วันอาทิตย์ที่ 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

แอ่วเมืองแพร่ เยือนถิ่นต้นสักทอง ที่มาเสาชิงช้ากรุงเทพฯ

หากพูดถึงจังหวัดแพร่ คุณนึกถึงอะไร? พระธาตุช่อแฮ แพะเมืองผี ผ้าหม้อห้อม ต้นสัก ... แล้วรู้หรือไม่ว่า เสาชิงช้าที่ตั้งตระหง่านอยู่ตรงหน้าศาลาว่าการกรุงเทพฯ นั้น ได้มาจากต้นสักทองใน จ.แพร่ เรื่องราวต่อจากนี้จะเป็นอย่างไร โปรดติดตามได้ตั้งแต่บรรทัดล่างนี้เป็นต้นไป...

เนื่องด้วยเมื่อวันที่ 4-6 ส.ค. ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ ได้รับเกียรติจาก สำนักการท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดแพร่ ร่วมกับสถานีวิทยุ จส.100 ให้ไปเยี่ยมเยือนเมืองแพร่ และร่วมทำกิจกรรมปลูกป่า ตามหาสายรุ้ง กับน้องๆ เยาวชนจากกรุงเทพฯ จำนวน 100 คน และเยาวชนจาก จ.แพร่ อีก 50 คน พร้อมด้วยหัวหน้าส่วนราชการและประชาชนในพื้นที่ ร่วมกันปลูกป่าจำนวน 299 ต้น ณ บริเวณสวนป่าแม่พวก ต.ห้วยไร่ อ.เด่นชัย จ.แพร่

นายเฉลิมวุฒิ รักขติวงศ์ นายอำเภอเด่นชัย กล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า กิจกรรมดังกล่าวนั้น มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนสำนึกในทรัพยากรธรรมชาติ โดยเฉพาะเรื่องของป่าไม้ เพราะที่ป่าแม่พวกของ อ.เด่นชัย เป็นป่าสักปลูกแห่งแรกในประเทศไทย ปลูกตั้งแต่ปี พ.ศ. 2453 และเป็นสักปลูกโดยใช้เมล็ดหยอด ลำต้นขึ้นตรง มีทั้งหมด 1,779 ต้น อยู่บริเวณ 200 กว่าไร่ และยั่งยืนมาจนถึงทุกวันนี้

อีกทั้ง บริเวณใกล้เคียงกัน หน้าวัดห้วยไร่ มีโคนของต้นสักทองต้นใหญ่อยู่ 4 ต้น ที่ถูกตัดนำมาทำเสาชิงช้าในหน้าศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร อีกด้วย

รู้จัก ต้นสักทอง ที่มาเสาชิงช้ากรุงเทพฯ

เมื่อเสาชิงช้าตั้งตะหง่านคู่กรุงเทพฯ มาเป็นเวลานาน ถึงเวลาที่ต้องบูรณปฏิสังขรณ์เสียที...ทาง กทม. ได้รับความร่วมมือจากหน่วยงานที่เชี่ยวชาญเรื่องไม้ ไม่ว่าจะเป็น กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช กรมป่าไม้ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รวมถึงอาจารย์จากคณะวนศาสตร์ ม.เกษตรศาสตร์ ในการเสาะแสวงหาไม้ในจังหวัดต่างๆ นานหลายเดือน

กระทั่ง ได้ไม้สักจำนวน 6 ต้น จาก จ.แพร่ ซึ่งมีคุณสมบัติตามที่ต้องการ เป็นไม้คุณภาพดี เนื้อแน่นไม่เป็นโพรง ต้นแรกที่ใช้เป็นต้นหลัก อายุประมาณ 99 ปี ได้มาจากบริเวณหน่วยประสานงานและรักษาป่า ต.ไทรย้อย อ.เด่นชัย ลำต้นมีเส้นผ่าศูนย์กลาง 114 ซม. มีขนาดใหญ่เป็น 1 ใน 10 ของโลก ต้นที่ 2 อายุมากกว่า 120 ปี อยู่ที่บริเวณไหล่ทางหลวงหมายเลข 101 สายเด่นชัย-ศรีสัชนาลัย และลำปาง เส้นผ่าศูนย์กลาง 112 ซม. ส่วนอีก 4 ต้น ที่จะใช้ทำเป็นเสาตะเกียบ อยู่ที่สวนป่าห้วยไร่ ต.ห้วยไร่ อ.เด่นชัย ทั้ง 4 ต้นมีเส้นผ่าศูนย์กลางเฉลี่ยมากกว่า 100 ซม.

นายดำรงค์ สิริวิชย อิ่มวิเศษ ปลัดจังหวัดแพร่ ให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า ทั้งแพร่และกรุงเทพฯ ต่างจับมือสร้างไมตรีต่อกัน เกื้อกูลกัน ทางเมืองแพร่จึงให้ความอนุเคราะห์ไม้จำนวนดังกล่าวไป และได้สร้างอนุสรณ์จุดที่ตัดต้นสัก พร้อมทำเครื่องหมายไว้ว่า เราทั้งสองจังหวัดเป็นพี่น้องกัน

สำหรับสาเหตุที่เสาชิงช้าต้องเป็นไม้สักนั้น เนื่องจากว่า ไม้สักเป็นไม้คุณภาพดี เพราะใช้เมล็ดปลูก มีลำต้นยาวสูงใหญ่ เป็นเนื้อละเอียดแน่น ไม่เป็นโพรง แข็งแรง อายุเป็นร้อยปี สามารถที่จะตกแต่งได้อย่างสวยงาม ด้วยคุณสมบัติของไม้สักทองที่เมืองแพร่ จึงถูกหมายตาที่จะนำมาบูรณะเสาชิงช้าสัญลักษณ์คู่เมืองกรุงเทพฯ

จังหวัดอื่น แห่ขอต้นสักคุณภาพจากเมืองแพร่

นายดำรงค์ กล่าวว่า เมื่อเร็วๆ นี้ มีจังหวัดหนึ่งทางภาคใต้ ได้ทำหนังสือไปยังกรมป่าไม้ เพื่อขอต้นสักจากเมืองแพร่ นำไปสร้างเป็นหลักเมืองของจังหวัดอีกด้วย ทั้งนี้ ต้นสักเป็นไม้เศรษฐกิจ หากพูดถึงการวางศิลาฤกษ์ ไม้สักก็เป็นหนึ่งที่จะต้องใช้ในการวางศิลาฤกษ์ ถือว่าเป็นไม้มงคล และชาวบ้านใน อ.สูงเม่น มีอาชีพทำไม้สัก ทุกคนจะมีรายได้จากการทำไม้ เช่น หัตถกรรม เครื่องเรือนต่างๆ เป็นต้น

“แพร่เป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ป่าไม้เยอะเป็นอันดับต้นๆ ของประเทศไทย เนื่องด้วยลักษณะภูมิประเทศเป็นภูเขา และมีดินเป็นดินภูเขาไฟที่มีแร่ธาตุ ทำให้ป่าที่นี่อุดมสมบูรณ์ ฉะนั้น เมื่อปลูกอะไรก็ดีไปหมด” ปลัดจังหวัดแพร่ อธิบาย

ขณะที่ นายอำเภอเด่นชัย กล่าวเพิ่มเติมว่า เมื่อก่อนมีข้าราชการได้มาขอต้นสักทองที่ ต.สะเอียบ อ.สอง จ.แพร่ เพื่อไปบูรณะพระราชนิเวศน์มฤคทายวัน ที่ อ.ชะอำ จ.เพชรบุรี ซึ่งชุมชนและคนหมู่บ้านก็ได้ให้ไปเป็นพันต้น ทั้งนี้ ยังได้เคยพาคนในชุมชนใน อ.สอง และ อ.เด่นชัย ที่พระราชนิเวศน์มฤคทายวันด้วย ซึ่งเป็นเรือนไม้สักทองที่นำไม้มาจาก จ.แพร่ ทั้งสิ้น เพราะเมืองแพร่เป็นเมืองที่ไม้สักเยอะมาก และกรมป่าไม้ได้มีนโยบายให้ปลูกต้นสัก โดยเฉพาะใน อ.สูงเม่น เป็นเมืองที่เรียกว่าเป็น เฟอร์นิเจอร์ซิตี้ ซึ่งทางจังหวัดได้ส่งเสริมมาโดยตลอด

‘แพร่แห่ระเบิด’ เหตุเกิดที่เมืองลอง

หลายคนคงคุ้นหูกับคำว่า ‘แพร่แห่ระเบิด’ บางคนก็เอามาล้อเลียนคนเมืองแพร่ว่า ชาวบ้านไม่รู้ว่าเป็นลูกระเบิด คิดว่าเป็นของศักดิ์สิทธิ์ตกลงมาจากสวรรค์ จึงเอามาแห่จนเกิดระเบิดขึ้นมาต้องมีคนล้มตายมากมาย แต่หารู้ไม่ว่าแท้จริงแล้วนั้น ต้นตอของวาทกรรมที่ว่า แพร่แห่ระเบิดนั้น ถือกำเนิดขึ้นที่เมืองลอง จ.แพร่ โดยในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ขบวนการเสรีไทยแพร่ จะมีหน้าที่เป็นผู้สืบหาที่ตั้งของทหารญี่ปุ่น และส่งข้อมูลทางการทหาร รวมทั้งชี้นำการทิ้งระเบิดให้กับฝ่ายอเมริกา จนเกิดความเสียหายอย่างกว้างขวางแก่ทหารญี่ปุ่น วีรกรรมในครั้งนี้ ทำให้ประเทศไทยสามารถเจรจากับฝ่ายสัมพันธมิตรจนได้เสรีภาพคืนมา และชาวเมืองแพร่เห็นคุณค่าของปลอกระเบิด หลังจากที่มีการเก็บกู้เอาดินระเบิดออกแล้ว จึงได้แห่มาถวายวัด เพื่อใช้เป็นระฆัง เนื่องจากเมื่อเคาะแล้วมีเสียงดังกังวาน จนเรียกกันว่า ‘ระฆังแห่งเสรีภาพ’

ไวยาวัจกร วัดพระธาตุศรีดอนคำ เล่าว่า ลูกระเบิดมีมาตั้งแต่สมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 แต่ก็มีการเก็บกู้เอาดินระเบิดออกจนหมดแล้ว เหลือเพียงแต่ปลอก ชาวบ้านจึงลากกลับมาเก็บไว้ในบ้านของตนเอง หลังจากนั้น หลวงปู่ที่วัดพระธาตุศรีดอนคำได้บิณฑบาตไปเจอเลยบอกให้ชาวบ้านเอามาไว้ที่วัด ชาวบ้านก็ปรึกษาหารือกันทำเป็นขบวนแห่ระเบิดขึ้นมา พร้อมกับมีการประกวดขบวนแห่แต่ละหมู่บ้านด้วย ส่วนระฆังที่เป็นปลอกระเบิดนั้นไม่ได้มีแค่ที่วัดพระธาตุศรีดอนคำแห่งเดียว แต่ยังมีอยู่ในวัดแม่ลานเหนือ วัดนาตุ้ม แต่เวลาแห่มาแห่ไว้ที่วัดพระธาตุศรีดอนคำ จึงเป็นที่มาของคำว่า 'แพร่แห่ระเบิด' นั่นเอง

‘หม้อห้อมไม้สัก ถิ่นรักพระลอ ช่อแฮศรีเมือง ลือเลื่องแพะเมืองผี คนแพร่นี้ใจงาม’

ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ รายงาน

แอ่วเมืองแพร่ 'ไปลองเที่ยววัง ตีระฆังให้ดังระเบิด'

วัดพระธาตุสุโทนมงคลคีรีสามัคคีธรรม เป็นวัดที่รวบรวมศิลปะล้านนาประยุกต์ที่สวยงามที่สุดแห่งหนึ่ง

หมู่บ้านกะเหรี่ยงปกาเกอะญอ เป็นหมู่บ้านที่มีกะเหรี่ยงเยอะที่สุดในจังหวัดแพร่ คงความเป็นวิถีเก่า ทั้งการแต่งกาย การพูดภาษากะเหรี่ยง พิธีกรรมต่างๆ

ชาวบ้านที่หมู่บ้านกะเหรี่ยงปกาเกอะญอ สาธิตการทอฝ้ายด้วยกี่เอว

วัดสะแล่ง ต.ห้วยอ้อ อ.ลอง จ.แพร่ วัดนี้สร้างในสมัยพระนางจามเทวี เป็นที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ มีโบราณวัตถุเป็นพระพุทธรูปสมัยต่างๆ ตั้งแต่สมัยอาณาจักรทวารวดีจนถึงอยุธยาตอนปลาย

ถ้ำเอราวัณ อยู่ในอุทยานแห่งชาติดอยผากลอง ภายในถ้ำมีหินงอก-หินย้อย ขนาดใหญ่ลักษณะคล้ายเศียรช้างเอราวัณ

พระธาตุช่อแฮ เป็นวัดศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองจังหวัดแพร่ และเป็นวัดพระธาตุประจำปีเกิดของผู้ที่เกิดปีขาล

ทางขึ้นวัดพระธาตุสุโทนมงคลคีรีสามัคคีธรรม

วัดพระธาตุสุโทนมงคลคีรีสามัคคีธรรม มีเจดีย์ทรงล้านนากว่า 30 องค์

วัดพระธาตุศรีดอนคำ หรือ วัดห้วยอ้อ มีระฆังที่ทำจากลูกระเบิดของจริงตั้งแต่สมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งได้มีการแห่ระฆังมาไว้ที่วัด จนเป็นที่มาของคำว่า "เมืองแพร่ แห่ระเบิด"

วัดพระธาตุสุโทนมงคลคีรีสามัคคีธรรม ด้านหน้าบันไดทางขึ้นมีรูปปั้นสิงห์ขนาดใหญ่

วัดสะแล่ง วัดเก่าแก่ใน อ.ลอง จ.แพร่

หากพูดถึงจังหวัดแพร่ คุณนึกถึงอะไร? พระธาตุช่อแฮ แพะเมืองผี ผ้าหม้อห้อม ต้นสัก ... แล้วรู้หรือไม่ว่า เสาชิงช้าที่ตั้งตระหง่านอยู่ตรงหน้าศาลาว่าการกรุงเทพฯ นั้น ได้มาจากต้นสักทองใน จ.แพร่ 24 ส.ค. 2559 15:42 28 ส.ค. 2559 05:35 ไทยรัฐ