วันพุธที่ 18 กรกฎาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

คอนเสิร์ตมิตรสมาน

ครั้งหนึ่งไม่นานมานี้ ทีวีช่อง 3 เชิญสุเทพ สวลี ชรินทร์ รวงทอง...ไปออกรายการบอกข่าวคอนเสิร์ต...คุณโอ๋ ภัคจีรา พิธีกรทำท่าเขินอาย... สารภาพเกิดไม่ทัน ไม่เคยฟังเพลงนักร้องรุ่นตำนานเหล่านั้นเลยสักครั้ง

หนุ่มสาวรุ่นโอ๋...เติบโตมากับเสียงเพลง...สมัยใหม่...หนุ่มสาวรุ่นผม พอเห็นหน้านักร้อง เสียงเพลง เพลงหนึ่ง ก็ก้องกังวานหวานในใจ สุเทพ เพลงเพียงคำเดียว สวลี บ้านทรายทอง ชรินทร์...เรือนแพ รวงทอง...เจ้าทุย

สี่ห้าวันที่แล้ว จิรวุฒิ กาญจนะผลิน แวะมาชวนไปดูคอนเสิร์ตการกุศลมิตรสมาน ครูสมาน กาญจนะผลิน แสดงวันอาทิตย์ที่ 4 ก.ย. เวลา 14.00 น. ที่ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย

ใบปลิวโฆษณามีภาพใหญ่ ครูสมาน อยู่กลางล้อมรอบด้วยภาพนักร้องรุ่นตำนาน นักร้องเหล่านี้เป็นดาวในดวงใจ มีแฟนประจำมากมายแค่บอกข่าวที่ไหน เมื่อไหร่ แฟนๆก็ชักชวนกันหาตั๋ว (ไทยทิคเก็ตเมเจอร์ 0-2262-3456) เหมือนเคย

เป้าหมายคอนเสิร์ตครั้งนี้ ...มูลนิธิอนุรักษ์พระราชวังพญาไทฯ ชมรมหัวใจมีเพลง กองทุนส่งเสริมงานวัฒนธรรม กรมส่งเสริมวัฒนธรรม ดำริจะเชิดชูครูเพลง โดยนำเสนอผลงานครูสมาน มากกว่า 3,000 เพลง ร่วมกับครูเพลงอีกหลายคน

เอื้อ สุนทรสนาน ไพบูลย์ บุตรขัน สง่า อารัมภีร ไสล ไกรเลิศ สุนทรียา ณ เวียงกาญจน์ เกษม ชื่นประดิษฐ์

ที่ไม่มีในรายชื่อครูเพลง แต่ผมเริ่มนับถือเป็นครูเพลง คือ ครูออด หรือคุณจิรวุฒิ ลูกชายครูสมาน เคยพบกันหลายครั้ง ไม่เคยให้ข่าวเรื่องราวตัวเอง ได้ยินชื่อ “ครูออด” ก็จากปากพิธีกรหรือนักร้อง...บนเวที

ผมรู้จักครูออด ในงานคอนเสิร์ตหนแรก ครูชาลี...เคยถามเพราะความไม่รู้ แต่ละเพลงที่ผมเข้าใจว่าเป็นของ “นักร้อง” นั้น คนเขียนคำร้อง คนให้ทำนอง แบ่งรายได้กันอย่างไร

ต่อๆมาได้ฟังว่า นักร้องค่ายเพลงรุ่นใหม่ ออกจากค่ายแล้ว ร้องเพลงที่เคยร้องไม่ได้ มีคนเล่าว่า ลิขสิทธิ์เพลงสมัยนี้ แม้เพลงที่สุเทพ ชรินทร์ รวงทอง เคยร้อง ก่อนไปออกคอนเสิร์ต ก็ต้องไปขออนุญาต

คุยกันครั้งล่า ทุกพี่ๆยังร้องได้ แม้มีลิขสิทธิ์ แต่ค่ายเพลงก็ยังมีน้ำจิตน้ำใจให้ความเคารพกันอยู่

เพลงสมัยใหม่ กลิ่นอายฝรั่ง ชรินทร์ นันทนาคร เคยบอก “ฟังแล้วไม่ฝัน” ผมเคยสงสัย ทำไมเพลงรุ่นเก่าๆนั้น จึงฟังแล้วฝังใจแล้วก็ฝัน อย่างเพลงชุดที่ครูสมาน ให้ทำนอง เหตุไฉน จึงไพเราะดึงดูดใจได้ลึกซึ้งนักหนา

ครูสมาน เป็นลูกหมื่นคนธรรพประสิทธิ์สาร (แตะ กาญจนะผลิน) เรียนและเล่นดนตรีไทยออยู่ในวงดนตรีของพ่อ ขณะพ่อรับราชการเป็นนักดนตรีในกรมมหรสพ ในสมัยรัชกาลที่ 6 ทั้งยังเข้าศึกษาในโรงเรียนนาฏศิลป์ดุริยางค์ กรมศิลปากร

จึงแตกฉาน ทั้งด้านดนตรีไทยและเพลงไทย

ไม่แปลกที่ครูสมานจะประพันธ์ทำนองเพลงรัก เพลงสนุก และเพลงสถาบัน ด้วยการนำทำนองเพลงไทยมาเรียบเรียงเป็นเพลงไทยสากล โดยไม่ตัดทอนทำนองของเดิมให้เสียหายเลย

ในยุคแรกเมื่อเริ่มต้นประสมวงและบรรเลงดนตรี ครูสมานร่วมงานกับ มือดนตรีรุ่นครู

ครูเทียบ คงลายทอง ขลุ่ย ครูบุญยงค์ เกตุคง ระนาดเอก ครูพริ้ง กาญจนะผลิน ระนาดทุ้ม ครูหลวงไพเราะเสียงซอ ซอด้วง ครูประเวท กุมุท ซออู้ ครูละเมียด จิตตะเสวี จะเข้ ครูเสมียน กาญจนะผลิน กลองแขก และครูสะอาด กาญจนะผลิน ฉิ่ง

เพลงเหล่านี้ ถูกเรียก สังคีตประยุกต์ ใช้เครื่องดนตรีไทย เป็นวงดนตรีบรรเลง หรือสลับกับวงดนตรีสากล แต่คงจังหวะฉิ่งกลองเด่นชัด เมื่อบรรเลงอย่างไทย และแยกเสียงประสานอย่างตะวันตก เมื่อบรรเลงอย่างตะวันตก

เพลงขับร้อง ครูสมานใช้ทำนองดนตรีไทยของเก่าเป็นตัวตั้ง ปรุงจังหวะ ลีลาและการประสานเสียง

หลายเพลงดัง เพลงรัก จากเพลงโสมส่องแสง เพลงวิหคเหิรลม จากเพลง ลาวลอดค่าย เพลงสัญญารักจากเพลง แสนคำนึง เพลงพ่อแง่ แม่งอน จูบเย้ยจันทร์ จากเพลงแขกมอญบางขุนพรหมสองชั้น

ฝีมือเดี่ยวระนาดฝรั่ง เพลงลาวแพนกับวงดนตรีสากล ได้รับพระราชทานรางวัลแผ่นเสียงทองคำ เมื่อปี พ.ศ.2515

เรื่องราวของครูดนตรีสายสกุล...กาญจนะผลิน ตั้งแต่รุ่นปู่ ถึงครูสมานรุ่นพ่อ จนถึงรุ่นลูก ผมเห็น “ครูออด” ทำหน้าที่วาทยากรวงดนตรี...ผมจึงนึกขึ้นได้ ความเก่งเรื่องดนตรีทั้งหลาย ยังไม่หายไปไหน ยังถ่ายทอดรวบยอดอยู่ ครูออด

ไปดูคอนเสิร์ตมิตรสมานครั้งนี้ ผมอยากฟื้นความหลังฟังเพลงฝันหลายเพลง แล้วก็อยากจะดูมือที่พลิ้วไหว ของวาทยากร หลานหมื่นคนธรรพประสิทธิ์สาร...ที่ชื่อ...ครูออด อีกครั้ง

แต่ละเพลงฟังเสียงร้องนักร้องว่าซาบซึ้ง คงไม่ดูดหัวใจให้ฝัน ถ้าขาดเสียงดนตรี นี่! เป็นเรื่องที่ผมเพิ่งทำความเข้าใจ.

กิเลน ประลองเชิง

26 ส.ค. 2559 09:59 26 ส.ค. 2559 09:59 ไทยรัฐ