วันพุธที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

งานปั้นของ “ปานชลี”

ผมยังรู้จัก ปานชลี สถิรศาสตร์ ที่นิยามความเป็นตัวตนเป็น ศิลปินช่างปั้น/นักเขียน ได้ไม่พอ

ตอนหนึ่ง ของประวัติการทำงาน...เธอเป็นผู้ร่วมก่อตั้ง “ชมรมหรี่เสียงกรุงเทพ” เขียนบทความและกิจกรรมให้ความรู้เกี่ยวกับโรคภัยของเสียงดัง ที่มากับชีวิตที่เร่งรีบ

“เสียงดัง คุกคามความสงบสุขของสังคม เป็นศัตรูของสมาธิ” เธอว่า

“การชักชวนให้เยาวชนอ่านหนังสือในความเงียบ เป็นเรื่องจำเป็น”

ในกาละ...ที่ผู้คนในสังคมไทย อยู่ในอาการสำรวม ระวัง...ผมมั่นใจ การนำเสนอเรื่องราว งาน “เทวลีลา” นิทรรศการประติมากรรมที่สถาบันปรีดี พนมยงค์ ซอยทองหล่อ 3 สุขุมวิท 55 17-27 พ.ย.นี้

เป็นความเหมาะสม กลมกลืน

เทวลีลา จำนวน 400 องค์ เป็นประติมากรรมเทวรูปที่ปานชลีได้แรงบันดาลใจจากศิลปะก่อนประวัติศาสตร์ มีพื้นผิวคล้ายสะกัดจากโขดหิน แกะจากเปลือกไม้ ทิ้งร่องรอยของการกัดเซาะด้วยสายน้ำ สึกกร่อนด้วยแรงลม

ลดทอนรายละเอียดให้เป็นเทวรูปที่มีลักษณะใกล้ชิดธรรมชาติ ชวนให้เคารพความงามง่าย ผ่านการเล่าเรื่องหลากวัฒนธรรมของเทพปกรณัม ด้วยลีลาประติมากรรมของเทพเทพี ร้อยเรื่องด้วยลีลาของวรรณศิลป์

ปานชลี เข้าถึงลึกซึ้ง กับ “เทวลีลา” ได้อย่างไร เธอ “ปั้นคำ” อธิบายไว้งดงาม

เมื่อครั้งเป็นนักเรียน ครูวรรณคดีไทย เขียนโคลง พระนิพนธ์ของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์...สองบทลงบนกระดานดำ ลองอ่านสักบท

หวือวิเวกการเวกร้อง ระงมสวรรค์ เสนาะมิเหมือนเสนาะฉันท์ เสนาะซึ้ง ประกายฟ้าสุริยาจันทร์ แจ่มโลก ไฉนฤา เมฆพยับอับแสงสะอึ้ง อร่ามแพ้ประพนธ์เฉลย

ปานชลีบอก คงเป็นโคลงสองบทนั้น กระตุ้นเธอเที่ยวแคะค้นเรื่องสวรรค์ เพื่อจะเปรียบประกายฟ้าและสุริยาจันทร์ ที่ทำให้โลกแจร่มของจริง กับจินตนาการอันแอร่มของสรวงสวรรค์ในวรรณศิลป์

เทพนิยายชาวตะวันตก มีสำเนียงที่เราไม่คุ้นเคย ทำให้จำลำบาก ปานชลีคิดหาวิธีจำ ด้วยการหยิบเอามาเขียน เป็นเรื่องราวฮาเฮ ส่งให้มิตรสหายอ่าน

หนังสือเทลีลา รวมความรู้จากหนังสือเทพปกรณัม และศิลปะยุคก่อนประวัติศาสตร์ หลายเล่มหนักเท่าโอ่ง รวมศิลปะกรีก โจมอน ซีเรีย เซมิติกส์ เคลท์ บาบิโลเนียน เปอร์เซีย มายา แอฟริกา อินเดีย อียิปต์ และแอชสเต็คส์ ซึ่งอ่านอยู่นาน 20 ปี เอามาย่อย และยำใหม่ ให้เข้าใจง่าย

ทำท่าเหมือนจะรู้จักปานชลี สถิรศาสตร์มากขึ้น แต่ก็ยังไม่พอ ...ต้องรู้จักเธอต่อไป

เธอเริ่มนิทรรศการงานปั้น ตั้งแต่ปี 2537 งานสันติสุขแห่งถ้วยชา ฯลฯ และงานครั้งล่า...เอมโอชา ปี 2557

เป็นศิลปินไทยที่ได้รับเชิญไปแสดงงาน ณ เม็กซิโก เนเธอร์แลนด์ ญี่ปุ่น ฮ่องกง เยอรมนี และปี 2560 รับเชิญไปแสดงงานที่ประเทศกรีซ

ผลงานตีพิมพ์ในนิตยสารศิลปะชั้นนำหลายประเทศ ข้อเขียนและบทกวี ถ่ายทอดเป็นภาษาจีนญี่ปุ่น ดัตช์ สเปน อังกฤษ และเยอรมัน และผลงานล่า เผยแพร่ในนิตยสาร Six Senses ของสหรัฐอเมริกา

ปูพื้นจากการอ่านหนังสือเทวลีลาแล้ว...ก็ควรได้เวลาที่จะชม...งานประติมากรรมเสียที

ผมดูตัวอย่างภาพพระแม่โพสพ ภาพเทพีเอธีนา ภาพเทพแห่งการรังสรรค์...แล้ว

ก็ต้องยอมรับ ทุกชิ้นงานปั้น งามและง่าย...ให้ความลึกซึ้ง...ทุกเส้นสาย ตาสามัญผมดูได้งามแค่นี้ ส่วนตาใครจะดูได้งามกว่านี้ หรือไม่งามเอาเสียเลย ก็น่าจะหาเวลาไปพิสูจน์กัน.

กิเลน ประลองเชิง

16 พ.ย. 2559 08:54 16 พ.ย. 2559 08:54 ไทยรัฐ