วันศุกร์ที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2562
บริการข่าวไทยรัฐLogin
เข้าสู่ปี 2559 แล้ว แต่ทำไมคนไทยยังไม่เข้าใจเรื่อง “ประชาคมอาเซียน”?

เข้าสู่ปี 2559 แล้ว แต่ทำไมคนไทยยังไม่เข้าใจเรื่อง “ประชาคมอาเซียน”?

  • Share:

เมื่อวันที่ 31 ธันวาคม 2558 ที่ผ่านมา เป็นวันที่ถึงกำหนดว่า สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรือ ASEAN จะเข้าสู่ความเป็น “ประชาคม” อย่างเต็มตัว หลังจากที่ได้มีการเตรียมตัวตามแผนงานการจัดตั้งประชาคมอาเซียนมาตั้งแต่ปี 2552

การเป็นประชาคมของอาเซียนนั้น มีความสำคัญในเบื้องต้นว่า หลังจากนี้เป็นต้นไป “อาเซียน” จะไม่เป็นเพียงแค่องค์การระหว่างประเทศเพื่อความร่วมมือระหว่างรัฐสมาชิกเท่านั้น แต่จะรวมกันเป็น “ประชาคม” ที่ประชาชนทุกคนในประเทศสมาชิกจะมีส่วนร่วมในการเสริมสร้าง กำหนดทิศทางและประชาชนได้รับประโยชน์อย่างแท้จริง

ในความเป็นจริงแล้ว คำว่า “ประชาคมอาเซียน” หรือ ASEAN Community (AC) ประกอบด้วย 3 เสาหลัก ได้แก่ ประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียน หรือ ASEAN Political Security Community (APSC) ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน หรือ ASEAN Economic Community (AEC) และประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน หรือ ASEAN Socio-Cultural Community (ASCC) โดยจะขาดซึ่งเสาใดเสาหนึ่งไม่ได้

ต้องยอมรับว่า ในประเทศไทยนั้น แม้ว่าในระยะเวลาหลายปีที่ผ่านมา จะมีการรณรงค์ให้ความรู้เรื่องประชาคมอาเซียนกันอย่างกว้างขวางทั้งในหน่วยงานภาครัฐและเอกชน โดยเฉพาะในสถานศึกษาต่างๆ แต่คนไทยส่วนใหญ่ แม้กระทั่งผู้นำประเทศและผู้ประกาศข่าวตามสถานีโทรทัศน์ต่างๆ ยังคงมีความสับสนกันระหว่าง “ประชาคมอาเซียน” กับ “ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน” โดยมักจะเข้าใจว่า เป็นเรื่องหรือคำเดียวกัน

ทำไมความเข้าใจในเรื่อง “ประชาคมอาเซียน” ในประเทศไทย จึงมีความสับสน และผู้นำประเทศ รวมทั้งสื่อมวลชนยังคงเป็นตัวปัญหาในการสร้างความเข้าใจผิดดังเช่นที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน?

ต้องย้อนกลับไปในช่วงที่อาเซียนบรรลุข้อตกลงในการจัดตั้ง “ประชาคม” ในปี 2552 นั้น กระทรวงพาณิชย์เป็นหน่วยงานแรกที่ตอบสนองแผนการจัดตั้งประชาคมอย่างรวดเร็ว ด้วยการขออนุมัติงบประมาณในการรณรงค์เตรียมการเข้าสู่ประชาคมอาเซียนในทันที แต่ด้วยความที่กระทรวงพาณิชย์ต้องเกี่ยวข้องกับงานด้านเศรษฐกิจเป็นส่วนใหญ่ จึงเน้นหนักไปที่การรณรงค์ในเรื่อง “ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน” หรือ AEC โดยไม่ได้ให้ความสำคัญกับเสาหลักอื่นๆ ที่จะประกอบกันเป็น “ประชาคม” และด้วยความที่เรื่องเศรษฐกิจเป็นเรื่องของปากท้อง จึงได้รับการตอบสนองอย่างรวดเร็ว

ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา สังคมไทยจึงคุ้นเคยกับคำว่า “ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน” โดยเฉพาะคำย่อว่า AEC ก็ติดปากคนไทยไปแล้ว ซึ่งต่อมาเมื่อถึงเวลาใกล้เข้าสู่ประชาคมในปี 2558 กระทรวงการต่างประเทศ ในฐานะเจ้าภาพหลักในการรณรงค์ให้คนไทย มีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องและสามารถรับมือกับ “ประชาคมอาเซียน” ได้อย่างมีสติ จึงประสบความยากลำบากในการสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องว่า “ประชาคมอาเซียน” ไม่ได้มีแค่เสาเดียวคือ เสาเศรษฐกิจ

ในส่วนของสื่อมวลชนไทยนั้น แม้ว่าจะมีความตื่นตัวอย่างมากในการรายงานข่าวเกี่ยวกับการเปิดประชาคมอาเซียน เมื่อเทียบกับสื่อมวลชนในประเทศเพื่อนบ้านอาเซียนที่ต่างให้ความสำคัญกับการเปิดประชาคมอาเซียนในระดับที่เป็นเพียงข่าวความเคลื่อนไหวในภูมิภาคอาเซียนเท่านั้น แต่สื่อมวลชนไทยส่วนใหญ่ก็รายงานหรือนำเสนอข่าวแบบผิดๆ ชนิดปนกันมั่วไปหมด เช่น พูดถึงประชาคมอาเซียน แต่ใช้คำย่อว่า “เออีซี” หรือบางทีก็พูดถึงเฉพาะ “ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน” ในความหมายว่าคือ “ประชาคมอาเซียน” โดยรวม เป็นต้น

แม้ว่าในช่วง 3-4 ปีที่ผ่านมา สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย จะดำเนินการจัดโครงการอบรมให้ความรู้แก่นักข่าวและบรรณาธิการ รวมทั้งนักวิชาการด้านสื่อสารมวลชนไปแล้วถึง 5 รุ่นรวมแล้วกว่า 130 คน แต่ก็ยังไม่สามารถที่จะช่วยให้สื่อมวลชนไทยสามารถรายงานข่าวเกี่ยวกับการเปิดประชาคมอาเซียนอย่างถูกต้องได้ทั้งหมด

อย่างไรก็ตาม ก็ต้องเห็นใจสื่อมวลชนไทยเช่นกัน เพราะแม้แต่หน่วยงานภาครัฐเองที่ล่าสุดคือ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยได้จัดงานมหกรรม Thailand Countdown 2016 ระหว่างวันที่ 29-31 ธันวาคม 2558 ที่บริเวณเวทีริมแม่น้ำเจ้าพระยาหน้าวัดอรุณราชวรารามฯ โดยในคืนวันที่ 30 ธันวาคม ได้มีกิจกรรม Countdown ต้อนรับการเข้าสู่ “ประชาคมอาเซียน” แต่ป้ายไฟบนเวทีกลับวงเล็บเป็นภาษาอังกฤษว่า “AEC” ซึ่งแสดงถึงความไม่เข้าใจ หรือไม่ใส่ใจต่อการจัดกิจกรรมที่ถือว่าเป็นงานที่เป็นทางการของประเทศ

ดังนั้น แม้ว่าวันนี้ เราจะเข้าสู่เดือนมกราคม 2559 ที่ประเทศไทยได้ก้าวเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของ “ประชาคมอาเซียน” อย่างเต็มตัวแล้ว แต่การรณรงค์เพื่อให้คนไทยทั้งประเทศเกิดความเข้าใจและเกิดการตื่นตัวโดยไม่ “ตื่นตูม” กับความเป็นประชาคมอาเซียนคงเป็นไปได้ไม่ง่ายนัก

เพราะเพียงแค่การทำความเข้าใจว่า “ประชาคมอาเซียน” ไม่ใช่มีแค่ “ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน” ก็ยังทำกันไม่ได้ทั้งในระดับของหน่วยงานภาครัฐและสื่อมวลชนที่ถือเป็นองค์กระกอบสำคัญในการสร้างความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องให้กับประชาชนคนไทย เพื่อให้มีความเข้าใจเรื่องของประชาคมอาเซียน ในฐานะที่เป็น “พลเมืองอาเซียน” ได้อย่างถูกต้องและเท่าทันกับความเปลี่ยนแปลงทางด้านการเมือง เศรษฐกิจและสังคมที่จะเกิดขึ้นนับแต่นี้เป็นต้นไป...

ชวรงค์ ลิมป์ปัทมปาณี
www.twitter.com/chavarong

อ่านเพิ่มเติม...

คุณอาจสนใจข่าวนี้

คุณอาจสนใจข่าวนี้