วันอังคารที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2562
บริการข่าวไทยรัฐLogin
2 ผู้พิสูจน์ 'นิวทริโน' มีมวล คว้าโนเบลสาขาฟิสิกส์

2 ผู้พิสูจน์ 'นิวทริโน' มีมวล คว้าโนเบลสาขาฟิสิกส์

  • Share:

(ภาพ: AP)

ราชบัณฑิตสภาด้านวิทยาศาสตร์แห่งสวีเดน มอบรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ให้แก่ 2 นักฟิสิกส์ชาวญี่ปุ่นและแคนาดา จากผลงานการค้นพบการแกว่งของอนุภาค นิวทริโน ซึ่งเป็นการพิสูจน์ว่าอนุภาคนี้มีมวล...

สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า เมื่อ 6 ต.ค. นายโกรัง ฮานส์สัน เลขาธิการของราชบัณฑิตสภาด้านวิทยาศาสตร์แห่งสวีเดน (The Royal Swedish Academy of Sciences) ตัดสินใจมอบรางวัลโนเบล สาขา ฟิสิกส์ ประจำปี 2015 แก่ ศ.ทาคาอาคิ คาจิตะ นักฟิสิกส์ชาวญี่ปุ่นจากมหาวิทยาลัยโตเกียว และศ.อาร์เธอร์ บ. แมคโดนัลด์ นักฟิสิกส์ชาวแคนาดา จากมหาวิทยาลัยควีนส์ จากการค้นพบการแกว่งของ 'นิวทริโน' ซึ่งเป็นการพิสูจน์ว่าอนุภาคชนิดนี้มีมวล

คณะกรรมการยอมรับผลงานของศ.คาจิตะ และศ.แมคโดนัลด์ ที่ทำการทดลองจนพิสูจน์ให้เห็นว่า นิวทริโน มีการเปลี่ยนแปลงลักษณะเฉพาะของมัน ซึ่งนิวทริโนจำเป็นต้องมีมวลจึงจะสามารถมีการเปลี่ยนแปลงเช่นนี้ได้ การค้นพบนี้ได้เปลี่ยนความเข้าใจของเราเกี่ยวกับการทำงานในส่วนที่ลึกที่สุดของสสาร และเป็นข้อพิสูจน์อย่างดีต่อมุมมองของเราที่มีต่อเอกภพ

ทั้งนี้ นิวทริโน เป็นอนุภาคมูลฐานไม่มีประจุไฟฟ้า เป็นผลตกค้างจากกัมมันตรังสีหรือปฏิกิริยานิวเคลียร์ เช่นที่ปฏิกิริยาที่เกิดบนดวงอาทิตย์และโรงงานนิวเคลียร์ โดยนิวทริโนได้รับการเสนอว่ามีอยู่จริงในปี 1930 ก่อนจะได้รับการพิสูจน์ในปี 1950

อย่างไรก็ตามในยุคปลายทศวรรษที่ 1990 นักฟิสิกส์ต้องเผชิญกับปริศนาลึกลับ เมื่ออุปกรณ์ตรวจวัดนอนุภาคซึ่งมีลักษณะเป็นแท็งก์บรรจุของเหลวขนาดใหญ่ฝังลึกอยู่ใต้ดิน ทุกตัวตรวจพบนิวทริโนบนโลกน้อยกว่าปริมาณนิวทริโนที่ดวงอาทิตย์จะปล่อยออกมากถึง 2 ใน 3 โดยไม่ทราบสาเหตุ

ต่อมาในปี 1998 เครื่องตรวจวัดนอนุภาค 'ซุปเปอร์-คามิโอคันเด' ที่ฝังอยู่ใต้ภูเขาคามิโอกะ ซึ่งศ.คาจิตะทำงานอยู่ ได้ตรวจพบว่า นิวทริโนที่เดินทางมาจากดวงอาทิตย์และกระดอนในชั้นบรรยากาศโลก ได้เปลี่ยนลักษณ์เฉพาะ ขณะที่เครื่องตรวจจับของกลุ่ม 'ซัดบิวรี นิวทริโน ออบเซอร์เวโทรี' ซึ่งศ.แมคโดนัลด์เป็นผู้นำ ค้นพบในปี 2001 ว่า นิวทริโนมีการเปลี่ยนแปลงลักษณ์เฉพาะหลังเพิ่งเดินทางออกจากดวงอาทิตย์ด้วย

การทดลองของทั้งคู่พบว่า นิวทริโนซึ่งเป็นชนิดนิวตรอน สั่น ก่อนจะกลายเป็นอนุภาคที่มีลักษณะใกล้เคียงกันคือ มิวออนนิวทริโน และ ทาวนิวทริโน เป็นการไขปริศนาว่าเหตุใดเครื่องตรวจวัดนอนุภาคจึงพบนิวทริโนบนโลกน้อยความที่ดวงอาทิตย์ปล่อยออกมาก และเป็นการยืนยันว่านิวทริโนมีมวล ตามกฎของควอนตัมฟิสิกส์ ทั้งยังเป็นหนึ่งในการถอดรหัส 'แบบจำลองมาตรฐาน' (Standard Model) ของอนุภาคฟิสิกส์ด้วย

อ่านเพิ่มเติม...

คุณอาจสนใจข่าวนี้

คุณอาจสนใจข่าวนี้