วันพฤหัสบดีที่ 26 เมษายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

หอมฉุยทะลุจอ กะปิเกาะช้าง! เผยช่วงนี้ ‘เคย’เข้า เรือเล็กควรออกจากฝั่ง

(ภาพจากชาวบ้านเกาะช้าง)

ชาวประมงที่เกาะช้าง ใช้โอกาสช่วงฤดูฝน มีมรสุม กลุ่ม ‘เคย’ เข้าใกล้ฝั่ง นำเรือติดอุปกรณ์ออกรุนเคย ทั้งนำมาขายสดๆ เปลี่ยนเป็นเงินเข้ากระเป๋า และเอาไปหมักทำกะปิที่เป็นสินค้าโอทอปขึ้นชื่อ สีม่วงสวย กลิ่นหอม พร้อมเผยวิธีทำทุกขั้นตอน

วันที่ 24 ส.ค.59 จากการลงพื้นที่ตามชุมชนหมู่บ้านชาวประมงเกาะช้างของผู้สื่อข่าว พบว่าในช่วงนี้ชาวบ้านจะนำเรือติดตั้งอุปกรณ์สำหรับใช้ในการตักเคย หรือกุ้งฝอยทะเล ลักษณะคล้ายสวิงขนาดใหญ่ไว้ที่ช่วงหัวเรือ โดยชาวบ้านบอกว่าช่วงนี้คลื่นลมไม่แรงจึงต้องเร่งนำเรือออกตักเคย บางรายนำมาขายต่อ บางรายนำมาผลิตเป็นกะปิ เพื่อส่งให้พ่อค้าคนกลางที่สั่งซื้อแบบข้ามปี และให้ทันนำออกจำหน่ายในช่วงเปิดฤดูกาลท่องเที่ยวปลายเดือน ต.ค.ที่จะถึงนี้

สำหรับ “กะปิเกาะช้าง” เป็นหนึ่งในผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการคัดสรรให้เป็นสินค้าโอทอประดับ 5 ดาวของ จ.ตราด คนไทยจำนวนมากรู้จักกันเป็นอย่างดี ปัจจุบันเกาะช้างเป็นแหล่งผลิตกะปิแหล่งใหญ่อีกแห่งหนึ่งของ จ.ตราด มีชาวบ้านประกอบอาชีพทำกะปิขายกว่า 20 ราย ด้วยสภาพภูมิประเทศเป็นเกาะกลางทะเล มีชายหาดล้อมรอบจึงทำให้ในทะเลมี “เคย” ที่ใช้เป็นวัตถุดิบในการทำกะปิชุกชุม

ส่วนประกอบของ “กะปิเกาะช้าง” เป็นเคยแท้ 100% ไม่มีสี ไม่มีสารเจือปน และเมื่อทำเสร็จแล้ว จะได้กะปิสีแดงอมม่วง สวย กลิ่นหอม เคยที่นำมาทำกะปิ ชาวบ้านจะเรียกว่า “เคยตาดำ” ช่วงการทำกะปิจะเริ่มตั้งแต่เดือน ส.ค.-ต.ค.ของทุกปี ซึ่งในช่วงที่มีเคยชุกชุมชาวประมงพื้นบ้าน จะมีรายได้จากการจำหน่ายเคยสดวันละ 2,000-3,000 บาท

นายวัชระ มันทวิล อายุ 51 ปี สารวัตรกำนัน ต.เกาะช้าง อาชีพประมงพื้นบ้านและทำกะปิ เผยว่า การนำเรือออกไปตักเคย หรือรุนเคย แต่ละครั้งนั้นต้องดูสภาพคลื่นลมในทะเลด้วย โดยปริมาณหรือน้ำหนักของเคยที่ตักได้ ซึ่งบางครั้งสามารถตักได้ในช่วง 2-3 ชั่วโมงถึง 500-1,000 กิโลกรัม ซึ่งแต่ละวันในช่วงตั้งแต่เดือน ส.ค.เป็นต้นไป ชาวบ้านจะพยายามสังเกตสำรวจตามชายฝั่งว่า มีกลุ่มเคยเข้ามาพร้อมกระแสคลื่นแล้วหรือยัง เมื่อพบว่ามีพบกลุ่มเคยก็จะนำเรือออกไป หรืออีกวิธีเมื่อนำเรือออกไปในทะเลแล้ว จะมีคนทำหน้าที่ปีนขึ้นไปบนเสาตรงช่วงหัวเรือ เพื่อมองหากลุ่มเคย เมื่อมีกลุ่มเคยขึ้นจะเป็นก้อนยิบๆ ซึ่งวิถีชุมชนชาวประมงจะรู้ดี แต่ถ้าไม่มีประสบการณ์ก็จะมองไม่ออก ซึ่งในช่วงนี้เป็นช่วงมรสุม บางวันก็ได้น้อย ถ้าวันไหนมีแดดจะตักเคยได้เยอะ เคยส่วนใหญ่จะเข้ามาอาศัยอยู่ในช่วงน้ำตื้น บริเวณใกล้แนวชายฝั่งของเกาะ

"เรือเล็กของชาวบ้านจึงเหมาะกับการหาเคยมากกว่าเรือใหญ่ ที่สำคัญการทำกะปิเกาะช้างจะไม่ไปรับซื้อเคยจากที่อื่นมา จะใช้เคยที่ได้จากการหามาเองรอบๆ เกาะช้าง ช่วงที่มีเคยชุกชุมคือช่วงปลายเดือนก.ย.-ต.ค.หรือปลายฤดูฝน ชาวบ้านจะจับเคยได้จำนวนมากตั้งแต่ 200-1,000 กิโลกรัมต่อวัน ราคาเคยสดขายกันอยู่ที่กิโลกรัมละ 25 บาท"

พร้อมกันนี้ นายวัชระ ได้อธิบายถึงขั้นตอนการทำกะปิให้ฟังว่า "เมื่อเอาเคยขึ้นจากเรือแล้วจึงทำความสะอาด เลือกเอาแต่ตัวเคยเท่านั้น คัดปลาเล็กปลาน้อยออก ขยำให้แหลกพอประมาณแล้วผสมเกลือ สัดส่วน เคย 10 กิโลกรัม ต่อเกลือ 1.2 กิโลกรัม เคล้าเกลือให้ทั่วหมักไว้ 1 คืน จากนั้นตากแดด 1 แดดหรือน้อยกว่าขอให้แห้งเป็นใช้ได้ ถ้ามีฝนตกก็สามารถหมักเคยเคล้าเกลือไว้ต่อได้ หลังจากตากแดดแล้วนำไปตำหรือโม่ บางครอบครัวก็ยังใช้วิธีตำด้วยครกไม้ขนาดใหญ่ ปัจจุบันบางคนได้มีการพัฒนานำเครื่องโม่มาใช้แทนการตำ เพื่อช่วยทุ่นแรงและประหยัดเวลา กะปิที่ได้ก็เหนียวเหมือนเดิม หมักไว้ในโอ่ง หรือภาชนะอย่างดีอย่างน้อย 3 เดือน พอหมักแล้วสีกะปิจะเข้มขึ้นจากเดิมเล็กน้อย เวลาที่อัดใส่ถังต้องอัดให้แน่น ถ้ามีช่องว่างกะปิจะเหลืองจากจุดที่มีรูอากาศ เวลานำกะปิบรรจุใส่กระปุกเพื่อวางจำหน่ายก็เหมือนกัน ต้องบรรจุให้แน่นตามขั้นตอนอย่างถูกวิธี จะสามารถเก็บไว้ได้นานถึง 3 ปี โดยไม่ต้องใส่ตู้เย็น สีของกะปิจะคล้ำขึ้นตามระยะเวลานาน แต่ไม่มีผลกับรสชาติ ซึ่งจะเหมือนเดิม สำหรับเคยสดน้ำหนัก 500 กิโลกรัม จะทำเป็นกะปิได้ 240 กิโลกรัม คือจะลดลงประมาณครึ่งหนึ่งของปริมาณเคย"

ขณะที่ นางกันยา แซ่ตั๋น ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 3 ต.เกาะช้าง อายุ 58 ปี กล่าวว่า นอกจากการทำกะปิจะเน้นคุณภาพดีแล้ว การพัฒนาผลิตภัณฑ์ก็เป็นสิ่งสำคัญควบคู่กัน ทั้งเรื่องของภาชนะบรรจุจะต้องมีรูปแบบที่ทันสมัย ปัจจุบันส่วนใหญ่จะนำกะปิอัดใส่กระปุกพลาสติกเป็นรูปแบบที่เก็บรักษากะปิได้นานที่สุด สถานที่วางจำหน่ายจะมีตามร้านค้าบนพื้นที่เกาะช้างและร้านของฝากในตัวเมืองตราด และในงานเทศกาลต่างๆ ของจังหวัด ขณะที่ทางโรงแรม รีสอร์ตต่างๆ มีการสั่งจองทำเป็นของฝากให้ลูกค้าต่างประเทศเป็นประจำทุกปี ราคาจำหน่ายกะปิเกาะช้างมารับถึงบ้านอยู่ที่กิโลกรัมละ 140-150 บาท ที่ผ่านมาการผลิตกะปิในแต่ละปีจะไม่เพียงพอ ส่วนใหญ่พ่อค้าแม่ค้าได้สั่งจองกะปิเกาะช้างเพื่อนำไปจำหน่ายต่อไว้ล่วงหน้าแบบข้ามปี และที่เหลือบางส่วนวางจำหน่ายในพื้นที่เกาะช้างก็หมดแล้ว

"ข้อจำกัดคือฤดูกาล มีตัวเคยจับได้เพียงปีละ 2-3 เดือนเท่านั้น ปัจจุบันแหล่งผลิตกะปิเกาะช้างอยู่ที่หมู่บ้านคลองสน หมู่ 3 ต.เกาะช้าง บ้านคลองพร้าว หมู่ 4 ต.เกาะช้าง บางเบ้า หมู่ 1 บ้านสลักเพชรหมู่ 2 ต.เกาะช้างใต้ และในเร็วๆ นี้จะเปิดสถานที่จำหน่ายศูนย์รวมสินค้าโอทอปของเกาะช้าง ตรงข้ามกับปั๊ม ปตท.คลองสน ก่อนจะถึงท่าเรือเฟอร์รี่" ผู้ใหญ่กันยา กล่าว. 

ชาวประมงที่เกาะช้าง ใช้โอกาสช่วงฤดูฝน มีมรสุม กลุ่ม ‘เคย’เข้าใกล้ฝั่ง นำเรือติดอุปกรณ์ออกรุนเคย ทั้งนำมาขายสดๆเปลี่ยนเป็นเงินเข้ากระเป๋า และเอาไปหมักทำกะปิที่เป็นสินค้าโอทอปขึ้นชื่อ สีม่วงสวย กลิ่นหอม พร้อมเผยวิธีทำทุกขั้นตอน 24 ส.ค. 2559 13:23 ไทยรัฐ