วันพุธที่ 25 เมษายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

เช็กเสี่ยงมะเร็ง ช.-ญ. เริ่มเร็วรู้ก่อนก็รอด

“มะเร็ง”...นับเป็นสาเหตุการตายอันดับต้นๆของมนุษย์ เกิดขึ้นได้จากปัจจัยต่างๆ เช่น การติดเชื้อไวรัสบางชนิด การรับประทานอาหาร หรือการได้รับสารพิษที่มีสารก่อมะเร็ง

สาเหตุข้างต้น...สามารถทำให้สารพันธุกรรมภายในเซลล์เกิดการเปลี่ยนแปลงและเสียหายขึ้นได้ จนนำไปสู่การกลายพันธุ์...พัฒนาไปเป็นมะเร็ง

โดยปกติการเกิด “มะเร็ง” ไม่ได้เกิดจากความผิดปกติของยีนเพียงยีนเดียว แต่เกิดจากความผิดปกติของยีนมากมายที่สะสมเป็นระยะเวลานาน จนเกิดการพัฒนาเป็นเซลล์มะเร็งในที่สุด

ปัญหามีว่าโดยทั่วไป “ผู้ป่วย” มักจะมาพบแพทย์เมื่อมีอาการของมะเร็ง ซึ่งมักจะอยู่ในระยะท้ายของโรคแล้ว เนื่องจากในระยะเริ่มต้นของมะเร็งมักไม่ปรากฏอาการ ดังนั้น...หากเราสามารถตรวจพบความผิดปกติได้ในระยะแรกก็จะสามารถทำให้ผู้ป่วยได้รับการรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ และมีโอกาสที่จะรักษาให้หายขาดได้มากกว่า

ถึงแม้ว่า “โรคมะเร็ง” จะเป็นโรคที่เป็นสาเหตุของการเสียชีวิตมากเป็นอันดับหนึ่งในผู้ป่วยโรคเรื้อรัง และมีแนวโน้มสูงมากขึ้นเรื่อยๆ แต่เราสามารถใช้ชีวิตอย่างมีภูมิต้านทานแบบง่ายๆ เพื่อป้องกันการเกิดโรคมะเร็ง

เริ่มต้นจากการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย เสริมสร้างความแข็งแรงด้วยการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ ทำจิตใจให้แจ่มใส...สิ่งที่สำคัญที่สุด คือ การ “ลด”...ความเสี่ยงในการเกิดโรค ด้วยการ “ค้นหา”...ให้พบสิ่งผิดปกติโดยเร็วที่สุด ซึ่งการตรวจคัดกรองโรคมะเร็งนั้นมีหลายวิธี

น่าสนใจว่า...ผู้ที่รอดชีวิตจากโรคมะเร็งจำนวนไม่ใช่น้อยๆอย่างไม่น่าเชื่อ ในประเทศที่พัฒนาแล้วอย่างเช่นในทวีปยุโรป อเมริกา มีผลสำรวจว่าอัตราการเสียชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งลดลง เนื่องจากวิทยาการด้านการรักษาโรคมะเร็งที่ทันสมัย บวกกับความก้าวหน้าของเครื่องมือคัดกรองโรคมะเร็งต่างๆ

รวมทั้งการตรวจในระดับยีน ทำให้สามารถตรวจพบการก่อตัวที่ผิดปกติของเซลล์เร็วขึ้นก่อนเซลล์จะผิดรูป...กลายเป็นเซลล์มะเร็ง ส่งผลให้โอกาสในการรักษามีมากขึ้นตามไปด้วย

นี่คือความสำคัญของ “การตรวจคัดกรองโรคมะเร็ง”...มาตรการในการค้นหาโรคมะเร็งระยะแรกเริ่มในผู้ที่ยังไม่มีอาการของโรค โดยมีเป้าหมายเพื่อลดอัตราการเสียชีวิต ความเจ็บป่วยจากโรคมะเร็ง

การตรวจคัดกรองสำหรับโรคมะเร็งต่างๆ หรือ Screening for Specific Cancer เป็นวิธีที่ได้รับการยอมรับและมีประโยชน์อย่างมากสำหรับการตรวจคัดกรองโรคมะเร็งในกลุ่มผู้ที่มีความเสี่ยง หรือกังวลว่าจะเป็นมะเร็งนั้น นับว่า...มีความสำคัญมากเป็นอันดับต้นๆที่จะช่วยป้องกันการเกิดโรค

ในขณะเดียวกัน...หากมีการค้นพบมะเร็งตั้งแต่ระยะแรกเริ่ม จะสามารถช่วยให้ผู้ป่วยหายขาดจากการเป็นมะเร็งในอัตราที่สูงและทำให้คนที่เป็นมะเร็งมีชีวิตยืนยาวอย่างมีคุณภาพได้เช่นกัน

ศ.พิเศษ นพ.ธีรวุฒิ คูหะเปรมะ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลวัฒโนสถ “ศูนย์ตรวจค้นมะเร็งระยะแรกเริ่มวัฒโนสถ” ให้ข้อมูลว่า เราเป็นศูนย์ตรวจค้นมะเร็งเฉพาะทางที่ป้องกันและค้นหาความเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งแบบเฉพาะรายบุคคล นับตั้งแต่ประเมินความเสี่ยงและให้คำแนะนำเพื่อลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็ง

...ตรวจค้นหาความเสี่ยง ติดตามความเสี่ยงของการเกิดโรคมะเร็งเป็นระยะ...การตรวจทางอณูพันธุศาสตร์ ให้คำปรึกษาด้านพันธุศาสตร์โรคมะเร็ง...เฝ้าระวังการเกิดโรคมะเร็งเป็นระยะตามความเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็ง และ...การป้องกันการเกิดโรคมะเร็งเฉพาะรายบุคคล

หลักใหญ่ๆก็คือเน้นการบริการแบบ “องค์รวม” โดยสหสาขาวิชาชีพตามมาตรฐานวิชาชีพ...มาตรฐานโรงพยาบาล โดยคำนึงถึงสิทธิผู้รับบริการเป็นหลัก อันจะช่วยให้ผู้ป่วยได้รับการรักษาตั้งแต่เนิ่นๆ ภายหลังจากตรวจพบว่าเป็น...จะช่วยให้ประสิทธิภาพการรักษาที่ดีและมีโอกาสหายได้มากยิ่งขึ้น

สัญญาณอันตราย 7 ประการ...ที่ควรรีบมาพบแพทย์ หนึ่ง...มีเลือดหรือสิ่งผิดปกติออกจากร่างกาย เช่น มีตกขาวมากเกินไป สอง...มีก้อนหรือตุ่ม เกิดขึ้นที่ใดที่หนึ่งของร่างกายและก้อนนั้นโตเร็วผิดปกติ สาม...มีแผลเรื้อรัง สี่...มีการถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะ ผิดปกติหรือเปลี่ยนไปจากเดิม ห้า...เสียงแหบ ไอเรื้อรัง

หก...กลืนอาหารลำบาก เบื่ออาหาร น้ำหนักลด เจ็ด...มีการเปลี่ยนแปลงของหูด ไฝ ปาน โตผิดปกติ

นอกจากนี้ คุณหมอธีรวุฒิ ยังบอกว่า เพศหญิง...เพศชายก็มีมะเร็งที่ต่างกัน ต้องเริ่มต้นคัดกรองความเสี่ยงก่อนว่า...ใครมีความเสี่ยงจะประเมินอะไรบ้าง เป็นหน้าที่พยาบาลที่จะสอบถาม เสร็จแล้วก็ไปตรวจร่างกายโดยแพทย์ ผู้เชี่ยวชาญ ตรวจง่ายๆ เฉพาะร่างกายที่สามารถจะเห็นได้

เช่น เป็นตุ่ม...ก้อน ต่อมน้ำเหลืองโตไหม ช่องปากมีแผลเรื้อรังไหม หรือว่าตรวจทวารหนัก

แล้วก็ “ตรวจเลือด” ...บางส่วนที่เป็นเรื่องความเสี่ยง โรคบางโรคอย่างเช่น เคยเป็นไวรัสตับอักเสบบี...ไหม ซี...ไหม จะตรวจดูเลือด และตรวจดูการติดเชื้อ (helicobacter pylori) ซึ่งเป็นแบคทีเรียที่ทำให้เกิดมะเร็งกระเพาะอาหาร...เสร็จแล้วจะมาประเมินความเสี่ยง อย่างเช่น ความเสี่ยงสมบูรณ์ ความเสี่ยงที่แน่นอนอีกทอดหนึ่ง

“ถ้าเป็นผู้หญิงอายุเกิน 40 ปีขึ้นไป...เสี่ยงที่จะเป็นมะเร็งเต้านม เราก็แนะนำว่าควรจะไปตรวจค้นหามะเร็งในระยะแรกด้วยการทำแมมโมแกรมตัวเอง... ผู้ชายหรือว่าผู้หญิงอายุ 50 ปีขึ้นไป คนที่สูบบุหรี่จัดมีความเสี่ยงเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่...อันนี้เป็นความเสี่ยงสมบูรณ์”

แต่...ไม่ใช่ว่าทุกคนจะต้องไปตรวจค้นหา เพราะสิ้นเปลือง ไม่คุ้มค่า หากสูบบุหรี่ก็ลองคำนวณก่อน...วันละซองคูณด้วยจำนวนปีเท่ากับสามสิบ อย่างเช่น 1 ซองต่อวันเป็นเวลา 30 ปี เท่ากับ 30 พวกนี้เสี่ยงสูง อายุมากๆ ถึง 75 คุณต้องมาทำ CT...คอมพิวเตอร์ทรวงอกแล้ว

คุณหมอธีรวุฒิ ย้ำว่า พอมีความเสี่ยงก็จะต้องลดความเสี่ยงด้วย เช่น คนสูบบุหรี่จัดแน่นอนต้องเข้าไปสู่คลินิกงดบุหรี่ คนที่ไม่ออกกำลังกายก็สอนวิธีออกกำลังกาย อาหารบางอย่างที่ทานแล้วจะทำให้เกิดความเสี่ยงเป็นมะเร็ง เช่น อาหารที่ผ่านกระบวนการทั้งหลาย เช่น ไส้กรอก เราก็พยายามให้เขาลดให้น้อยที่สุด

หรือพวก “เนื้อสัตว์” ถ้ากินมาก ก็แนะนำว่าในอาทิตย์หนึ่งควรกินไม่เกิน 5 ขีด

ถึงตรงนี้ให้เข้าใจต่อไปว่า... “คนที่มีความเสี่ยงที่มีหลักฐานทางข้อมูลไม่ชัดเจน แต่ว่าก็มีความเสี่ยง อาจจะไม่ตรวจ...เราจะเฝ้าระวังให้ คุณจะต้องปฏิบัติตัวอย่างไร บางอย่างก็มาคุยว่าต้องการจะตรวจค้นหามะเร็งระยะแรกเริ่มไหม เช่น มะเร็งต่อมลูกหมากมีการตรวจทูเมอร์มาร์กเกอร์...คือแต่ละบุคคลไป เป็นรายบุคคล”

เพื่อการประเมินรอบด้านยังเอาระบบไอทีเข้ามาช่วย แพทย์ที่เกี่ยวข้องก็จะได้ดูปรึกษากันทันที ถ้าคนที่มีอาการ...เราก็บอกสัญญาณอันตรายด้วย คนที่มีความเสี่ยงไม่มากเราก็สอนเรื่องสัญญาณอันตรายเตือน เช่น ถ้าท่านมีอาการอย่างนี้ท่านรีบมาพบแพทย์ก่อนอย่าไปคิดอะไรมาก ให้แพทย์พิสูจน์ว่าท่านไม่เป็นมะเร็ง

“รักษาครบทุกมิติ...ต้องป้องกันด้วย แต่ป้องกันได้ 1 ใน 3 เท่านั้นที่สามารถป้องกันได้ด้วยการเปลี่ยนวิถีชีวิต พฤติกรรมต่างๆ เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยง...อีก 1 ใน 3 คือองค์ความรู้ที่สามารถค้นหามะเร็งในระยะแรกเริ่ม ...เป็นแล้วขอให้เจอระยะแรก สามารถที่จะหายขาดได้”

ออกกำลังกายเป็นนิจ ทำจิตแจ่มใส กินผัก...ผลไม้ให้ได้ครึ่งหนึ่งของอาหาร กินอาหารหลากหลาย ตรวจร่างกายเป็นประจำทุกปี...ไม่สูบบุหรี่ ไม่มีเซ็กซ์มั่ว ไม่มัวเมาสุรา ไม่ตากแดดจ้า และไม่กินปลาน้ำจืดดิบ

“5 ทำ...5 ไม่” ท่องไว้ให้ขึ้นใจ จะได้ห่างไกลมะเร็ง.

12 มิ.ย. 2559 13:07 ไทยรัฐ