วันจันทร์ที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

พิเภกสวามิภักดิ์

สวัสดีค่ะคุณผู้อ่านไทยรัฐออนไลน์ กลับมาพบกับคุณครูลิลลี่อีกครั้ง ไทยรัฐออนไลน์ครั้งนี้คุณครูลิลลี่มาพร้อมกับข่าวดีค่ะ ข่าวดี ใช่แล้วค่ะ กลับมาแล้วการแสดงยิ่งใหญ่ที่คุณครูลิลลี่เชื่อว่าคนไทยจำนวนมากมายรอคอย นั่นคือ “โขนพระราชทาน” การแสดงที่เป็นสุดยอดทั้งศาสตร์และศิลป์แบบไทย ซึ่งเราๆ จะรู้กันดีว่า เข้าสู่ช่วงไตรมาสสุดท้ายของปีเมื่อไร เป็นอันว่าได้เวลาที่เราจะได้ชื่นชมสุดยอดแห่งศิลปะวัฒนธรรมไทย นั่นคือ การแสดงโขนพระราชทาน ด้วยพระมหากรุณาธิคุณของ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถที่ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีการจัดแสดง "โขน" ซึ่งนับเป็นสมบัติอันล้ำค่าของชาติขึ้นเป็นประจำทุกปี เพื่อเผยแพร่นาฏศิลป์ชั้นสูงอันเก่าแก่ของไทย อีกทั้งเพื่อให้คนรุ่นใหม่ได้มีส่วนร่วมสืบสานวัฒนธรรมไทยให้อยู่สืบไป และในปี พ.ศ. ๒๕๕๙ นี้ เนื่องในโอกาสมหามงคล พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติครบ ๗๐ ปี (คำนี้คุณครูลิลลี่เคยสอนไปแล้วนะคะ อ่านว่า ถะ-เหลิง-ถะ-หวัน-ละ-ยะ-ราด-ชะ-สม-บัด นะคะ) และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ทรงมีพระชนมพรรษาครบ ๗ รอบ รวมทั้งเป็นการฉลองครบ ๑ ทศวรรษของการจัดแสดง (คุณผู้อ่านที่รักคะ ๑ ทศวรรษ หมายถึง ๑๐ ปีนะคะ เพราะคำว่า ทศวรรษ หมายถึง รอบสิบปี) ในการนี้ทางมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ได้เลือกบทรามเกียรติ์ เพื่อจัดการแสดงโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ในตอน “พิเภกสวามิภักดิ์" ซึ่งก็จะจัดแสดงในช่วงระหว่างวันที่ ๕ พฤศจิกายน – ๕ ธันวาคม ๒๕๕๙ นี้แล้วค่ะคุณผู้อ่านที่รัก

จริง ๆ ในส่วนของโขนพระราชทาน คุณครูลิลลี่บอกเลยว่าเป็นสิ่งที่คุณครูลิลลี่ชื่นชอบมาก ติดตามชมทุกปีไม่เคยขาด ปีที่ผ่านมาถ้าใครติดตามคุณครูลิลลี่ ก็คงจะเห็นว่าคุณครูลิลลี่ได้พาชมกระบวนการทำงานในส่วนต่าง ๆ และยังพาไปบุกชมเบื้องหลังเวทีด้วย ปีนี้ถ้ามีโอกาสรับรองว่าไม่พลาดแน่นอนค่ะ เรื่องราวของโขนพระราชทานชุดนี้มีให้เราได้พูดกันเยอะค่ะ รับรองว่า ไทยรัฐออนไลน์ตอนเดียวไม่พอแน่นอน ไม่เป็นไรค่ะ เราต่อตอนสองก็ได้ ว่ากันที่ตอนแรกนี้ก่อน เรามาว่ากันที่ชื่อตอนดีกว่านะคะ หลายคนเห็นชื่อตอน พิเภกสวามิภักดิ์ ก็พอจะเดาความหมายได้ว่า แปลว่าอะไร แต่ก็มีคนเกิดข้อสงสัยว่า สวามิภักดิ์ กับ สามิภักดิ์ ที่เราเคยได้ยินจากนามสกุลของดาราท่านหนึ่ง คือ คุณสาวิตรี สามิภักดิ์ คำสองคำนี้ เหมือนหรือต่างกันอย่างไร วันนี้ไทยรัฐออนไลน์ครั้งนี้มีคำตอบ และพร้อมจะให้ทุกท่านได้กระจ่างแจ้งกันตั้งแต่ชื่อตอนของโขนเสียด้วยเลยก็แล้วกันค่ะ

ถ้าเราเปิดพจนานุกรม เราจะเจอคำว่า สามิภักดิ์ ก่อนนะคะ คำว่า สามิภักดิ์ อันนี้เป็นคำนาม แปลว่า ความจงรักภักดี การยอมตน หรือมอบตนอยู่ใต้อำนาจ คำนี้ สามารถใช้เป็นคำกริยาก็ได้นะคะ แปลว่า จงรักภักดีเจ้านาย ยอมตนหรือมอบตนอยู่ใต้อำนาจ คำ ๆ นี้มาจากรากศัพท์ ภาษาบาลี คือ สามิ ค่ะ ส่วนที่เราใช้และเห็นกันบ่อยกว่า นั่นก็คือ คำว่า สวามิภักดิ์ ซึ่งถ้าเปิดในพจนานุกรมจะพบคำว่า สวามิ และสวามี ก่อนค่ะ คุณผู้อ่านไทยรัฐออนไลน์ที่รักค่ะ 2 คำนี้ ต้องอ่านออกเสียงว่า สะ-หวา-มิ และ สะ-หวา-มี นะคะ ไม่ใช่ สะ-วา เด็ดขาดค่ะ คำว่า สวามิ สวามี เป็นคำนาม แปลว่า เจ้า ผู้เป็นใหญ่ นาย หรือผัว ถ้าเป็นราชาศัพท์จะใช้ว่า พระสวามี หมายถึง เจ้าของ ในพจนานุกรมยังมีอีกคำ นั่นคือ สวามินี คำนี้เห็นไม่บ่อยนักนะคะ เป็นคำนามค่ะ แปลว่า หญิงผู้เป็นใหญ่เป็นเจ้าของ ส่วนคำที่เราอยากทราบความหมายคือคำว่า สวามิภักดิ์ นั่น เป็นคำกริยา แปลว่า ยอมตนหรือมอบตนอยู่ใต้อำนาจ เช่น ข้าศึกเข้ามาสวามิภักดิ์ หรือ อย่างที่มาของไทยรัฐออนไลน์ครั้งนี้ คือ พิเภกสวามิภักดิ์ ก็คือ การที่พิเภกเข้ามามอบตนอยู่ใต้อำนาจของฝ่ายพระราม นั่นเองค่ะ

เอาล่ะค่ะหอมปากหอมคอพอเป็นการโหมโรงกับโขนพระราชทานกันไปก่อน ครั้งหน้ายังมีความรู้ภาษาไทยดี ๆ กับโขนชุดนี้มาฝากกันอีกค่ะ ทิ้งท้ายไทยรัฐออนไลน์ครั้งนี้ ย้ำกันอีกครั้งว่าจองบัตรได้แล้วนะคะ ช้าหมด อดชมนะคะ แล้วจะหาว่าคุณครูลิลลี่ไม่เตือน เจอกันใหม่ครั้งหน้า สวัสดีค่ะ

ที่มาภาพ - Khon Performance โขนพระราชทาน

instagram : kru_lilly, facebook : ครูลิลลี่

คุณครูลิลลี่

สวัสดีค่ะคุณผู้อ่านไทยรัฐออนไลน์กลับมาพบกับคุณครูลิลลี่อีกครั้ง ไทยรัฐออนไลน์ครั้งนี้คุณครูลิลลี่มาพร้อมกับข่าวดีค่ะ ข่าวดี ใช่แล้วค่ะ กลับมาแล้วการแสดงยิ่งใหญ่ที่คุณครูลิลลี่เชื่อว่าคนไทยจำนวนมากมายรอคอย นั่นคือ โขนพระราชทาน 21 ก.ย. 2559 12:41 22 ก.ย. 2559 12:35 ไทยรัฐ