วันจันทร์ที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

เหลือเพียงความทรงจำ เสน่ห์แห่ง 'มัณฑะเลย์-พุกาม'

ฝุ่นควันตลบคละคลุ้งทั่วอาณาบริเวณโบราณสถานในเมืองพุกาม เมื่อ 24 ส.ค.ที่ผ่านมา หลังเกิดแผ่นดินไหว 6.8 ริกเตอร์ในพื้นที่ภาคกลางของประเทศเมียนมา ทำให้หวนนึกถึงเมื่อไม่กี่สัปดาห์ก่อนหน้าที่ได้มีโอกาสเดินทางไปเยือนทั้งพุกามและมัณฑะเลย์ ร่วมกับสายการบินบางกอกแอร์เวย์ส และเรือสำราญแสตร์น ครูซ ในโอกาสเปิดเส้นทางบินตรงสู่มัณฑะเลย์

เลยขอนำบรรยากาศและความสวยงามของทะเลเจดีย์ที่พุกาม ที่วันนี้อาจเหลือเพียงความทรงจำมาฝากคุณผู้อ่าน เป็นอีกบันทึกหน้าประวัติศาสตร์ที่ไม่อาจลืมได้

มิงกะลาบา เสียงทักทายในทันทีที่เราเดินทางถึงมัณฑะเลย์ ซึ่งใช้เวลาไม่ถึงชั่วโมงจากสนามบิน เราก็มาอยู่บนเรือแสตร์น ครูซ เรือสำราญระดับห้าดาวบนแม่น้ำเอยาวดีหรืออิรวดี ตามชื่อเรียกของคนไทย

บรรยากาศไม่เหมือนอยู่ในเรือสักเท่าไหร่ การตกแต่งคล้ายล็อบบี้หรูหราของโรงแรม 5 ดาว ขณะที่เรือแล่นไปตามแม่น้ำนิ่งสนิท เพราะเป็นเรือสำราญขนาดใหญ่แบบเรือท่องทะเล

หลังเช็กอินเข้าห้องพักซึ่งเต็มไปด้วยสิ่งอำนวยความสะดวกครบครันแล้ว เรือก็ค่อยๆเคลื่อนตัวออกจากท่า ล่องไปตามแม่น้ำอิรวดี แม่น้ำสายสำคัญของประเทศพม่า ที่มีความยาวถึง 2,170 กิโลเมตร ไหลจากตอนเหนือผ่าใจกลางประเทศ ก่อนลงสู่ทะเลอันดามัน

ระหว่างทางชื่นชมบรรยากาศที่ราบลุ่มสองฝั่งน้ำ ที่เปรียบเสมือนอู่ข้าวอู่น้ำและเป็นจุดกำเนิดศิลปะ วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณี และวิถีแห่งชุมชนพม่า สัมผัสวิถีชีวิตของชาวบ้าน ที่ถึงแม้ในช่วงที่เราไปเยือน บ้านเรือนที่อาศัยอยู่แถบนั้นจะถูกน้ำท่วมเป็นส่วนมาก แต่ชาวบ้านก็สามารถปรับตัวใช้ชีวิตได้อย่างปกติ

ตื่นตาตื่นใจกับทัศนียภาพอันกว้างใหญ่สุดลูกหูลูกตาของแม่น้ำอิรวดี ยังไม่ ทันอิ่มเอม เรือก็แวะจอดให้ขึ้นฝั่งเพื่อไปเที่ยวชมเจดีย์ต่างๆที่มีชื่อเสียงในเมืองมัณฑะเลย์ ทั้ง เจดีย์มิงกุน เจดีย์ใหญ่ที่ยังสร้างไม่เสร็จและไม่มีวันสร้างเสร็จเพราะพระเจ้าปดุงเสด็จสวรรคตหลังจากที่พ่ายแพ้อยุธยา ที่นี่มีระฆังยักษ์น้ำหนัก 87 ตัน ที่รู้จักกันในชื่อของ
ระฆังมิงกุน นอกจากนี้ ยังมีเจดีย์ชินพิวมินหรือเมียะเต็งดาน ที่ได้รับสมญานามว่าทัชมาฮาลแห่งลุ่มน้ำเอยาวดี และไม่ไกลกันมากนัก เป็นที่ตั้งของวัดชเวนันดอ วัดที่ใช้ไม้สักทองถึง 267 ต้น เป็นเสารองรับโครงสร้างของวัดทั้งหมด

หลังแยกย้ายเที่ยวชมความงดงามของโบราณสถานสำคัญๆทั้งวัน ก็ได้เวลาอาหารเย็น ทุกคนมารวมตัวกัน อีกครั้ง อาหารมื้อนี้เชฟนำเสนอยำใบชา ที่เรียกว่า “ละแพะ” หรือ Lat Phat Thode อาหารเรียกน้ำย่อยของชาวพม่า ที่นำใบชาไปหมักในน้ำมันงาแล้วยำสไตล์พม่าแท้ๆ ด้วยเครื่องเคียงเช่น ตะไคร้และเกลือ รสชาติไม่จัดจ้านเหมือนยำแบบไทยๆ แต่ก็ละมุนลิ้นไม่น้อย

รุ่งเช้าเราออกสำรวจเมืองมัณฑะเลย์กันต่อ วันนี้พาหนะที่จะนำเราไปในสถานที่ต่างๆบอกเลยว่าตื่นเต้นสุดๆ เพราะมันคือรถม้า พาหนะของชาวมัณฑะเลย์ ที่มัณฑะเลย์ใช้กันเป็นปกติ เราขึ้นนั่งรถม้าอย่างคนที่ไม่ชำนาญนัก แต่พอนั่งไปสักพักก็เริ่มชิน รถม้าวิ่งไปตามเส้นทางที่มีเจดีย์น้อยใหญ่ตั้งเรียงราย โดยเราจะไปแวะชม วัดมหาอ่องเหม่ บอนซาน ซึ่งเป็นวัดที่มีขนาดและบริเวณกว้างใหญ่ ตัวอาคารสีเปลือกไข่ไก่ สร้างสลับซับซ้อนหลายๆชั้น แกะสลักลวดลายสวยงามมาก ก่อนที่จะกลับมาลงเรืออีกครั้ง เพื่อเดินทางต่อไปยังพุกาม เมืองแห่งทะเลเจดีย์

พุกามหรือที่ภาษาอังกฤษ เขียนว่า Bagan เป็นที่รู้จักกันในชื่อของดินแดนแห่งเจดีย์สี่พันองค์ ที่เป็นอดีตราชอาณาจักรแห่งแรกในประวัติศาสตร์พม่า ตั้งอยู่ในเขตมณฑลมัณฑะเลย์ แต่ไม่ใช่เมืองมัณฑะเลย์ เป็นมณฑลซึ่งมีอยู่ 7 เขตปกครองของเมียนมา

จุดแรกที่แวะชมคือ พระมหาธาตุเจดีย์ชเวซีโกน เป็นเจดีย์ทรงระฆังคว่ำ องค์เจดีย์สีทองอร่าม มีความสูง 160 เมตร ตามความเชื่อที่สืบต่อกันมา บอกว่า มหาเจดีย์องค์นี้บรรจุพระบรมสารีริกธาตุสำคัญ 3 ส่วน เป็นเจดีย์ที่มีความสำคัญเป็นอันดับสอง รองจากพระมหาธาตุเจดีย์ชเวดากอง แต่น่าเสียดายในวันที่เราไปนมัสการองค์พระเจดีย์กำลังบูรณะอยู่ แต่ความงดงามไม่ได้ลดน้อยลงเลย บริเวณรอบๆมีสถาปัตยกรรมน้อยใหญ่ที่สวยงาม ท่ามกลางพุทธศาสนิกชนชาวพม่าที่พากันมาสักการะพระมหาธาตุเจดีย์อย่างเนืองแน่นตลอดเวลา

จากนั้นเดินทางต่อไปที่ วัดอนันดา วัดที่มีสถาปัตยกรรมแบบมอญ มีซุ้มประตูไม้ใหญ่ 4 ซุ้ม ฝาผนังในซุ้มมีพระพุทธรูปฝังอยู่ตามผนังรวม 1,800 องค์ มีเจดีย์ชื่อเดียวกับวัดคือ อนันดา เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปยืน 4 องค์ ประจำทั้ง 4 ทิศ องค์พระแกะสลักจากไม้สักมีไฮไลต์สำคัญสำหรับเจดีย์อนันดาแห่งนี้ คือ การเพ่งมองพระพุทธรูปองค์ที่อยู่ทางทิศใต้ ซึ่งไกด์บอกว่าเมื่อมองไกลๆจะเห็นพระพักตร์แย้มยิ้ม แต่ถ้าเดินเข้ามามองใกล้ๆ พระพักตร์จะบึ้งตึง ซึ่งเมื่อลองทำดูก็เห็นแบบที่ไกด์บอกจริงๆ

ห่างจากวัดอนันดานั่งรถไปประมาณ 15 นาที จะถึง หมู่บ้านผลิตเครื่องเขิน ที่คนรุ่นใหม่อาจจะไม่คุ้นเคย เครื่องเขินคือภาชนะเครื่องใช้ที่มีโครงเป็นตอกไม้ไผ่จักสาน แล้วนำไปขัดให้ผิวเรียบ ปิดทองและตกแต่งลายให้สวยงามด้วยการขูดให้เป็นร่องลึก ชาวบ้านที่นี่มีความชำนาญในการทำเครื่องเขินมาก ลงลวดลายอย่างชำนาญ เครื่องเขินของหมู่บ้านที่นี่เหมาะสำหรับเป็นของฝาก ของที่ระลึกที่ควรซื้อติดไม้ติดมือกลับมา

จากหมู่บ้านเครื่องเขิน จุดหมายต่อไปคือ วิหารสุลามี หนึ่งในวิหารที่งดงามที่สุดในพุกาม วิหารแห่งนี้มีสองชั้น เป็นการผสมผสานศิลปะในสมัยแรกของเมืองพุกามกับศิลปะยุคกลาง ตัววิหารสร้างด้วยอิฐเรียงรายอย่างสวยงาม ผนังด้านในตกแต่งด้วยจิตรกรรมฝาผนังไว้อย่างงดงาม ทุกๆด้านของวิหารมีพระพุทธรูปประดิษฐานอยู่ ยามที่มีแสงส่องมากระทบพระพุทธรูป ราวกับมีประกายส่องสว่างออกมาจากองค์ท่าน ทำให้ดูสวยงามแปลกตาและเข้มขลัง ซึ่งหลังเหตุการณ์แผ่นดินไหว วิหารแห่งนี้พังทลายเสียหายอย่างหนัก เหลือเพียงความทรงจำและภาพถ่ายอันงดงามที่กลายเป็นประวัติศาสตร์เท่านั้น

แม้วันนี้เจดีย์มากกว่า 180 องค์ในพุกามและมัณฑะเลย์อาจจะได้รับความเสียหาย แต่เรื่องราวอันยิ่งใหญ่ของอาณาจักรอันเคยรุ่งเรืองยังคงอยู่ เพื่อรอนักเดินทางผู้แสวงหาความวิเศษของดินแดนริมฝั่งอิรวดีแห่งนี้.

2 ก.ย. 2559 13:02 2 ก.ย. 2559 13:06 ไทยรัฐ