วันอังคารที่ 22 พฤษภาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

หลัก..เชื่อ

1 ใน 4 ผู้ถกเรื่องรัฐธรรมนูญ ในทีวีไทยพีบีเอส เมื่อค่ำวันอาทิตย์ อาจารย์โคทม อารียา พูดถึงหลักความไม่เชื่อ จากกาลามสูตร ทำให้ผมต้องย้อนไปทบทวน หลักความไม่เชื่อ พระพุทธเจ้า ท่านไม่ให้เชื่ออะไรไว้บ้าง

อย่าเชื่อตามที่ฟังๆกันมา อย่าเชื่อตามที่ทำต่อๆกันมา อย่าเชื่อตามคำเล่าลือ อย่าเชื่อโดยอ้างตำรา อย่าเชื่อโดยนึกเดา อย่าเชื่อโดยคาดคะเนเอา อย่าเชื่อโดยนึกคิดตามแนวเหตุผล อย่าเชื่อเพราะถูกกับทฤษฎีตน อย่าเชื่อเพราะมีรูปลักษณ์ที่ควรเชื่อ และอย่าเชื่อเพราะผู้พูดเป็นครูอาจารย์ของตน

พระพุทธเจ้าสอนไม่ให้เชื่อเอาไว้มากมายเหมือนร่างแหตาถี่ ดูแทบจะไม่มีช่องให้ลอดไปเชื่อ...อะไรได้เลย

แต่ความจริงแล้ว พระพุทธเจ้าก็มีหลักคำสอนให้เชื่อ...เอาไว้

ในมหานิทานสูตร พระพุทธองค์ทรงแสดงหลักปัจจยาการทั้งที่เป็นไปภายในจิตใจของบุคคล และที่เป็นไปในความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ หรือในทางสังคม

เช่น ความมีชนชั้นต่างๆ เป็นเรื่องของความเป็นไปตามเหตุปัจจัย โดยกฎธรรมดาแห่งความสัมพันธ์ ไม่ใช่พระเจ้าเป็นผู้สร้างสรรค์กำหนด

ลองอ่านตัวอย่างแรกกันดู

คนเกียจคร้านนำข้าวมาเก็บสั่งสม และเกิดนิยมทำตามกัน--เกิดการปักปันกั้นเขตแบ่งส่วนข้าว--คนโลภลักส่วนของคนอื่นมาเพิ่มแก่ตน-- เกิดการตำหนิติเตียน--การกล่าวเท็จ การกล่าวโทษ การทำร้ายลงโทษ การต่อสู้--

ผู้มีปัญญาเห็นความจำเป็นต้องมีการปกครอง เกิดการเลือกตั้ง เกิดมีคำว่าผู้นำ––

มีคนเบื่อหน่ายความชั่วร้ายในสังคม คิดลอยล้างบาปไปอยู่ป่าบำเพ็ญฌาน--บางพวกอยู่ใกล้ชุมชน เล่าเรียนเขียนตำรา เกิดมีคำว่า พราหมณ์ เป็นต้น--คนมีครอบครัวประกอบอาชีพประเภทต่างๆ เกิดมีคำว่า แพศย์--

คนนอกจากนี้ ซึ่งประพฤติเหลวไหลเลวร้าย ถูกเรียกว่า ศูทร

––คนสี่จำพวกมีบางส่วน ละเลิกขนบธรรมเนียมของตน สละเหย้าเรือนออกบวช เกิดมี สมณะ

จักกวัตติสูตรแสดงการเกิดขึ้นแห่งอาชญากรรม และความชั่วร้ายเดือดร้อนต่างๆ หรือความทุกข์สังคม ดังนี้

ผู้ปกครอง ไม่จัดสรรปันทรัพย์ ให้แก่เหล่าชนผู้ไร้ทรัพย์--ความยากจนระบาดทั่ว--อทินนาทานระบาดทั่ว--การใช้อาวุธระบาดทั่ว --การฆ่าฟันกันในหมู่มนุษย์ระบาดทั่ว--มุสาวาทระบาด--การส่อเสียด--

กาเมสุมิจฉาจาร-ผรุสวาทและสัมผัปปลาป-อภิชฌาและพยาบาท -มิจฉาทิฏฐิ-อธรรมราคะ ความละโมบ มิจฉาธรรม-ความไม่นับถือพ่อแม่สมณพราหมณ์ และการไม่เคารพนับถือกันตามฐานะ ระบาดทั่ว--

อายุวรรณะเสื่อม

ย้อนกลับไปอ่าน วิธีคิดแบบปัจจยาการ นำมาเป็นแบบอย่างวิธีคิด และลองทบทวนกาลามสูตร อีกสักครั้ง

กาลามสูตรนั้น แท้จริงเป็นหลักแห่งความเชื่อ ไม่ให้เชื่องมงายโดยไม่ใช้ปัญญาพิจารณา

ให้เห็นจริงถึงคุณโทษ ก่อนเชื่อ

แล้วค่อยตัดสินใจ รับ-ไม่รับร่างรัฐธรรมนูญ และคำถามพ่วง

ถ้ายุ่งยากซับซ้อนเกินไป ผมลองมองผลที่จะรับหรือไม่รับ เท่าที่คิดออกตอนนี้ได้ 3 ทาง

หนึ่ง...ทหารจะอยู่ต่อไปเรื่อยๆ สอง...ทหารแอบแฝงแปลงร่างคุมกฎกติกา ปฏิรูปสังคม ปฏิรูปการเมือง กำราบปราบปรามคอร์รัปชัน ชั่วเวลาหนึ่ง และสาม นักการเมืองแบบเก่ากลับมาเป็นประชาธิปไตยเต็มใบ แล้วก็เริ่มสงครามกลางเมืองรอบใหม่

วิธีคิดแบบปัจจยาการ อาจดูยืดยาว แต่ถ้าจะให้เข้าใจได้ง่ายๆ ทุกสิ่งในโลกนี้ล้วนอยู่ใต้กฎแห่งกรรม บุคคลหว่านพืชเช่นใด ก็ต้องได้ผลเช่นนั้น

ผู้ทำกรรมดี ก็ต้องได้รับผลดี ผู้ทำกรรมชั่วก็ต้องได้รับผลชั่ว.

"กิเลน ประลองเชิง"

27 ก.ค. 2559 10:12 ไทยรัฐ