วันจันทร์ที่ 23 เมษายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

1984 กลับมาขายดี

ในภาวะที่ธุรกิจสิ่งพิมพ์ตกต่ำลงจนมองไม่เห็นทางว่าจะมีอะไรทำให้กระเตื้องขึ้น นอกจากเหตุการณ์บางอย่างที่เกิดขึ้นจนทำให้คนในสังคมรู้สึกเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน ไม่ว่าจะดีหรือร้ายก็ตาม ปฏิเสธไม่ได้ว่านี่คือโอกาสที่จะพลิกวิกฤติของสิ่งพิมพ์ให้กลับมา ถึงจะเป็นช่วงระยะเวลาหนึ่ง แต่เมื่อมีความต้องการของคนซื้อ ผู้ขายก็ต้องผลิตออกมาตอบสนอง

ดังนั้น คงไม่ใช่เรื่องแปลกประหลาดที่จู่ๆ นวนิยายเรื่อง 1984 ของจอร์จ ออร์เวลล์ นามปากกาของเอริค อาร์เธอร์ แบลร์ นักประพันธ์ชาวอังกฤษ กลับมาขายดิบขายดีมียอดสั่งพิมพ์เพิ่มถึง 75,000 เล่มในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา และทะยานขึ้นเป็น 1 ใน 10 อันดับหนังสือขายดีของเว็บอเมซอน จากการเปิดเผยของสำนักพิมพ์ซิกเน็ต คลาสสิกส์

การกลับมาขายดีอีกครั้งในรอบ 68 ปีมีนัยสำคัญที่แฟนวรรณกรรมของออร์เวลล์หรือถึงจะไม่ใช่แฟนคงเดาได้ไม่ยาก สาเหตุจากนางเคลลีแอนน์ คอนเวย์เจ้าหน้าที่อาวุโสของทำเนียบขาวถูกพิธีกรคนหนึ่งกล่าวหาการแสดงออกของเธอว่า “ออร์เวลเลียน” (Orwellian) ซึ่งมีความหมายทำนองว่าเผด็จการนั่นเอง

ส่วนที่มาของคำนี้ เนื่องจากนางคอนเวย์ออกมาปกป้องทำเนียบขาวผ่านสถานีโทรทัศน์เอ็นบีซี ในสหรัฐฯ เกี่ยวกับการเกาะติดเรื่องจำนวนประชาชนที่ไปร่วมในพิธีสาบานตนของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ซึ่งข้อมูลของฝ่ายทำเนียบขาวและของสื่อนั้นสวนทางกัน ทำให้เธอกล่าววลีเด็ดว่า “Alternative facts” คือ “ข้อเท็จจริงทางเลือก” ซึ่งหมายถึงว่าใครจะมีข้อเท็จจริงอย่างไร แต่ทางทำเนียบขาวก็จะมีข้อเท็จจริงในแบบของทำเนียบขาว

คำพูดของเธอในการสัมภาษณ์นั้นถูกเชื่อมโยงไปถึงนวนิยายเล่มดังกล่าวทันที แต่ถึงคำว่าออร์เวลเลียนจะส่อถึงเผด็จการ ก็อย่าเข้าใจว่าจอร์จ ออร์เวลล์ เป็นนักเขียนนิยมเผด็จการแต่อย่างใด ในนวนิยายเรื่อง 1984 ผู้ประพันธ์ได้จินตนาการเมืองสมมติในปี 1984 เนื้อเรื่องนั้นเสียดสีการปกครองอย่างเด่นชัด โดดเด่นด้วยการสร้างภาษาใหม่ๆ มีลูกเล่นของคำและใช้อย่างมีนัย เช่น Big Brother หรือ “พี่เบิ้ม” ตัวแทนของรัฐบาลที่คอยสอดแนมประชาชน

เรียกว่าคนอ่านในยุคนั้นอ่านได้อรรถรสอย่างไร คนยุคปัจจุบันก็น่าจะได้ความรู้สึกไม่แตกต่างโดยเฉพาะคอการเมือง จนถูกยกย่องว่าเป็นวรรณกรรมการเมืองสุดคลาสสิก และท่ามกลางการวิพากษ์วิจารณ์อย่างแพร่หลายถึง “ข้อเท็จจริงทางเลือก” คาดว่า 4 ปีนับจากนี้การเมืองสหรัฐฯคงมีวลีใหม่ๆออกมาเรื่อยๆ.

ภัค เศารยะ

3 ก.พ. 2560 09:09 ไทยรัฐ