วันพฤหัสบดีที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

'เขมร' ยื่นดักคอไทย ดัน 'โขน' เข้ายูเนสโก วธ.เผยปีหน้าส่งบ้าง

“โขน” ระอุ เขมรร่อนหนังสือชี้แจง พร้อมชง เป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ต่อยูเนสโก ยึดตามหลักกฎหมายเข้าภาคีอนุสัญญาแล้ว มิใช่ทำขึ้นไปตามการประกาศ ขณะ รมว.วัฒนธรรมเผยไทยร่วมยินดี เล็งเสนอปีหน้า ชี้ไม่มีลิขสิทธิ์

กรณีเกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์บนโลกโซเชียล กรณีประเทศไทยเตรียมการเสนอ “การแสดงโขน” เป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ขององค์การการศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่ง สหประชาชาติ หรือยูเนสโก จนมีการเผยแพร่ภาพและข้อความที่เกี่ยวโยงกับการแสดงโขนของประเทศ ไทยและประเทศกัมพูชา ว่า ต้นฉบับของจริงเป็นของประเทศใดกันแน่ จนก่อให้เกิดความขัดแย้งในโลกออนไลน์นั้น

เมื่อวันที่ 6 มิ.ย. ผู้สื่อข่าวรายงานว่า กระทรวงวัฒนธรรมและศิลปะของประเทศกัมพูชา ได้ออก หนังสือชี้แจงกรณีดังกล่าวเป็นภาษากัมพูชา โดยมีการแปลเป็นภาษาไทย เนื้อหาระบุว่า ในนามเป็นรัฐสมาชิกขององค์กรยูเนสโก กัมพูชาได้ให้สัตยาบันเป็นรัฐภาคีอนุสัญญาว่าด้วยการปกป้องมรดกวัฒนธรรมอรูป ซึ่งได้อนุญาตให้กัมพูชาลงทะเบียนนาฏศิลป์เขมร หรือระบำพระราชทรัพย์เขมร ในบัญชีมรดกวัฒนธรรมอรูปของมนุษยชาติ เมื่อปี 2546 ต่อมาได้จัดบัญชีรายชื่อมรดกวัฒนธรรมอรูปที่มีความสำคัญ เช่น หนังใหญ่ โขนกระจับปี่ยาว การ ทอผ้าไหม ฯลฯ เตรียมยื่นแก่องค์กรยูเนสโก ปรากฏว่า หนังใหญ่ได้รับการลงทะเบียนเป็นมรดกโลกวัฒนธรรมอรูป เมื่อวันที่ 25 พ.ย.2548 และการชักเย่อ เมื่อวันที่ 2 ธ.ค.2558 และเมื่อเดือน มี.ค.2558 กระทรวงฯได้จัดส่งเอกสารที่เกี่ยวข้องกับโขนกระจับปี่ยาวไปยังองค์กรยูเนสโกเป็นที่เรียบร้อย และกำลังศึกษาจัดเอกสารที่เกี่ยวข้องเกี่ยวกับเพลงอารักษ์ และโขน เพื่อเสนอขอลงทะเบียนเป็นมรดกโลกวัฒนธรรมอรูปในปีหน้านี้ อย่างไรก็ตาม ขอเรียนสาธารณชนทราบว่า สำหรับกิจการลงทะเบียนมรดกโลกหรือมรดกโลกวัฒนธรรมอรูปของมนุษยชาติ คือต้องปฏิบัติไปตามหลักกฎหมายและนิติวิธีสำคัญที่องค์กรยูเนสโกกำหนดให้ สำหรับทุกชนชาติและทุกประเทศทั่วโลก มิใช่ทำขึ้นไปตามการประกาศ การคิดเห็นหรือตามอารมณ์ของผู้ใดผู้หนึ่งหรือประเทศใดประเทศหนึ่ง ขอเรียนว่าคณะทำงานที่เชี่ยวชาญของกระทรวงวัฒนธรรมและศิลปะกำลังดำเนินการทุกวิถีทางตามที่ทำได้ โดยมีความประสงค์เพื่อปกป้องผลประโยชน์ร่วมของประเทศชาติ

ด้านนายวีระ โรจน์พจนรัตน์ รมว.วัฒนธรรม กล่าวว่า ประเทศไทยขอชี้แจงว่า ขณะนี้ยังไม่ได้เข้าร่วมภาคีอนุสัญญาว่าด้วยการสงวนรักษามรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของยูเนสโก ซึ่งอยู่ระหว่างที่กระทรวงการต่างประเทศขอเข้าภาคีอนุสัญญา และการที่ประเทศกัมพูชาได้เสนอการแสดงโขนเข้าสู่รายการตัวแทนมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาตินั้น เป็นเรื่องที่เราควรยินดีด้วย เพราะกัมพูชาได้เข้าสู่ภาคีอนุสัญญาแล้ว และตามหลักเกณฑ์ ประเทศสมาชิกที่เข้าสู่อนุสัญญาสามารถเสนอรายชื่อมรดกทางวัฒนธรรมได้ ซึ่งไม่ได้มีข้อจำกัดเพียงประเทศใดประเทศหนึ่งเท่านั้นที่สามารถเสนอได้ เมื่อประกาศผลแล้วจะเป็นมรดกทางวัฒนธรรม ที่นำมาซึ่งความภาคภูมิใจให้กับประเทศนั้นๆ ไม่ได้เป็นการจดลิขสิทธิ์หรือแสดงความเป็นเจ้าของ แต่เป็นการประกาศความโดดเด่นที่แสดงการยอมรับให้กับคนทั่วโลก และสามารถสร้างและรวบรวมองค์ความรู้ในเรื่องต่างๆ เพื่อให้เกิดการสืบทอดสู่คนรุ่นหลัง

รมว.วัฒนธรรม กล่าวอีกว่า ตนคิดว่าแม้ว่าประเทศกัมพูชาจะเสนอโขน ซึ่งอาจมีความคล้ายคลึงกับไทย แต่ก็จะเป็นในแบบฉบับของเขา ไม่ได้มีความ เกี่ยวข้องกับประเทศไทย ที่คาดว่าจะนำเสนอการแสดงโขนขึ้นทะเบียนในปีหน้า ทั้งนี้จากการสอบถามไปยังเจ้าหน้าที่ยูเนสโกประจำประเทศไทยได้รับข้อมูลว่า ที่ผ่านมามีหลายประเทศที่นำเสนอมรดกทางวัฒนธรรมรูปแบบเหมือนกัน แต่คนละช่วงเวลา อาทิ กิมจิ ที่ขึ้นทะเบียนทั้งประเทศเกาหลีเหนือ และเกาหลีใต้หรือ มรดกทางวัฒนธรรมที่ขึ้นทะเบียนร่วมกัน 2 ประเทศ อาทิ ท่าเต้นลีลาศจังหวะแทงโก ที่ประเทศอาร์เจนตินากับอุรุกวัย ซึ่งการขึ้นทะเบียนทั้งสองลักษณะนั้น ก็มีความมุ่งหมายที่จะสงวนรักษามรดกทางวัฒนธรรมให้เกิดการอนุรักษ์ และได้รับการสืบทอดต่อไป

“โขน” ระอุ เขมรร่อนหนังสือชี้แจง พร้อมชง เป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ต่อยูเนสโก ยึดตามหลักกฎหมายเข้าภาคีอนุสัญญาแล้ว มิใช่ทำขึ้นไปตามการประกาศ ขณะ รมว.วัฒนธรรมเผยไทยร่วมยินดี เล็งเสนอปีหน้า ชี้ไม่มีลิขสิทธิ์ 7 มิ.ย. 2559 07:47 7 มิ.ย. 2559 07:47 ไทยรัฐ