จแล้วก็ผูกคอตายใต้ต้นมะม่วงหิมพานต์

ลิ้มเตาเคี่ยนเดินหน้าสร้างมัสยิดต่อ แต่พอถึงตอนขึ้นหลังคา ฟ้าก็ผ่าติดต่อกันสามครั้ง

นอกจากปาฏิหาริย์เรื่องฟ้าผ่า ปาฏิหาริย์ต่อมาก็คือกองเรือ สำเภาเก้าลำของลิ้มกอเนี่ยวก็ถูกเกยตื้นทิ้งไว้ที่ชายทะเล...ต่อมาก็กลายเป็นต้นสน ชายทะเลบริเวณนั้นจึงได้ชื่อว่ารูสมิแล แปลว่า ต้นสนเก้าต้น

เป็นที่ตั้งของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ในวันนี้

ตำนานมัสยิดกรือเซะ ตำนานเจ้าแม่ลิ้มกอเนี่ยว เล่ากันและรู้กันมาก แต่ตำนานเรื่องการหล่อปืนใหญ่ไม่ค่อยรู้กันนัก ก็คือตำนานดาโต๊ะปันยัง ตำนานเรื่องนี้มีข้อบ่งชี้ ปืนนางพญาตานีสร้างขึ้นในสมัยรายาบีรู

เมื่อมีการหล่อปืนใหญ่จึงจำเป็นต้องใช้ทองเหลืองจำนวนมากรายาบีรูมีคำสั่งห้ามนำทองเหลืองออกนอกเมือง

สินค้าต้องห้าม...ไม่ว่าที่ไหนมักเป็นสินค้าขายดี พ่อค้าเรือสำเภา จากเมืองบันนังกะเบา เกาะสุมาตรา ชื่อคอมบัก ลักลอบซื้อทองเหลืองจากชาวเมืองปัตตานีนำไปขายให้พ่อค้าชาวมะละกา

คอมบักพลาดท่าถูกทางการจับ รายาบีรูสั่งประหารชีวิต ให้เอาศพทิ้งแม่น้ำ

เรื่องมหัศจรรย์เกิดขึ้น เมื่อศพคอมบักไม่ยอมไหลออกทะเล กลับไหลทวนน้ำเข้าคลองปาเระ ชาวบ้านช่วยกันลากศพออกทะเล แต่ศพคอมบักก็ไหลกลับเข้าคลองปาเระอีก

ชาวบ้านเบื่อจะลากศพออกทะเล ตกลงกันเอาศพคอมบักขึ้นบกไปฝัง แต่เมื่อวัดขนาดของศพและขุดหลุมแล้ว ตอนเอาศพลงหลุมขาศพคอมบักก็ยื่นยาวออก ต้องเพิ่มขนาดหลุมใหม่...หลายครั้ง

สุดท้ายชาวบ้านหมดแรง จึงใช้วิธีงอเข่าพับขา จึงเอาศพคอมบักลงหลุมได้

หลุมศพคอมบัก วันนี้ยังอยู่ที่แหลมโพธิ์ อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี เรียกกันว่ากุโบร์ ดาโต๊ะปันยัง ซึ่งมีความหมายว่า ดาโต๊ะผู้มีความยาวน่าอัศจรรย์

หลุมศพนี้ ทุกวันนี้ชาวบ้านพากันไปวัดขนาด เพื่อเสี่ยงทาย เอาความยาวครั้งแรกเป็นเกณฑ์ ถ้าวัดครั้งต่อไปยาวกว่า ถือว่าอายุจะยืน ถ้าสั้นกว่า ทำนายว่าอายุจะสั้น

ตำนานเรื่องดาโต๊ะปันยัง และตำนานอื่น ผมอ่านมาจาก“หนังสือ วรรณกรรมและภาษาถิ่นใต้” (สำนักพิมพ์สถาพรบุ๊คส์ พ.ศ.2559) รศ.ประพนธ์ เรืองณรงค์ ท่านเล่าแบบให้ข้อมูลล้วนๆ

ไม่มีคำอธิบายทำไมคนปัตตานียังนับถือดาโต๊ะปันยัง พ่อค้าสุมาตรา ผู้ละเมิดอำนาจรัฐปัตตานี

แต่ถ้าจะให้เดา คำสั่งผูกขาดทองเหลือง-ราษฎรคงจะไม่เอาด้วยซักเท่าไหร่

เพราะเหตุนี้ล่ะกระมัง ศพคอมบักจึงกลายเป็นศพมีญาติ มีคน ขุดหลุมฝัง ถ้าไม่มีความไยดี เป็นผีน้ำไร้ญาติไปตั้งแต่วันตายแล้ว.

กิเลน ประลองเชิง

5 ก.พ. 2560 15:07 5 ก.พ. 2560 15:07 ไทยรัฐ