วันเสาร์ที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

เพลงเกี่ยวข้าว

ผมดูข่าวทหารลงแขก ช่วยชาวนาเกี่ยวข้าวที่ศรีสะเกษ แล้วอดใจไม่ไหว ขอเอาสโลแกนตำรวจยุคคุณเผ่า มาใช้ ไม่มีอะไรภายใต้ดวงอาทิตย์นี้ ที่ทหารทำไม่ได้

ท่วงท่าทหาร จับเคียวเกี่ยวข้าวเข้มแข็งทะมัดทะแมง...ถ้าทหารมีมากพอ ช่วยเกี่ยวข้าวชาวนาได้ทุกแห่ง...ก็น่าจะเป็นเรื่องดีกว่า

ประเพณีลงแขก เกี่ยวข้าว...เลิกร้างไปนาน...ตั้งแต่มีรถเกี่ยวข้าว ค่ารถเกี่ยวข้าว เป็นต้นทุนส่วนหนึ่ง การผลิตข้าว...ซึ่งอยู่ราวๆเกวียนละสามพัน

ถ้าข้าวยังราคาดี อยู่ที่ 8–9 พัน หรือหมื่นขึ้น...ขายข้าวแล้วชาวนาพอเหลือกำไร แต่ตอนนี้ราคาข้าวเหลือแค่เกวียนละ 6 พัน กำไรไม่พอใช้

ภาวะฝนฟ้าไม่ปกติ หลายแห่งต้องเร่งเกี่ยวข้าว รถเกี่ยวไม่พอ ขึ้นราคา ต้นทุนชาวนาก็เพิ่ม

รัฐบาลท่านหวังดี ประกาศคุมราคารถเกี่ยวข้าว...ช่วยชาวนาได้ด้านหนึ่ง แต่ก็ก่อผลอีกด้าน รถเกี่ยวข้าวในแต่ละพื้นที่ มีไม่พอ หลายพื้นที่ต้องใช้รถเกี่ยวคันเล็กๆ หลายพื้นที่ไม่มีรถเกี่ยวทั้งรถเล็กรถใหญ่ ต้องใช้แรงคน

ค่าแรงคน ตอนนี้ ขั้นต่ำวันละ 300–350 ต้นทุนผลิตข้าวชาวนาก็ยิ่งเพิ่ม

ยามบ้านเมืองปกติสุข เคยมีคนเปรียบเปรย ชีวิตทหาร เสร็จนาฆ่าโคถึก เสร็จศึกฆ่าทหาร...โลกวันนี้ ถึกหรือวัว หรือควาย แทบไม่มีให้ฆ่า ขณะที่ทหาร นอกจากศึกจังหวัดชายแดนใต้แล้ว ยังมีกำลัง...ว่างพอ

ทหารมีเงินเดือน...ช่วยชาวนาได้ ยิ่งเจ้าของนามีประเพณี หาข้าวหาขนมนมเนย เลี้ยงคนที่มาลงแขก...ก็เหมือนเป็นน้ำใจ ช่วยให้ทหารมีแรงแข็งขันเพิ่มขึ้น

แต่ทุกท้องนา คงจะหาทหาร ไปช่วยเกี่ยวข้าวได้ไม่หมด... ผมเพิ่งได้ยินข่าว มีการขอแรงชาวบ้าน ด้วยกัน ไปลงแขกเพิ่ม เสร็จจากนานี้ เจ้าของนาก็ต้องกลายเป็นแขก ไปช่วยเกี่ยวข้าวนานั้น...แล้วก็ไปนาโน้น

ผลัดกันไปคนละนาๆ ไปไม่ช้า ก็เกี่ยวข้าวได้หมด

แรงคน ที่เคยถูกทิ้งให้เสียเปล่า ตั้งแต่มีรถเกี่ยวข้าวเข้ามาแทน...ก็ได้ใช้ เหงื่อที่ไม่เคยไหล... ก็ได้ไหล...ชาวนาได้ใช้แรง...ด้านหนึ่งช่วยฟื้นร่างกายให้แข็งแรง อีกด้าน ช่วยให้สุขภาพจิต ซึ่งเคยมัวซัว ให้แจ่มใส

ประเพณีลงแขก เกี่ยวข้าว ของคนรุ่นพ่อรุ่นแม่...ระหว่างเกี่ยวข้าว หนุ่มสาวก็สนุกสนาน เกี้ยวพากันไป ใช้เพลงเกี่ยวข้าว เช่นเพลง เต้นกำรำเคียว เป็นสื่อ

ผมเป็นเด็กแม่กลอง แม่เคยทำนาในท้องร่องสวน...เคยขอแรงลงแขก...หลายครั้ง แต่นาแบบเรามีน้อย ใช้แรงคนน้อย...ไม่เคยมี การร้องเล่นเพลงเกี่ยวข้าวกับเขา

เคยฟังจากวิทยุ ยังพอจำได้ ครึกครื้นรื่นเริงบันเทิงมาก “เอ้าเกี่ยวเถิดนะแม่เกี่ยว อย่ามัวชะแง้แลเหลียว เดี๋ยวเคียวจะเกี่ยวก้อยเอย...”

ภาพ ทหาร ชาวบ้าน ช่วยกันลงแขกเกี่ยวข้าว...ช่วยชาวนา ช่วยตัวเอง พร้อมกับร้องเพลงเกี่ยวข้าว...ทั้งเหนื่อยทั้งสนุกสนาน ผสมผสานกันไป...เป็นภาพที่น่าชื่นใจเหลือเกิน

ผมฝันเอาว่า เราน่าจะฟื้นฟูประเพณีลงแขก เกี่ยวข้าว มาใช้กันทั้งบ้านทั้งเมือง อีกสักครั้ง...ประเพณีลงแขกนั้น ไม่จำกัดเฉพาะเรื่องเกี่ยวข้าวในนา

จะลงแขก ขุดดิน ดายหญ้า ปลูกหอลงโรง ฯลฯ คนโบราณ เขาทำกันมาแล้วทั้งนั้น

ทหารชาวบ้าน ไม่เลือกสีอะไร พอได้ลงแขก ร้องเพลงเกี่ยวข้าว ด้วยกันบ่อยๆ ที่เคยบาดหมาง สีก็ละลาย ไม่ช้าก็หันมารักสามัคคี เป็นสีเดียวกัน

โดยเฉพาะสีเขียวของทหาร...ที่เริ่มมีเสียงบ่น จะเป็นสีที่น่าเบื่อ ก็จะกลายเป็นสีที่ไม่น่าเบื่อขึ้นมา “เกี่ยวเถิดนะพ่อเกี่ยว ไปเถิดหนา” ทหารจะยิ่งเป็นที่รักของชาวบ้าน ก็ตอนที่เห็นทหารขยันเกี่ยวข้าวนี่เอง.

กิเลน ประลองเชิง

22 พ.ย. 2559 08:39 22 พ.ย. 2559 08:39 ไทยรัฐ