วันศุกร์ที่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

24ปีสวนดุสิตโพล รับจ้าง-ช่วยสังคม

งานโพลสาธารณะ ในชื่อสวนดุสิตโพล มีกรอบคือเสนอผลการสำรวจอย่างต่อเนื่อง ตั้งเป้าหนึ่งเรื่องต่อสัปดาห์ เรื่องที่สำรวจเป็นประเด็นที่น่าสนใจในสัปดาห์นั้นๆ โพลที่ทำให้มีชื่อ ที่สื่อรู้จักคือโพลเลือกตั้งซ่อมของเขตดุสิต สมัยท่านสมัคร สุนทรเวช ปี พ.ศ.2535

และการรู้จักสวนดุสิตโพลนั้น ควบคู่ไปกับการรู้จัก ชื่อ รองศาสตราจารย์ด็อกเตอร์ สุขุม เฉลยทรัพย์ กับตำแหน่งเป็นทางการ ประธานที่ปรึกษาสวนดุสิตโพล

ณัฐพล แย้มฉิม อายุ 38 ปี ทำงานเป็นนักวิจัยสวนดุสิตโพลตั้งแต่ ปี 2547 จนถึงปี 2556 อาจารย์สุขุม ได้มอบหมายให้ดำรงตำแหน่งประธาน ดำเนินงานสวนดุสิตโพล

“หน้าที่หลักๆคือบริหารงานในเรื่องของโพลสาธารณะ โพลธุรกิจ สำนักงานต่างๆ การออกสื่อ กระบวนการทำงานวิจัย ถ้ามีอะไรไม่เข้าใจหรือมีปัญหาก็ยังคงปรึกษาอาจารย์สุขุมอยู่”

ณัฐพลมีทีม 30 คนคิดประเด็น คำถามสวนดุสิตโพลส่วนใหญ่ เป็นคำถามปลายเปิด คือให้แสดงความคิดเห็นอย่างเปิดเผย แล้วเอามาวิเคราะห์ ถ้าเป็นงานโพลสาธารณะ จะเป็นงานที่ไม่มีรายได้

ส่วนงานโพลธุรกิจ เป็นการรับจ้างหน่วยงานภาครัฐ หรือเอกชน เนื่องจากมีเครือข่ายในการเก็บข้อมูลคือนักศึกษาและนักวิจัย รับดำเนินการสำรวจให้กับหน่วยงานภายนอก นำเงินส่วนหนึ่งมาสนับสนุนโพลสาธารณะ

อัตราค่าจ้างโพลธุรกิจ ตั้งแต่ห้าหมื่นถึงหนึ่งแสนบาท ถ้าเป็นงานใหญ่ๆอาจถึงหลักล้าน

ราคาที่ว่า แล้วแต่หน่วยงานที่จ้างต้องการงานลักษณะแบบไหน เช่น สำรวจกรุงเทพฯอย่างเดียว หรือทั่วประเทศ อาจเป็นการเก็บข้อมูลอย่างเดียว หรือเขาเก็บมาให้แล้วเราช่วยวิเคราะห์

งานที่ยาก คืองานของภาครัฐที่ลงไปหาประชาชน ประชาชนบางส่วนไม่มีความเข้าใจ ต้องไปอธิบายใช้เวลาเก็บนาน ที่เคยเจอเป็นงานของกระทรวงพลังงาน โครงการบรรเทาผลกระทบจากการขึ้นราคาก๊าซแอลพีจี

“เราทำแผนข้อมูล ต้องไปสำรวจร้านค้า หาบเร่แผงลอย ซึ่งประชาชนหรือพ่อค้าแม่ค้าไม่ได้รับรู้ข้อมูลมาก่อน เพราะฉะนั้นจะเกิดฟีดแเบ็กต่างๆ ตอนนั้นเป็นช่วงการเมืองด้วย เราก็จะถูกปฏิเสธ ก็ต้องหาวิธีการแก้ไขและพัฒนาต่อไป”

ทุกๆโพลจะมีเจ้าหน้าที่สวนดุสิตโพลลงไปกำกับ เรามีเครือข่ายตามศูนย์การศึกษาของมหาวิทยาลัย ภาคเหนือลำปาง ภาคใต้ตรัง ภาคอีสานอุบลราชธานี ภาคกลางนครนายก สุพรรณบุรี บางส่วนใช้ฟรีแลนซ์ที่ทำมานานไว้ใจสามารถตรวจสอบได้ และนักศึกษาที่สนใจทำงานพาร์ทไทม์

โพลสาธารณะไม่สามารถเข้าหมู่บ้าน คอนโด หรือสำนักงานได้ ช่วงเวลาการเก็บตั้งแต่เก้าโมงเช้าถึงห้าโมงเย็น เก็บบริเวณตลาด หรือช่วงเที่ยงจะเก็บตามโรงอาหารภายนอกของสำนักงาน

คนที่ลงพื้นที่ต้องมีบัตรของสวนดุสิตโพล แม้ไม่ใช่บุคลากรของมหาวิทยาลัย แต่เป็นคนที่รับรอง ถ้าคนที่ลงประจำจะมีรูปติด ถ้าเป็นนักศึกษาที่มาชั่วคราวจะเป็นบัตรแข็งใช้เสร็จเอามาคืน

การคิดคำถามแต่ละโพล ณัฐพลบอกว่า เราจะดูว่าสัปดาห์นี้เสาร์ถึงอังคาร มีประเด็นอะไรที่ฮอตฮิต เช่นถ้าวันอังคารประชุม ครม. นายกฯพูดอะไรน่าสนใจ โพลวันพุธก็จับมาเป็นประเด็น

โพลเริ่มเก็บตั้งแต่วันพุธถึงเสาร์ เสนอผลในวันอาทิตย์

ส่วนโพลที่เราจะไม่แตะเลย คือความมั่นคง ความเชื่อ ศาสนา

เมื่อได้คำถามมาไม่เกิน 5 คำถาม หนึ่งหน้ากระดาษเอสี่ จะมีทีมที่ดูว่าควรใช้ภาษาอย่างไร ควรถามเหตุผลรับรู้ ไม่รู้ พอใจหรือไม่พอใจ เราไม่มีคำตอบให้เลือก

เมื่อเก็บเสร็จแล้ว เราจะนำเสนอผลผ่านสื่อ อยู่ที่ว่าโพลนั้นจะไปหนักฝ่ายไหน การเมือง หน้าหนึ่ง การศึกษา สังคม เศรษฐกิจ แล้วจะส่งไปยังสำนักพิมพ์ต่างๆในเช้าวันอาทิตย์

ทำไมต้องเช้าวันอาทิตย์ เพราะพื้นที่ข่าววันอาทิตย์ค่อนข้างน้อย จะได้เปรียบตรงที่ว่าโพลได้ถูกนำเสนอ เมื่อส่งเช้าวันอาทิตย์คนเล่นข่าวก็จะเล่นได้เป็นข่าวเที่ยง ข่าวเย็น และข่าวเช้าวันจันทร์

นี่คือประสบการณ์ที่สั่งสมมา ถ้ามีประเด็นที่แรงๆ เช่น เรื่องตุ๊กตาเทพ เราเก็บวันอาทิตย์ต่อเนื่องและนำเสนอผลวันพุธ คำถามต้องไม่เอนเอียง ไม่สะท้อนความคิดเห็นส่วนบุคคล เพื่อเป็นประโยชน์ของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แต่เมื่อตอบออกมาแล้วดูว่าไม่ใช่ เราก็ปิดคำถามนั้น คำถาม คำตอบอยู่ในกระแส สื่อจะเสนอผลให้เรา

ณัฐพลบอกว่า ความน่าเชื่อถือของโพลบอกไม่ได้ เมื่อเสนอผลไปแล้ว เขาจะเชื่อหรือไม่เชื่อ อาจจะถูกหรือผิด โพลสาธารณะทั่วไปแทบไม่มีคำเฉลย

นอกจากโพลเลือกตั้งที่มีผลออกมาว่าที่ทำนายไป...ตรงหรือไม่ตรง

ส่วนใหญ่สวนดุสิตโพลที่ออกไปได้การยอมรับ เพราะทำอย่างต่อเนื่อง ประชาชนเริ่มจะคุ้นหูหรือรู้จัก ยังเป็นโพลหนึ่งที่ลงภาคสนามเป็นหลัก ได้พบปะกับคนที่ตอบจริงๆ และสะท้อนปัญหาออกมาจริงๆ

ในส่วนของความน่าเชื่อถืออีกอย่าง คือความเป็นกลาง

สวนดุสิตโพลอยู่ภายใต้สถาบันการศึกษา เป็นหน่วยงานวิชาการ ต้องรักษาคุณภาพของการทำงาน ไม่เสนอผลที่เข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แต่เรามักจะถูกจับเข้าไปอยู่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเสมอ

เช่น ผลโพลออกมาเป็นบวกกับฝ่ายหนึ่ง อีกฝ่ายหนึ่งก็จะมองเราว่าเป็นพวกฝ่ายนั้น เราจะถูกจับอยู่อย่างนี้ ปัญหานี้อยู่ที่มุมมองของคน

การทำงานของเรา ไม่เข้าไปข้องเกี่ยวกับฝ่ายการเมืองหรือฝ่ายหนึ่งฝ่ายใด

เราขออยู่ตรงกลาง ผลใครจะเอาไปทำอะไร เราไม่พูดถึง เราเสนอผลไปห้าข้อ คุณหยิบยกหนึ่งข้อไปใช้ เพื่อเป็นประโยชน์ของฝ่ายตัวเอง เราก็ไม่ได้ว่าอะไร เราเสนอผลในภาพรวมให้เห็นทั้งหมด ทุกข้อทุกประเด็นลงในเว็บไซต์ ไม่มีการหมกเม็ดหรือปกปิด

ข้อจำกัดของโพลจริงๆ หนึ่งเอสี่ แต่ไม่สามารถเสนอได้เยอะ เพราะจริงๆสื่อเสนอได้แค่ประเด็นสองประเด็น สื่อทั่วไปอย่างช่อง 3 5 7 9 อาจเสนอผลให้ครบ แต่ถ้าสื่อที่เลือกข้างก็จะหยิบยกประเด็นที่เป็นประโยชน์กับกลุ่มนั้น เป็นปัญหาการนำเสนอ

เพราะฉะนั้นปัญหาต่างๆจะถูกพลิกได้ หรือแก้ได้ด้วยคำว่าเราเป็นกลาง เราไม่ต้องการชี้นำสังคม เราต้องการเป็นส่วนหนึ่งของสังคม เพื่อรับฟังความคิดเห็นจากประชาชน และเสนอผ่านไปยังผู้ที่มีอำนาจหรือต้องการใช้ข้อมูลต่างๆ เพราะโพลไม่สามารถชี้นำอะไรได้ในตัวของโพลเอง

ถามตั้งแต่ทำงานมา มีความลำบากใจอะไรไหม ณัฐพลตอบว่า คำสั่งของผู้มีอำนาจที่ไม่ได้มองประโยชน์ส่วนรวมมองแต่ประโยชน์ส่วนตน เคยมีคนโทร.มาขอผลโพลเลือกตั้งก่อน เพื่อจะเอาไปวิเคราะห์และดูว่าพื้นที่ไหนควรทำอะไร เราก็บอกได้แค่ว่า ตามที่เสนอไป ไม่มีมากกว่านั้น

อีกเรื่อง เราเคยถูกผู้สมัครเลือกตั้งฟ้อง ว่าลำเอียง เสนอผลไม่ครอบคลุม กกต.ก็เรียกเข้าไปชี้แจง เอาผลทั้งหมดไปตรวจสอบ สุดท้ายคำตอบออกมาว่า เป็นไปตามกระบวนการที่ถูกต้อง

โพลเรื่องอะไรที่คนให้ความสนใจอยากตอบ ณัฐพลบอกว่า โพลที่ไม่เกี่ยวกับการเมือง จะเป็นเรื่องของกีฬา นักแสดง คนรู้สึกว่าไม่เครียด แม้แต่การศึกษาคนยังไม่อยากตอบ เพราะบางทีรู้สึกว่าแก้อะไรไม่ได้

ณัฐพลอยู่สวนดุสิตโพล ปีที่ 12 ปีหน้าสวนดุสิตโพลจะครบ 25 ปี

สวนดุสิตโพลไม่ใช่โพลแห่งแรกของประเทศไทย โพลแห่งแรกของประเทศไทยคือนิด้าโพล เกิดเมื่อปี 2518 สวนดุสิตโพลเกิดตามมา เมื่อปี 2535 ทำโพลออกมาต่อเนื่องทุกสัปดาห์

ไม่ว่าจะช่องทางไหน เดิมทีเป็นแฟกซ์ส่งให้สำนักพิมพ์ ต่อมาเป็นอีเมล กราฟฟิกอินโฟร์ สื่ออย่างเดียวไม่ได้แล้ว ตอนนี้ก็มีเฟซบุ๊ก ไลน์ ทวิตเตอร์ อินสตาแกรม สื่อทุกช่องทาง สามารถเสิร์ชหา ก็จะเจอ

สิ่งที่พัฒนาต่อไปก็คือ ยูทูบ สำหรับคนที่อ่านหนังสือไม่ออกได้เปิดยูทูบดู หรือคนที่หูหนวกก็จะมีตัววิ่งให้ การรักษาชื่อของสวนดุสิตโพล คือการทำให้โพลอยู่ในชีวิตประจำวัน อยู่ในหูและในตาของประชาชน.

10 มิ.ย. 2559 14:46 10 มิ.ย. 2559 14:46 ไทยรัฐ