วันอาทิตย์ที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

เสริมเกราะป้องชุมชนพ้นภัยยาเสพติด

รัฐบาลกำหนดนโยบายแก้ไขปัญหา “ยาเสพติด”เป็นวาระแห่งชาติ ซึ่งเด็กและเยาวชนเป็นกลุ่มเสี่ยงที่มีโอกาสเข้าถึงได้ง่าย เนื่องจากเป็นวัยอยากรู้อยากลอง

จึงต้องมีการวางยุทธศาสตร์ อาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วนในสังคม โดยเฉพาะชุมชนเพื่อร่วมกันป้องกันความเสี่ยง...สร้างภูมิคุ้มกัน

เกราะป้องกันใกล้ตัว คนใน...“ครอบครัว” คนใน...“ชุมชน” ที่มีความร่วมมือร่วมใจป้องกันยาเสพติด เป็นอีกสิ่งสำคัญที่สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ สสส. พยายามขับเคลื่อนการทำงานร่วมกับชุมชนท้องถิ่นมาตั้งแต่ปี 2552

ร่วมกับเครือข่ายร่วมสร้างชุมชนท้องถิ่นน่าอยู่ นักวิชาการในพื้นที่ ผู้นำชุมชนท้องถิ่น สร้างกระบวนการชุมชนเข้มแข็ง ภายใต้แนวคิด “ปกป้องชุมชน ป้องกันปัญหายาเสพติด”

ผ่านกระบวนการพัฒนาศักยภาพและการใช้ข้อมูลของชุมชน เพื่อเป็นกลไกในการแก้ไขปัญหายาเสพติด และปัญหาอื่นๆในพื้นที่ ซึ่งเป็นแนวทางที่ควรขยายออกไปให้กว้างขวางยิ่งขึ้น

ดร.สุปรีดา อดุลยานนท์ ผู้จัดการกองทุน สสส. บอกว่า ปัญหายาเสพติดเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาวะของประชาชนในพื้นที่ สสส.จึงให้ความสำคัญโดยดำเนินการตามแผนสุขภาวะชุมชน สนับสนุนให้เกิดตำบลสุขภาวะ และเครือข่ายองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เข้มแข็ง

ตามหลักการ “3 สร้าง” คือ หนึ่ง...สร้างระบบ ในการจัดการสุขภาวะชุมชน สอง...สร้างความรู้ ชุดข้อมูลและคู่มือต่างๆ และสาม...สร้างคน คือการพัฒนาศักยภาพของบุคลากรในพื้นที่เป็นการ “ล้อมรั้วชุมชน”

นั่นก็คือ...สร้างภูมิคุ้มกันให้ชุมชนท้องถิ่น ได้มีองค์ความรู้ มีทางเลือก มีความพร้อม ร่วมกันป้องกันและแก้ไขปัญหาในพื้นที่ ฉายภาพชัดเจนชุมชนในพื้นที่จังหวัดอุตรดิตถ์...น่าสนใจว่ามีการขยายผลการดำเนินงานของ สสส.กระจายตัวไปถึงร้อยละ 50 ของพื้นที่ มี อปท.เครือข่ายร่วมสร้างชุมชนท้องถิ่นน่าอยู่ถึง 39 แห่ง จาก อปท.ทั้งหมด 79 แห่ง

ในจำนวนนี้เป็นศูนย์จัดการเครือข่ายฯ อย่าง อบต.หาดสองแคว ที่มีแนวทางเฝ้าระวังและดูแลเด็ก เยาวชนอย่างเป็นรูปธรรม แถมยังเป็นต้นแบบให้พื้นที่อื่นๆ ได้อีกด้วย อาทิ เวทีประชาคมแบบให้เยาวชนเข้ามามีส่วนร่วม การจัดทำแผนของชุมชนที่ได้วิเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส อุปสรรค

เดินหน้าไปสู่ทางออก...ในการแก้ไขปัญหาร่วมกัน

พงษ์เทพ ชัยอ่อน นายกองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) หาดสองแคว อ.ตรอน จ.อุตรดิตถ์ บอกว่า อบต.หาดสองแควมีแนวคิดเน้นบริหารราชการแบบมีส่วนร่วมโดยคำนึงถึงหลักการและแนวทางการมีส่วนร่วมของประชาชน...ประชาสังคมในท้องถิ่น

นับรวมไปถึงกลุ่มเด็ก เยาวชน...เข้ามามีส่วนร่วมกับผู้ใหญ่ในการแก้ไขปัญหาของชุมชน โดยมีการลงพื้นที่แบบหมุนเวียนไปในพื้นที่ทั้ง 7 หมู่บ้าน รับทราบปัญหาความต้องการ...รับฟังข้อเสนอแนะจากเด็ก เยาวชนในพื้นที่ตำบลหาดสองแคว เพื่อนำข้อมูลหรือปัญหามาทำการปรับปรุงแก้ไขต่อไป

“การจะทำให้ชุมชนเข้มแข็งต้องเริ่มจากเยาวชนที่เข้มแข็ง การดึงเด็ก...เยาวชนให้เข้ามามีส่วนร่วมกับงานชุมชน จึงเป็นส่วนหนึ่งในการปลูกฝังจิตสำนึกให้รักบ้านเกิด อยากที่จะพัฒนาบ้านเกิดต่อไป”

พงษ์เทพ ว่า “จากประสบการณ์ในอดีตที่เคยเป็นเด็กมาก่อน ไม่ค่อยได้รับการสนับสนุนให้ทำกิจกรรมเท่าที่ควร ดังนั้นจึงต้องการเปิดโอกาสสำหรับความคิดของเด็ก...เยาวชนที่เป็นประโยชน์อย่างเต็มที่”

“สภาเด็กและเยาวชนตำบลหาดสองแคว” จัดตั้งเมื่อประมาณปี 2553 เกิดจากกลุ่มผู้ใหญ่เห็นเด็กๆในชุมชนวิ่งเล่นไม่มีกิจกรรมทำ จึงได้หากิจกรรมให้ทำเพื่อใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ และฝึกอาชีพสร้างรายได้เล็กๆน้อยๆ จึงสร้างกลุ่มปุ๋ยหมัก ปลูกผัก ปั่นจักรยานจำหน่ายผักตามหมู่บ้าน

ประเด็นสำคัญ...ความเชื่อมโยงของสภาเด็กและเยาวชน เข้ากับการพัฒนาชุมชนทุกด้านนี้ทำให้เกิดเป็นระบบการทำงานอย่างมีส่วนร่วม

ไล่เรียงตั้งแต่...ระบบบริหารจัดการ ผลการประชาคมของเด็กและเยาวชนแต่ละหมู่บ้าน จะถูกนำเข้ามาไว้ในแผนการพัฒนาของ อบต.ผู้บริหาร สมาชิก อบต. มีหน้าที่เป็นที่ปรึกษาให้กับสภาเด็กและเยาวชน

ถัดมา...ระบบการจัดการขยะ เด็กและเยาวชนเป็นส่วนหนึ่งในการจัดการขยะในชุมชนโดยมีกลุ่มจักรยานสานฝันร่วมกับเยาวชนรักษ์สิ่งแวดล้อมเป็นแกนนำในการเก็บขยะภายในตำบล เป็นคณะกรรมการในกลุ่มธนาคารขยะ

ระบบเกษตรเพื่อสุขภาวะ มีการอบรมความรู้ให้กับกลุ่มเด็กและเยาวชนในตำบลในการจัดทำปุ๋ยหมัก และการปลูกผักปลอดสารพิษ

ระบบภูมิปัญญาท้องถิ่น ถ่ายทอดองค์ความรู้ในการอนุรักษ์ภูมิปัญญาที่มีในท้องถิ่นและร่วมรักษาวัฒนธรรมพื้นบ้านของตำบลหาดสองแคว เช่น การถ่ายภูมิปัญญาด้านการจักสาน การทำไม้กวาด งานประดิษฐ์ต่างๆ และอนุรักษ์ประเพณีท้องถิ่น

สุดท้าย...ระบบสุขภาพและอาสาสมัคร มีการอบรมความรู้ให้เด็กและเยาวชนเกี่ยวกับงานสาธารณสุขจนเกิดเป็นกลุ่ม อสม.น้อยคอยให้บริการสาธารณสุขร่วมกับ อสม.ใหญ่ สนับสนุนงบประมาณให้สภาเด็กและเยาวชนในการจัดกิจกรรมเพื่อสุขภาพ

อาจจะกล่าวได้ว่าเป็นระบบ...“เด็กนำ ผู้ใหญ่หนุน”

แล้วด้วยคำกล่าวนี้สภาเด็กและเยาวชนตำบลหาดสองแคว จึงมุ่งหวังที่จะสร้างเยาวชนรุ่นใหม่ที่เป็นคนดี มีความเป็นผู้นำ มีจิตสาธารณะ เสียสละเพื่อส่วนรวม เพื่อนำความเจริญมาสู่บ้านเกิด ภายใต้กาสนับสนุนและผลักดันของผู้ใหญ่และภาคีเครือข่ายต่างๆ ที่เข้ามาสนับสนุนองค์ความรู้และงบประมาณจัดทำโครงการ

โดยเฉพาะสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) สำนัก 3 สนับสนุนการสร้างสุขภาวะในพื้นที่และชุมชน ที่ต้องการเห็นเด็กรุ่นใหม่เติบโตขึ้นมาอย่างมีคุณภาพ

ภมร สงเย็น ประธานสภาเด็กและเยาวชนหาดสองแคว เสริมว่า ผู้บริหารของ อบต.หาดสองแคว สนับสนุนให้มีการเปิดพื้นที่สำหรับเด็กและเยาวชนอย่างจริงจัง จนเกิดกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง...นอกจากกิจกรรมปั่นจักรยานเก็บขยะ แยกขยะ ยังมี “ลานนมชมจันทร์” ...เป็นการเปิดพื้นที่สำหรับการแสดงของเด็กๆ ทำให้เกิดกิจกรรมที่สานสัมพันธ์ขึ้นในชุมชน

“ลานนมชมจันทร์...เน้นให้เด็กเห็นความสำคัญเรื่องสุขภาพแข่งกีฬา วงดนตรีของเด็กๆในแต่ละหมู่บ้าน นำไอเดียของเด็กมาช่วยในการทำให้งานของการส่งเสริมสุขภาพเกิดความคิดสร้างสรรค์ขึ้น โดยกิจกรรมทั้งหมดถูกออกแบบมาให้สะท้อนถึงความเป็นอยู่ และเป็นจุดเด่นของหมู่บ้าน”

สิ่งสุดท้ายที่สำคัญคือ...การถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่น โดยการให้รุ่นน้องได้เข้ามาร่วมในการทำงานสภาเด็กฯ เพื่อเป็นตัวแทนรุ่นพี่ที่เติบโตไปเป็นผู้ใหญ่ต่อไป สานต่อการทำงาน ให้ก้าวหน้ายิ่งขึ้น.

8 ก.ย. 2559 13:20 ไทยรัฐ