วันพุธที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

โฆสิต ปั้นเปี่ยมรัษฎ์ (2) เบื้องหลังนโยบายป๋าเปรม

โดย ซูม

ในช่วงปี 2519-2520 ที่อาจารย์โฆสิต ปั้นเปี่ยมรัษฎ์ หันมาให้ความสนใจต่อการพัฒนาชนบทไทยนั้น คงจะจำกันได้ว่าเป็นช่วงเวลาแห่งความสับสนช่วงหนึ่งของประเทศไทย

ในทางการเมืองแนวความคิดของคนในชาติแบ่งออกเป็นขวาซ้าย และนำไปสู่ขบวนการขวาพิฆาตซ้ายจนเกิดเหตุการณ์ 6 ตุลาคม 2519 อันเป็นฝันร้ายที่ไม่พึงปรารถนาของประเทศ

ขณะเดียวกันรอบๆประเทศก็เต็มไปด้วยกองกำลังติดอาวุธของผู้ก่อการร้าย มีข่าวการปะทะ การสู้รบโน่นนี่ไม่เว้นแต่ละวัน จนหลายๆพื้นที่ของประเทศกลายเป็นพื้นที่สีแดง ที่ฝ่ายบ้านเมืองแทบจะเข้าไปมิได้เลย

ความวิตกว่าประเทศไทยจะเป็น “โดมิโน่” ที่จะล้มเป็นประเทศต่อไปก็สูงขึ้นมาก หลังจากที่ประเทศเพื่อนบ้านค่อยๆล้มไปทีละประเทศ

ดร.เสนาะ อูนากูล ได้รับการแต่งตั้งจากรัฐบาล ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช ให้ไปดำรงตำแหน่งผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย และต่อมาเมื่อเกิดเหตุการณ์ 6 ตุลาคมแล้ว รัฐบาลของท่านอาจารย์ ธานินทร์ กรัยวิเชียร ก็ดูเหมือนจะไม่ใช้งาน สภาพัฒน์ เท่าไรนัก

จำได้ว่าข้าราชการสภาพัฒน์ยุคนั้นต้องนั่งตบยุงกันเป็นแถวๆ

สำหรับอาจารย์โฆสิตกลับมองว่าเป็นโอกาส...รัฐบาลไม่ใช้เราซิดี ออกลุยหาข้อมูลเพิ่มเติมในชนบทไทยทั่วประเทศกันดีกว่า เพื่อนำมาเตรียมไว้ สำหรับจัดทำแผนพัฒนาชนบท รอเวลารอโอกาส...รอวันใดที่รัฐบาลหันมาใช้เราจะได้มีแผนงานอีกชิ้นหนึ่งเสนอ ครม.

เราออกเดินทางกันเดือนละหลายๆทริป มุ่งหน้าไปทั้งเขตยากจนสุดๆ และเขตพัฒนาแล้วที่อาจารย์เรียกว่าเขตเกษตรก้าวหน้า ส่วนใหญ่จะอยู่ในภาคตะวันออก ซึ่งเป็นเขตผลไม้ราคาดี เกษตรกรมีรายได้สูง

หลายๆทริปในเขตยากจน เราต้องฝ่าและตะลุยไปในพื้นที่สีแดงดงผู้ก่อการร้าย เสี่ยงอันตรายสารพัด เพราะการสู้รบระหว่างทหารป่ากับทหารตำรวจไทยยังมีอยู่เนืองๆ

ทั้งเหนื่อยทั้งเสี่ยงภัย แต่ก็สนุกและได้ความรู้ ในที่สุดก็พร้อมที่จะร่าง “แผนพัฒนาชนบทแนวใหม่” เพื่อเสนอต่อรัฐบาล หากต้องการ

ขณะเดียวกันการเมืองของประเทศก็เริ่มมีการเปลี่ยนแปลงไปในทางที่ดีขึ้น เมื่อ “รัฐบาลหอย” ของท่านอาจารย์ธานินทร์ถูกปฏิวัติ ประเทศไทยก้าวเข้าสู่ประชาธิปไตยครึ่งใบ...คือมีการเลือกตั้ง แต่ก็ยังเปิดประตูให้กับศูนย์อำนาจจากภายนอกเข้ามาได้

ทำให้เราได้ พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ มาเป็นนายกรัฐมนตรี สมัยแรกเมื่อ พ.ศ.2523

ป๋าเปรม หันมาใช้ สภาพัฒน์ ในทันทีทันควัน...เชิญท่านอาจารย์ ดร.เสนาะ อูนากูล ที่ลาออกจากผู้ว่าการแบงก์ชาติ และไปบวชเรียนอยู่ระยะหนึ่ง ให้กลับมาดำรงตำแหน่งเลขาธิการสภาพัฒน์อีกครั้ง พร้อมกับสั่งการให้จัดทำแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมฉบับที่ 5 (2525-2529)

ไม่เพียงเท่านั้น ป๋าเปรมยังบอกอาจารย์เสนาะด้วยว่า ท่านสนใจเรื่องการพัฒนาชนบทเป็นกรณีพิเศษ เพราะท่านเป็นนายทหารชนบท ตระหนักดีว่าชาวชนบทมีปัญหาสาหัสแค่ไหน

พวกเราหายเหนื่อยเมื่อทราบคำสั่งจากป๋า เพราะเวลา 2-3 ปี ที่ตะลุยพื้นที่ชนบทไม่สูญเปล่าแล้ว...ท่านอาจารย์โฆสิตเสนอแผนพัฒนาชนบทแนวใหม่ ให้ท่านเลขาฯดร.เสนาะ นำเสนอต่อ พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ ในทันทีทันควัน

จริงอยู่แม้ว่านักเศรษฐศาสตร์ไทยในอดีตของเรา จะให้ความสำคัญแก่งานพัฒนาชนบทมาโดยตลอด รวมทั้งมีโครงการพัฒนาชนบทต่างๆ จำนวนมากอยู่ในกระทรวงเกษตรฯ กระทรวงสาธารณสุข และกระทรวงมหาดไทย ซึ่งมีทั้งกรมพัฒนาชุมชนและสำนักงานเร่งรัดการพัฒนาชนบท (รพช.)

แต่การพัฒนาชนบทในยุคของป๋าเปรมนับเป็นครั้งแรกที่มีการจัดทำอย่างเป็นระบบและครบวงจร ตั้งแต่ส่วนบนคือระดับรัฐบาล หรือระดับนโยบาย ลงไปถึงระดับจังหวัด อำเภอ และหมู่บ้าน

มีแผนหลักกำหนดกรอบไว้ในแผนพัฒนาฉบับที่ 5 (พ.ศ.2525-2529) และมีแผนปฏิบัติการสำหรับปฏิบัติในรายละเอียด แบบปีต่อปี

มีศูนย์ประสานงานพัฒนาชนบทอยู่ที่สภาพัฒน์ เป็นแกนขับเคลื่อน มีศูนย์ข้อมูลชนบทอยู่ที่ธรรมศาสตร์เป็นหน่วยสนับสนุน

ขบวนการพัฒนาชนบทของประเทศไทยเริ่มขึ้นอย่างจริงจัง นับตั้งแต่ปีแรก ของแผนพัฒนาฉบับที่ 5 หรือ พ.ศ.2525 เป็นต้นมา

ภายใต้การนำของผู้อำนวยการศูนย์ประสานการพัฒนาชนบทแห่งชาติ คนแรก ที่ชื่อ โฆสิต ปั้นเปี่ยมรัษฎ์ นี่แหละครับ.

“ซูม”

6 มิ.ย. 2559 11:02 6 มิ.ย. 2559 11:02 ไทยรัฐ