วันศุกร์ที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ท้าวกุเวร กรุทุ่งเศรษฐี

โดย พลายชุมพล

หากจะบอกกันว่า ภาพพระเครื่ององค์นี้ เรียกกันว่า ท้าวกุเวร พบที่กรุทุ่งเศรษฐี กำแพงเพชร นักเลงพระรุ่นใหม่ คงส่ายหน้า แต่ถ้าเป็นนักเลงพระรุ่นเก่า และเก๋า จะอมยิ้ม

อย่าลืมคำ “กำแพง” เล่นสำนวน แยกคำ เป็น กำ แล้ว ก็แพง ขึ้นชื่อว่าพระกรุทุ่งเศรษฐี กำแพงเพชร ถ้าเป็นพระแท้และสวย เผลอ “กำ” แล้วก็ต้องจ่ายในราคา “แพง” ทุกองค์

พระกรุกำแพง น่าจะเป็นพระพิมพ์ ที่มีประวัติน่าเชื่อถือมากกว่า เพราะมีจารึกลานทอง บอกถึงกระบวนการทำ ส่วนผสม กระทั่งการบูชา

“แม้อันตรายสักเท่าใดก็ดี ให้นิมนต์พระใส่ศีรษะ อันตรายทั้งปวงหายสิ้นแล ถ้าจะเข้ามารณรงค์สงคราม ให้เอาพระใส่น้ำมันหอมเข้าด้วยนวหรคุณ และเอาใส่ผม ศักดิ์สิทธิ์ตามความปรารถนา .....”

พระดังๆ อย่างพระซุ้มกอ พระลีลาทุ่งเศรษฐี ฯลฯ หากขึ้นจากฝั่งตำบลทุ่งเศรษฐี ทั้งศิลปะ และเนื้อหา ถ้าเป็นเนื้อดิน ก็ละเอียด หนักนุ่มแน่นกว่าพระที่ขึ้นจากฝั่งเมืองกำแพงเพชร ...เรียกกันว่า “เนื้อทุ่ง” แพงจับใจทุกองค์

ประวัติการสร้างชัดเจน ในสมัยพระยาลิไท ปลายสมัยสุโขทัย สันนิษฐานกันว่า พระเจ้าแผ่นดินทรงฉลองปีพุทธชยันตี พ.ศ.1900 ชวนราษฎรสร้างพระพิมพ์ เท่าจำนวนอายุของแต่ละคน (เอาอายุ คูณ ด้วยจำนวน 365 วันของปี) ประดิษฐานไว้ในพระสถูปพระเจดีย์

โดยความเชื่อว่า กุศลผลบุญนี้จะช่วยให้ไปเกิดที่ดีๆ อีกสี่ชาติต่อเนื่องกันไป

******

คติสร้างพระพิมพ์ ผู้รู้บอกว่าได้อิทธิพลจากพุทธมหายาน ถ้าเริ่มที่ภาคใต้ พุทธมหายานรุ่งเรืองกว่า ดูจากพระพิมพ์ศรีวิชัย อย่างพระเม็ดกระดุม ศรีวิชัย ที่พบที่เขาศรีวิชัยสุราษฎร์ธานี (ราวพุทธศตวรรษ 11-13) และพระพิมพ์ที่สร้างบรรจุเอาไว้ในถ้ำ อีกหลายๆเมือง ตั้งแต่ยะลา ตรัง ฯลฯ

แต่พอมาถึงพุทธศตวรรษที่ 17-18 ช่วงที่อาณาจักรสุโขทัยเฟื่องฟู พ่อขุนรามคำแหงอัญเชิญพุทธศาสนาเถรวาท จากเมืองนครศรี-ธรรมราช ซึ่งก็รับมาจากลังกาอีกต่อ พุทธเถรวาทก็แซงขึ้นหน้าพุทธมหายาน

แต่ก็ยังยอมรับคติมหายานบางส่วนเอาไว้

พระพิมพ์ชุดเมืองกำแพงเพชร...มีพระพุทธเจ้า เป็นส่วนใหญ่ แต่เมื่อพบพระพิมพ์ที่นักพระเครื่องรุ่นเก่า เรียกว่านารายณ์ทรงปืน (พระรัตนตรัยมหายาน มีพระนาคปรกอยู่กลาง มีพระอวโลกิเตศวร และนางปัญญาบารมีขนาบซ้ายขวา) หรือท้าวกุเวร ก็ยืนยันว่า แม้พระพุทธเจ้าเป็นใหญ่ แต่ก็ยังไม่ทิ้งเทพเจ้ามหายาน

การถ่ายทอดศิลปะโบราณ เอามาไว้ในสมัยตัวเอง พระชุดกำแพงเพชร มีมากมาย องค์ที่ศิลปะคล้ายสุโขทัย คล้ายเชียงแสน คล้ายอู่ทอง ก็เอาคำ“กำแพง” ไว้หน้า ในหนังสือ “ทุ่งเศรษฐี-กำแพงเพชร” ของจาตุรนต์ สิงหะ (สนิมแดง) มีพระกำแพงศรีวิชัย องค์หนึ่ง

พิมพ์ท้าวกุเวรนั้น ในหนังสือคุณจาตุรนต์ไม่มี แต่ในหนังสือพระกำแพงเพชร เล่มที่จังหวัดกำแพงเพชร จัดพิมพ์...โชคดี ที่ยังมีให้ดูเป็นตัวอย่าง แม้องค์เดียว ก็ยังดีกว่าไม่มี

ท้าวกุเวร กรุทุ่งเศรษฐี เท่าที่เคยเจอ มีทั้งขนาดเขื่อง (เท่าสี่กร มอญแปลง ชุดกิมตึ๋ง) ขนาดกลาง และเล็ก เห็นพิมพ์ก็ตัดสินได้ทันทีว่าพระแท้ ตอนนี้ยังไม่มีของปลอม

******

หากจะเริ่มรักท้าวกุเวรขึ้นบ้าง ก็ขอเล่าต่อให้รักมากขึ้นว่า ท้าวกุเวรคือ 1 ใน 4 เทพอารักขา ทางทิศตะวันตก คนไทยรู้จักในชื่อท้าวเวสสุวรรณ เทพเจ้าแห่งภูตผี แต่คนฮินดูโบราณ นับถือกันมากว่าสองพันปี สมัยที่ล่องสำเภามาค้าขายสุวรรณภูมิ

นอกจากเชื่อกันว่า เป็นเทพอารักขาช่วยให้เดินทางราบรื่น อีกความเชื่อ ท้าวกุเวร เป็นเทพเจ้าผู้ยิ่งใหญ่ในทางโชคลาภ ช่วยให้ค้าขายร่ำรวย แถวภาคใต้ เรียกว่า“ซัมภล” นั่งในท่ามหาราชลีลา งามสง่าแบบศิลปะศรีวิชัย

ก็ทั้งศิลปะสวย ทั้งอายุก็สูง ยิ่งที่ขึ้นจากกรุทุ่งเศรษฐี ก็ยิ่งเพิ่มความเป็นมงคล ใครมีไว้ก็ถือว่าโชคดีมีชัย ไปทางเดียวกับพระซุ้มกอ ที่ว่ากันว่า มึงมีกูไว้ไม่จน นั่นเทียว.

O พลายชุมพล O

11 มิ.ย. 2559 09:21 11 มิ.ย. 2559 09:21 ไทยรัฐ