วันเสาร์ที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ทำทั้งหมู่บ้านดงเย็น แม่บ้านสานกระติบข้าวขาย หารายได้เสริมหลังหมดนา

กลุ่มแม่บ้านและผู้หญิงชาวบ้านดงเย็น ต.บ้านเชียง อ.หนองหาน จ.อุดรธานี เมื่อว่างเว้นจากทำนาก็หันมาทำงานจักสานโดยเฉพาะสานกระติบข้าว เพื่อขายนำเงินมาเป็นรายได้เสริม ชี้ คุณภาพงานดีแข็งแรง บางช่วงออร์เดอร์เยอะสานกันแทบไม่ทัน...

เมื่อวันที่ 11 กรกฎาคม 2559 ผู้สื่อข่าวรายงานจากบ้านดงเย็น ตำบลบ้านเชียง อำเภอหนองหาน จังหวัดอุดรธานี ว่า ที่หมู่บ้านดงเย็น มีชาวบ้านทำจักสานกันทั้งหมู่บ้าน แต่ส่วนใหญ่เป็นผู้หญิงจักสาน จึงได้เดินทางเข้าไปดู พบว่า นับตั้งแต่บ้านหลังแรกที่เข้าหมู่บ้าน มีผู้หญิงนั่งจักสาน โดยเฉพาะสานกระติบข้าวเป็นส่วนมาก จึงได้สอบถามบรรดาสามี ของชาวบ้านได้รับคำตอบว่า ผู้ชายไม่ชอบงานแบบนี้ นั่งไม่ทน ไม่อดทนเพียงพอ ขอไปทำงานอย่างอื่นทดแทน ดังนั้นการสานกระติบข้าวจึงมีผู้หญิงเป็นคนจักสานเกือบทั้งหมด

นางมาลา นาคำมะโคตร อายุ 64 ปี ชาวบ้านดงเย็น ต.บ้านเชียง อ.หนองหาน จ.อุดรธานี กล่าวว่า กระติบข้าวจากฝีมือชาวบ้านดงเย็นมีราคาแพงกว่า กระติบข้าวจากที่อื่น เป็นเพราะว่า กระติบข้าวของหมู่บ้านเราทำจากไม่ไผ่ ไม้ไร่ ที่จะมีมากตามภูเขา แถวน้ำโสม เมืองเลย มีความทนทาน หมู่บ้านที่ไม่มีต้องสั่งซื้อ จะมีพ่อค้านำไปส่ง โดยจะติดต่อไปให้เขานำมาส่งที่บ้าน พ่อค้าที่นำมาส่งจะตัดไม้ไผ่เป็นท่อนๆ รวมกันเป็นมัดละ 10 ท่อน ความยาว ประมาณ 40-50 ซม. ในราคามัดละ 50 บาท มัดหนึ่งจะสามารถสานกระติบข้าวขนาดกลางได้ประมาณ 4 ใบ และต้องสั่งซื้อหวายที่มีการจักเป็นเส้นๆ ในราคามัดละ 150 บาทแถวบ้านเราไม่มี หายากมากเช่นกัน ต้องสั่งซื้อหวายคุณภาพดี จะมีพ่อค้านำมาส่งจากประเทศลาว เมื่อนำมาจักสานจะมีความแข็งแรงทนทาน อายุการใช้งานนานมาก 5 ปีขึ้นไป แตกต่างจากกระติบข้าวที่อื่นซึ่งจะไม่ทนทาน อ่อน ไม่แข็งแรง เพราะทำจากไม้ไผ่ที่ขึ้นตามบ้านทั่วๆ ไป หรือเรียกว่าไม้ไผ่บ้าน ซึ่งจะไม่ทนทานเหมือนกระติบข้าวพวกเรา และมีราคาถูกกว่า

ชาวบ้านดงเย็น กล่าวต่อว่า ผลงานที่ผลิตได้ในช่วงนี้ ได้แก่ กระจาด ตะกร้า กล่องกระดาษทิซชู และจะมีบางบ้านที่สานสุ่มขังไก่ สานข้อง สานหวดนึ่งข้าวได้ โดยราคาถูกแพงลดหลั่นกันไปตามขนาด หากมีสี บางครั้งก็ใช้ย้อมสี หรือระบายสี เพื่อให้เกิดความสวยงาม ส่วนกระติบข้าวหลังจากสานเสร็จทุกขั้นตอนแล้ว จะนำไปอบหรือรมควัน โดยใช้ฟางข้าวเผาไฟ ให้เกิดควัน แล้วเอากระติบข้าวไปอบควันไฟ เพื่อให้เกิดความทนทาน และจะมีสีน้ำตาลใกล้เคียงกันเหมือนกันทุกครัวเรือน ลูกค้าเดินทางเข้าไปขอซื้อในหมู่บ้าน ปากต่อปากเพราะติดใจในฝีมือและ ความสวยงามความแตกต่างของผลงาน และรูปทรงที่แข็งแรงกว่าของที่อื่นๆ

นางมาลา กล่าวด้วยว่า ทางชาวบ้านดงเย็นไม่ได้ไปเร่ขาย ตามหมู่บ้านต่างๆ แต่จะมีคนเข้ามาซื้อในหมู่บ้าน และบางครั้งสั่งจองเอาไว้ มัดจำเงินล่วงหน้าเอาไว้ก็มี ส่วนมากช่วงหน้าแล้ง แทบจะผลิตไม่ทัน สานไม่ทัน เนื่องจาก มีลูกค้าให้ความสนใจเข้าไปซื้อเพื่อนำไปจำหน่าย เป็นของฝาก แต่ปัญหาของพวกเรา คือ อายุมากทำเร็วไม่ได้กลัวผลงานไม่มีคุณภาพ ลูกหลานไม่ให้ความสนใจเท่าที่ควร งานสาน กระติบข้าว สร้างรายได้ให้พวกเรา หมู่บ้านเราพออยู่พอกินไม่ได้ออกจากบ้าน ทิ้งครอบครัวไปอยู่ที่อื่น ถึงหน้าทำนาพวกเราก็ทำนา เมื่อเสร็จจากการทำนา พวกเราก็จับกลุ่มกันสานกระติบข้าวขาย สร้างรายได้ให้กับครอบครัว และใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ มีเงินใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน.

กลุ่มแม่บ้านและผู้หญิงชาวบ้านดงเย็น ต.บ้านเชียง อ.หนองหาน จ.อุดรธานี เมื่อว่างเว้นจากทำนาก็หันมาทำงานจักสานโดยเฉพาะสานกระติบข้าว เพื่อขายนำเงินมาเป็นรายได้เสริม ชี้ คุณภาพงานดีแข็งแรง บางช่วงออร์เดอร์เยอะสานกันแทบไม่ทัน... 11 ก.ค. 2559 15:22 ไทยรัฐ