วันพุธที่ 18 กรกฎาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

กับดักอันตราย ที่ทำให้เราล้มเหลวได้ง่ายๆ

โดย Nuttaputch

ความผิดพลาดและล้มเหลวเป็นสิ่งที่ควบคู่กับการใช้ชีวิต และเราเองก็พยายามหลีกเลี่ยงมันอยู่เสมอ อย่างไรก็ตามสิ่งที่หลายๆ คนไม่อาจจะทันได้คิดคือ วิธีการใช้ชีวิตและวิธีคิดของเรานี่เองที่ทำให้เกิดความผิดพลาดเหล่านั้นขึ้น

จากประสบการณ์ของผมนั้นมีหลายๆ สิ่งที่เราทำเป็น “นิสัย” จนกลายเป็นว่ามันทำให้เราพลาดพลั้งอยู่เรื่อยๆ บทความวันนี้ผมเลยขอหยิบนิสัยที่ทำให้เราเกิดกับดักกับตัวเองอยู่บ่อยๆ มาเตือนให้ระวังกันหน่อยนะครับ

1. ชะล่าใจว่าทุกอย่างก็คงเหมือนเดิม

การทำอะไรที่ต่อเนื่องหรือทำกันอยู่เสมอๆ นั้นมักทำให้เราเกิดสิ่งที่เรียกว่า “ความเคยชิน” จนนำไปสู่ “ความเคยตัว” และ “ชะล่าใจ” ในท้ายที่สุด ทั้งนี้เพราะการทำอยู่เสมอเป็นกิจวัตรทำให้เราคิดได้ว่าเราสามารถควบคุมทุกอย่างได้ และทุกอย่างก็จะเป็นไปแบบที่เราเคยทำกันมาก่อน นั่นเป็นเหตุที่ทำให้เราเกิดอุบัติเหตุในหลายๆ ครั้ง เพราะหลายสิ่งที่มันไม่ได้เป็นไปตามอย่างที่มันเคยเป็น ด้วยเหตุนี้ทำให้หลายๆ องค์กรมักมีการรีเฟรชวิธีการทำงานและซักซ้อมใหม่อยู่เสมอ เพื่อกระตุ้นให้คนทำงานได้หยุดทบทวนอยู่บ่อยๆ

2. การพยายามทำอะไรอยู่บนวิธีการเดิม

สิ่งที่หลายๆ คนมักจะเป็นคือการเรียนรู้ทักษะอะไรบางอย่าง หรือได้พัฒนาอะไรบางอย่างขึ้นมาจนสำเร็จ จากนั้นก็จะหยุดอยู่กับการกระบวนการนั้น เช่น ถ้าคิดระบบการทำงานอย่างหนึ่งขึ้นมา เราก็จะใช้ระบบนั้นไปเรื่อยๆ โดยไม่ได้ทบทวนหรือกลับไปสำรวจว่าเราต้องเปลี่ยนแปลงอะไรไหม สิ่งที่เกิดขึ้นกับหลายๆ คนคือการที่เราไปยึดติดกับสิ่งที่เคย “สำเร็จ” ในอดีตแล้วถือว่ามันเป็นสูตรสำเร็จ โดยไม่ได้เฉลียวมองว่าปัจจัยอื่นๆ สามารถมีผลทำให้สูตรดังกล่าวไม่เวิร์คในปัจจุบันเอาได้ การพยายามยึดของเก่าไว้โดยบอกว่า “นี่คือสิ่งที่เราทำกันมาเสมอ” เป็นคำพูดยอดฮิตที่หลายๆ องค์กรบอกกับตัวเอง โดยไม่มองไปว่าวิถีนั้นยังสามารถใช้งานได้กับปัจจุบันหรือไม่ และก็ทำให้หลายๆ คนล้มเหลวมานักต่อนัก

3. การคิดเอาว่ารู้ดีแล้ว เก่งแล้ว ชำนาญแล้ว

ในประสบการณ์ของผมนั้น ผมเจอคนจำนวนไม่น้อยที่พอทำงานถึงจุดหนึ่ง ได้ขึ้นเป็นตำแหน่งงานใหญ่โต แล้วก็มักจะเกิดสิ่งที่เรียกว่า “อีโก้” ประเภทที่ว่าความคิดของตัวเองนั้นคือที่สุดแล้ว รู้ดีมากแล้ว จนอะไรที่ใหม่ๆ เข้ามาก็จะมองว่าไม่ได้สำคัญอะไรนัก บ้างก็เอาชุดความคิดตัวเองไปตัดสินเรื่องอื่นที่ตัวเองไม่รู้ดี จนทำให้เกิดการวิเคราะห์ผิดๆ มาก็เยอะ เรื่องที่ผมมักจะหยิบมาพูดบ่อยๆ คือคนจำนวนมากอาจจะรู้ว่าตัวเองรู้อะไร ซึ่งเป็นสิ่งที่หลายๆ คนมักจะยึดติดไว้เป็นฐานให้กับตัวเอง (บ้างก็เป็นอีโก้) ในขณะที่คนจำนวนไม่เยอะมากที่จะยอมรับในการบอกว่า “ตัวเองไม่รู้อะไร” และจะน่ากลัวไปอีกคือส่วนใหญ่มัก “ไม่รู้ตัวว่าตัวเองไม่รู้อะไร” ซึ่งนั่นก็จะยิ่งเป็นจุดที่จะสั่นคลอนความมั่นคงของเราได้อย่างรวดเร็วในวันที่เกิดการเปลี่ยนแปลงและต้องใช้สิ่งที่เราไม่รู้นั่นแหละ

4. การยึดกับคติบางอย่างมากเกินไป

ถ้าว่ากันจริงๆ แล้ว เรามักมีคติหลายอย่างที่กลายเป็นกรอบความคิดของเรา เช่น “เด็กไม่น่าจะรู้เรื่องหรอก” “คนอายุน้อยยังด้อยประสบการณ์” “คนต่างแผนกไม่มีทางเข้าใจ” ฯลฯ จนทำให้คนทำงานหลายคนสร้างชุดความคิดในการตัดสินอะไรบางอย่างโดยมองข้ามข้อเท็จจริงบางอย่าง นั่นยังไม่รวมถึงพวกการใช้ชีวิตประจำวันที่หลายๆ ครั้งเราก็เอาค่านิยมบางอย่างไปตัดสินสิ่งรอบตัวทั้งที่ไม่ควรจะทำ ประเภทว่าถ้าไม่มีรถก็แสดงว่าไม่มีฐานะ หรือดูคนจากการแต่งตัว สิ่งเหล่านี้ล้วนกลายเป็นอันตราย เพราะทำให้เราเสียโอกาสหลายๆ อย่างไปโดยที่ไม่รู้ตัว หรือบางครั้งก็ทำให้เราโฟกัสแต่ตัวเองมากเกินไป

เรื่องที่เล่ามานี้ เป็นเพียงส่วนหนึ่งของนิสัยที่เราทำกันเป็นเรื่องปกติ ทั้งจะแบบรู้ตัวหรือไม่รู้ตัว แต่สิ่งที่น่าเป็นห่วงคือถ้าเมื่อไรเราเผลอทำสิ่งเหล่านี้มากเข้าๆ มันก็จะทำให้เราก้าวพลาดในชีวิตได้เหมือนกันนั่นแหละครับ

Facebook : Nuttaputch

Nuttaputch

ความผิดพลาดและล้มเหลวเป็นสิ่งที่ควบคู่กับการใช้ชีวิต และเราเองก็พยายามหลีกเลี่ยงมันอยู่เสมอ อย่างไรก็ตามสิ่งที่หลายๆ คนไม่อาจจะทันได้คิดคือ วิธีการใช้ชีวิตและวิธีคิดของเรานี่เองที่ทำให้เกิดความผิดพลาดเหล่านั้นขึ้น... 27 ก.ย. 2559 16:21 27 ก.ย. 2559 16:53 ไทยรัฐ