วันจันทร์ที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

"ดีเดย์" ศึกชิงทำเนียบขาว

• จ๋อเลือกทรัมป์–เจ้า “เกด้า” ลิงชื่อดัง ฉายา “ราชาพยากรณ์” เลือกกล้วยและโผเข้าจูบการ์ดบอร์ดรูปนายโดนัลด์ ทรัมป์ โดยไม่สนใจนางฮิลลารี คลินตัน ในการเสี่ยงทายผู้ชนะเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐฯ ที่เมืองฉางชา มณฑลหูหนาน เมื่อ 3 พ.ย. ลิงตัวนี้เคยทายว่าทีมชาติโปรตุเกสได้เป็นแชมป์ฟุตบอลยูโร 2016 ถูกมาแล้ว (เอเอฟพี)

พรุ่งนี้แล้ว (8 พ.ย.) คือวันเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาคนที่ 45 ได้รู้กันว่านางฮิลลารี คลินตัน หรือนายโดนัลด์ ทรัมป์ คู่ชิงแห่งพรรคเดโมแครตและรีพับลิกัน ใครจะเข้าวิน

สหรัฐฯมีเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดในโลกปี 2558 มี “จีดีพี” มูลค่าถึง 17.9 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ตามด้วยจีนและญี่ปุ่น มีพื้นที่ใหญ่อันดับ 3 รองจากรัสเซียและแคนาดา มีประชากรมากอันดับ 3 (ราว 325 ล้านคน) รองจากจีนและอินเดีย ประชากรส่วนใหญ่ 61.6% เป็นคนผิวขาวที่ไม่ใช่คนฮิสแปนิก อีก 17.6% เป็นคนละติน 13.3% เป็นคนอเมริกัน-แอฟริกันผิวดำ อีก 5.6% เป็นคนเอเชีย และ 1.4% เป็นชนพื้นเมือง

สหรัฐฯมีผู้อพยพเข้าเมืองผิดกฎหมายกว่า 11 ล้านคน ส่วนใหญ่เป็นเม็กซิกัน โดยเกือบ 7 ล้านคนอยู่ในรัฐแคลิฟอร์เนีย มีอัตราคนว่างงานถึง 5% และ 30 ปีหลัง ช่องว่างรายได้ระหว่างครอบครัวรายได้สูงกับกลางห่างกันมากขึ้นเรื่อยๆ จนถึง 6.6 เท่าแล้ว!

ปัจจัยเหล่านี้เป็นประเด็นหาเสียงสำคัญมาทุกสมัย และการเลือกตั้งหนนี้มีผู้มีสิทธิลงทะเบียนเลือกตั้ง 225 ล้านคน แต่ปี 2555 มีผู้ลงทะเบียนขอใช้สิทธิเลือกตั้งแค่ 71% และไปใช้สิทธิลงคะแนนจริงแค่ 53.6% ปีนี้คาดว่าจะยิ่งน้อย เพราะคนไม่ชอบทั้งคลินตันและทรัมป์

จริงๆแล้วครั้งนี้มีผู้เข้าชิงประธานาธิบดีถึง 5 คน คือยังมีนายแกรี จอห์นสัน อดีตผู้ว่าการรัฐนิว เม็กซิโกสายเสรีนิยม วัย 63 ปี นางจิลล์ สตีน แห่งพรรค “กรีน” สายอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม วัย 66 ปี นายอีวาน แม็คมัลลิน อดีตหน่วยต่อต้านการก่อการร้ายของซีไอเอ วัย 40 ปี แต่เป็นแค่ไม้ประดับ...ปิดประตูชนะ

นอกจากเลือกประธานาธิบดีและรองประธานาธิบดี ซึ่งคลินตันมีนายทิม เคน ส.ว.รัฐเวอร์จิเนีย และทรัมป์มีนายไมค์ เพนซ์ ผู้ว่าการรัฐอินเดียนาเป็น “คู่หู” ยังมีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทั้งหมด 435 คน มีวาระ 2 ปี และสมาชิกวุฒิสภาซึ่งมีวาระ 6 ปี 34 คน จากทั้งหมด 100 คน ผู้ว่าการรัฐอีก 12 รัฐ ไปจนถึงเลือกตั้งสภาท้องถิ่น และมีการลงประชามติในข้อเสนอต่างๆในหลายรัฐ กว่า 72 เรื่อง เช่นจะให้กัญชาถูกกฎหมายหรือไม่ใน 5 รัฐ การควบคุมอาวุธปืนเข้มงวดขึ้นใน 4 รัฐ และให้นักแสดงหนังผู้ใหญ่สวมถุงยางอนามัยหรือไม่ในรัฐแคลิฟอร์เนีย

สำหรับการเลือกตั้งประธานาธิบดี เป็นการเลือกตั้งทางอ้อม โดยสหรัฐฯมี 50 รัฐ กับ 1 เขตปกครองพิเศษคือ ดิสทริก ออฟ โคลัมเบีย (ดี.ซี.) ที่ตั้งกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. เมืองหลวง ซึ่งใน 48 รัฐ ประชาชนจะลงคะแนนเลือกคณะผู้เลือกตั้งที่ต้องไปโหวตเลือกผู้ชิงประธานาธิบดีคนใดคนหนึ่ง ใครได้คะแนนรวมเสียงประชาชน (Popular Votes) มากกว่าจะกวาดเสียง “คณะผู้เลือกตั้ง” (Electoral College) ของรัฐนั้นไปทั้งหมด เรียกว่าระบบ “ผู้ชนะกินรวบ” (Winner take all) ยกเว้น 2 รัฐคือ เมนกับเนบราสกา ใช้ทั้งระบบสัดส่วนและผู้ชนะกินรวบผสมกัน

“คณะผู้เลือกตั้ง” มีทั้งหมด 538 เสียง มีจำนวนแตกต่างกันไปในแต่ละรัฐ ขึ้นอยู่กับจำนวนประชากร โดยรัฐใดๆ จะมีคณะผู้เลือกตั้ง

ในสัดส่วน 1 คนต่อ ส.ส. 1 คน และอีก 1 คนต่อ ส.ว. 2 คน ผู้เข้าชิงคนใดได้เสียงคณะผู้เลือกตั้งเกินครึ่งคือ 270 เสียงขึ้นไปคือผู้ชนะได้เป็นประธานาธิบดีรัฐแคลิฟอร์เนียมีประชากรมากที่สุด จึงมีคะแนนคณะผู้เลือกตั้งมากที่สุด (55) ตามด้วยเท็กซัส (38) นิวยอร์ก ฟลอริดา (29) ส่วนรัฐที่มีประชากรน้อย เช่น อลาสกา เดลาแวร์ ไวโอมิง และดี.ซี. มีแค่รัฐละ 3 เสียง

โดยทั่วไปพรรคการเมืองแต่ละพรรคจะตั้งคณะผู้เลือกตั้งของตัวเองในแต่ละรัฐไว้ให้ประชาชนเลือก แม้รัฐธรรมนูญไม่ระบุว่าต้องเลือกผู้เข้าชิงคนใด แต่กฎหมายบางรัฐกำหนดให้คณะผู้เลือกตั้งต้องลงมติเลือกผู้ชิงประธานาธิบดีตามคะแนนเสียงส่วนใหญ่ของประชาชน (Popular Vote) บางรัฐพรรคการเมืองกำหนดให้คณะผู้เลือกตั้งให้สัญญาเป็นทางการก่อนว่าจะเลือกผู้เข้าชิงจากพรรคของตัวเอง แต่บางรัฐคณะผู้เลือกตั้งมีสิทธิ “แหกคอก” ไปเลือกผู้เข้าชิงฯ จากพรรคอื่นได้ แต่แทบไม่เคยมี ถ้ามีก็น้อยมากไม่ส่งผลกระทบต่อผลเลือกตั้ง

คณะผู้เลือกตั้งของทุกรัฐจะไปลงคะแนนเลือกประธานาธิบดีและรองฯอย่างเป็นทางการใน 19 ธ.ค.ศกนี้ แต่ถ้าไม่มีผู้เข้าชิงคนใดได้คะแนนคณะผู้เลือกตั้งถึง 270 เสียง สภาผู้แทน ราษฎร (ขณะนี้พรรครีพับลิกันครองเสียงข้างมาก) จะเป็นผู้ลงมติเลือกประธานาธิบดีแทน

บางรัฐเป็นฐานเสียงพรรคหนึ่งพรรคใดเหนียวแน่นยากจะแย่งชิง แต่หลายรัฐที่เรียกว่า “แบทเทิลกราวด์ สเตท” หรือ “สวิงสเตท” ไม่ใช่ฐานเสียงพรรคใดชัดเจน ต้องแย่งชิงกันสูง ซึ่งปีนี้มีราว 12 รัฐ รวมทั้งโคโลราโด ฟลอริดา ไอโอวา มิชิแกน เนวาดา นิวแฮมพ์เชียร์ นอร์ทแคโรไลนา โอไฮโอ เพนซิลเวเนีย เวอร์จิเนียวิสคอนซิน

“สวิง สเตท” สำคัญๆ ซึ่งมีคณะผู้เลือกตั้งมาก และจะเป็นตัวตัดสินผลแพ้ชนะ คือฟลอริดา (29) เพนซิลเวเนีย (20) โอไฮโอ (18) นอร์ทแคโรไลนา (15) จึงต้องลุ้นกันเป็นพิเศษในช่วงนับคะแนน!

ทีมข่าวต่างประเทศ

พรุ่งนี้แล้ว (8 พ.ย.) คือวันเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาคนที่ 45 ได้รู้กันว่านางฮิลลารี คลินตัน หรือนายโดนัลด์ ทรัมป์ คู่ชิงแห่งพรรคเดโมแครตและรีพับลิกัน ใครจะเข้าวิน 6 พ.ย. 2559 13:14 7 พ.ย. 2559 14:08 ไทยรัฐ