วันอาทิตย์ที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ตำนานจันทร์เจ้า

รศ.ทองสุก เกตุโรจน์ แปลวรรณคดีสันสกฤตจากภาษาอังกฤษ เล่าเรื่องพระจันทร์ ไว้ใน “ศัพทานุกรม วรรณคดี สันสกฤต” (สำนักพิมพ์ แสงดาว พ.ศ.2559) เรื่องราวแปลกใหม่ และสนุกกว่าที่ผมเคยอ่าน

เทวดาองค์นี้ แรกเริ่มเดิมทีเรียกโสม เป็นน้ำคั้นจากพืชชนิดหนึ่งแล้วนำไปหมัก กลายเป็นเครื่องดื่ม พวกพราหมณ์ดื่มเองก็ชอบ เทลงบนดินบวงสรวงเทวดา เทวดาก็ชอบ

ในฤคเวทมีบทสวดสรรเสริญน้ำโสมหลายแห่ง ยกฐานะเป็นยารักษาโรคได้หลายโรค ดื่มแล้วนำโชคมาให้ พราหมณ์บวงสรวงบูชากันมากๆ ก็ยกฐานะเป็นหัวหน้าเทวดา

และสุดท้าย คัมภีร์ปุราณะ ก็ยกโสมเป็นพระจันทร์

เป็นถึงพระจันทร์ เทพเจ้าระดับนำในกลุ่มดาว ก็ต้องมีที่มา คัมภีร์เล่มหนึ่งบอกว่า พระจันทร์เป็นโอรสของฤษีอตริ กับนางอนสุยา ฯลฯ คัมภีร์อีกเล่มเล่าว่า พระโสมเกิดจากการเกษียรสมุทร

คัมภีร์เล่มที่เล่าประวัติพระโสมไว้ยืดยาวยิ่งใหญ่ ยังกะมหากาพย์รามเกียรติ์ เล่าว่า พระโสมมีวรรณะกษัตริย์ สมรสกับธิดา 27 องค์ของท้าวทักษะ แต่พระโสมสนใจนางโรหิณี ภรรยาคนที่ 4 องค์เดียว

ธิดาพระทักษะ 26 องค์น้อยใจไปฟ้องพระบิดา พ่อตาโกรธ สาปลูกเขยไม่ให้มีโอรสธิดา ทั้งยังให้ป่วยเป็นวัณโรค คำสาปนี้รุนแรงมาก พวกชายา 27 องค์เสียใจ ร้องไห้เข้าไปขอร้องพระทักษะให้ถอนคำสาป

แต่คำสาปถอนไม่ได้ พระทักษะผ่อนปรนให้ครึ่งหนึ่ง

คำสาปนี้ มีผลให้พระจันทร์ ต้องมีวันข้างขึ้นข้างแรม สว่างครึ่ง หนึ่ง มืดครึ่งหนึ่ง

ฐานะคาบลูกคาบดอกอย่างนี้ พระโสมก็ยังแสดงฤทธิ์เดช ทำพิธีราชสูยะ เรียกกษัตริย์นครใกล้เคียงมายอมรับฐานะนครบริวาร ทำพิธีแล้วก็เพิ่มความยโสโอหัง แอบไปลักพานางตารา ชายา

พระพฤหัสบดี มาเป็นชายาตัวเอง พระพฤหัสฯไปฟ้องพระพรหมมาช่วยขอนางตาราคืน พระโสมก็ไม่ยอม

เรื่องนี้กลายเป็นประเด็นวิวาท...ใหญ่ ฤษีอุศนัส ที่เคยเป็นอริพระพฤหัสบดีเข้าข้างพระโสม ตามด้วยพวกแทตย์ ทานพ และเทวดามากมาย ขณะพระอินทร์กับเทวดาบริวารเข้าข้างพระพฤหัสบดี

แบ่งฝ่ายแล้วก็ทำสงครามกันบนสวรรค์ แต่ความรุนแรงทำให้ใจกลางโลกสั่นสะเทือน

จนกระทั่งพระศิวะทรงรำคาญ ทรงฟันพระโสมขาดเป็นสองซีก (ที่เห็นพระจันทร์วันแรมแหว่งเว้านั่นล่ะกระมัง) แต่อย่างที่ว่า พระโสมมีฤทธิ์เดชนักหนาก็ยังตายไม่ได้

สุดท้ายพระพรหมถูกรบเร้าเข้ามาไกล่เกลี่ยคดี...อีกที

ถึงขั้นนั้น พระโสมก็จำใจยอมคืนนางตาราให้พระพฤหัสบดี

แต่ก็ยังมีเรื่องใหญ่...ตามมา นางตาราคลอดลูกออกมาเป็นชาย...พระโสมพระพฤหัสฯต่างก็ยืนยันว่าเป็นลูกตัวเอง ทั้งเทวดายักษายักษี มีเรื่องซุบซิบกันใหม่...ตกลง ลูกใครหว่า?

นางตาราต้องออกแถลงข่าวเอง เด็กชายคนนั้นเป็นลูกพระโสม

และลูกพระโสมองค์นั้น ก็คือกษัตริย์แห่งจันทรวงศ์ เรียกกันต่อมาว่า...พระพุธ

ตำนานพระโสมหรือพระจันทร์ จบแค่นี้แหละครับ อ่านแล้วอย่าสงสัย ทำไมนิสัยพระโสมไม่คงที่...ตอนแรกมี 27 เมีย แต่รักเมียเดียว มีภาพพ่อบ้านที่ดีน่ารัก แต่ตอนหลังเล่นบทเจ้าชู้ยักษ์ผ่าไปลักเมียคนอื่น

อย่าลืมซี ก่อนเป็นเทวดา พระโสมเกิดมาจากน้ำเมา เทวดาขี้เมา ทำเรื่องดีเรื่องชั่วได้ ไม่ต้องใช้เหตุผล สงครามของพวกเทวดานั้น เกิดขึ้นหลายครั้ง ต้นเรื่องก็มาจากเรื่องขี้เมา

โลกมนุษย์ก็เถอะ น่าประมาทไม่ได้ ระวังเทวดาขี้เมากันไว้ให้ดีๆ.

กิเลน ประลองเชิง