วันเสาร์ที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2562
บริการข่าวไทยรัฐLogin
จีน-รัสเซียมาเหนือเมฆ คุมเกมประชุมใหญ่ยูเอ็น

จีน-รัสเซียมาเหนือเมฆ คุมเกมประชุมใหญ่ยูเอ็น

  • Share:

โดดเด่น-ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน แห่งรัสเซีย นั่งปรบมือ ระหว่างที่ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง แห่งจีน (รูปเล็ก) กล่าวสุนทรพจน์ในที่ประชุมสมัชชาใหญ่สหประชาชาติ (UNGA) ครั้งที่ 70 ที่นิวยอร์ก สหรัฐฯ (รอยเตอร์/เอเอฟพี)

การประชุมสมัชชาใหญ่สหประชาชาติ (UNGA) สมัยสามัญ ครั้งที่ 70 ที่นิวยอร์ก สัปดาห์ที่แล้ว แม้สื่อไทยจะตีข่าว พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี กระหึ่ม แต่สื่อฝรั่งกลับเน้นเสนอแต่ข่าวผู้นำอภิมหาอำนาจ โดยเฉพาะประธานาธิบดีสี จิ้นผิง และวลาดิเมียร์ ปูติน ผู้นำจีนและรัสเซีย ซึ่งพูดได้ว่าเป็น “พระเอก” ในเวทีนี้

งานนี้ทั้งผู้นำจีนและรัสเซียต่าง “วางหมาก” มาอย่างดีเยี่ยม กลยุทธ์ทางการทูตเชิงรุกทำเอามหาอำนาจตะวันตกโดยเฉพาะสหรัฐฯ “อึ้ง” รับมุกแทบไม่ทัน

บนเวทีสุนทรพจน์ สี จิ้นผิง มักย้ำคำว่า “สันติภาพ” และ “เสถียรภาพ” ของโลก ชี้ว่าจีนและสหรัฐฯต่างเป็นชาติยิ่งใหญ่ ไม่ควรเผชิญหน้ากัน ความขัดแย้งจะนำไปสู่ “หายนะ” ของทั้งสองฝ่ายและทั้งโลก แต่ความเข้าใจ ร่วมมือ และมีความสัมพันธ์ที่ดีขึ้น จะทำให้ “win-win” ได้ประโยชน์ด้วยกันทุกฝ่าย

• ชื่นมื่น-ประธานาธิบดีบารัค โอบามา แห่งสหรัฐฯ และประธานาธิบดีสี จิ้นผิง แห่งจีน ดื่มอวยพรในงานเลี้ยงอาหารค่ำ ที่ห้องตะวันออกในทำเนียบขาว กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. (เอเอฟพี)

ผู้นำจีนยัง “ใจกว้าง” ปานแม่น้ำ ประกาศจะให้เงินสนับสนุนกองกำลังรักษาสันติภาพยูเอ็นและสหภาพแอฟริกา 1,100 ล้านดอลลาร์ จะให้เงินสนับสนุนการพัฒนาโลกหลังปี 2558 ขั้นต้น 2,000 ล้านดอลลาร์ และอาจเพิ่มเป็น 12,000 ล้านดอลลาร์ภายในปี 2573 และจะให้เงินยูเอ็นอีก 10,000 ล้านดอลลาร์เพื่อส่งเสริมสิทธิสตรี

ขณะเยือนกรุงวอชิงตัน สี จิ้นผิง ก็สัญญาจะให้เงิน 3,100 ล้านดอลลาร์ช่วยชาติกำลังพัฒนาต่อสู้กับสภาพอากาศโลกเปลี่ยนแปลง ทำให้ยอดเงินที่จีนสัญญาช่วยโลกในเวลาแค่ 4 วันสูงกว่า 18,200 ล้านดอลลาร์ แต่ก็นับว่าขี้ปะติ๋วถ้าเทียบกับงบประมาณของจีน ซึ่งมีเศรษฐกิจมูลค่าถึง 10 ล้านล้านดอลลาร์

ผู้นำจีนยังชิงสยบแรงกดดัน โดยประกาศจะร่วมมือต่อสู้อาชญากรรมไซเบอร์ หลังถูกกล่าวหามาตลอดว่าลอบ “แฮก” ข้อมูลของสหรัฐฯ อีกทั้งหลีกเลี่ยงไม่แตะประเด็นร้อนอื่นๆ รวมทั้งสงครามกลางเมืองซีเรีย ภัยจากกองกำลังรัฐอิสลาม (ไอเอส) และศึกยูเครน ซึ่งนโยบายไม่แทรกแซงกิจการภายในชาติอื่นของจีน “โดนใจ” ชาติกำลังพัฒนาไม่น้อย โดยเฉพาะชาติที่มีรัฐบาลเผด็จการหรือปกครองโดยพรรคเดียว

ท่าที “มาเหนือเมฆ” ของสี จิ้นผิง ที่ว่ามานี้ ช่วยลดแรงกดดันต่อจีนในเรื่องร้อนแรงอื่นๆ ลงไปได้เยอะ โดยเฉพาะเรื่องสิทธิมนุษยชน สิทธิสตรี และกรณีพิพาทในทะเลจีนใต้ ขณะที่นางเผิง หลี่หยวน ภริยา ผู้เป็นทูตสันถวไมตรีขององค์การอนามัยโลก และทูตพิเศษขององค์การยูเนสโก ก็แสดงบทบาทได้โดดเด่น ช่วยสามีได้แยะ

เวที UNGA ครั้งแรกของสี จิ้นผิง จึงนับว่าสำเร็จงดงาม แม้จะมีผู้ค่อนแคะว่าจีนกำลังใช้นโยบาย “การทูตสมุดเช็ค” (Checkbook Diplomacy) หว่านเงินซื้อใจประชาคมโลก หลังเคยใช้นโยบายการทูต “ปิงปอง” และ “แพนด้า” อันโด่งดังมาแล้ว

ส่วนวลาดิเมียร์ ปูติน ผู้นำรัสเซีย ก็มาเหนือเมฆไม่แพ้กัน เขาสามารถชูเรื่อง “สงครามซีเรีย” และ “ไอเอส” ขึ้นมากลบเรื่องอื่นๆ ที่รัสเซียถูกรุมจวกได้ชะงัด โดยเฉพาะกรณีรัสเซียแทรกแซงศึกยูเครนและผนวกคาบสมุทรไครเมียเป็นดินแดนของตนจนถูกชาติตะวันตกคว่ำบาตร

เรื่องซีเรีย ไอเอส และวิกฤติผู้อพยพลี้ภัยจากซีเรียที่ทะลักเข้ายุโรป เป็นประเด็นใหญ่ในเวที UNGA โดยศึกกลางเมืองซีเรียปะทุขึ้นราว 4 ปีครึ่งแล้ว หลังประชาชนลุกฮือขับไล่ประธานาธิบดีบาชาร์ อัล อัสซาด ถึงขณะนี้มีผู้เสียชีวิตแล้วกว่า 250,000 คน พลัดถิ่นฐานบ้านเรือนกว่า 11 ล้านคน ในจำนวนนี้อพยพเข้ายุโรปกว่า 4 ล้านคน

คู่กรณีในสงครามซีเรียคือกองทัพรัฐบาลซีเรียและแนวร่วม ซึ่งเดิมทีกองทัพซีเรียเข้มแข็งมาก มีทหารกว่า 3 แสนนาย แต่ตอนนี้เหลือแค่ราวครึ่งหนึ่งเพราะตายในสมรภูมิ แปรพักตร์ และหนีทัพ ส่วนฝ่ายตรงข้าม มีกบฏกลุ่มหลักหลายกลุ่ม มีกองกำลังที่เป็นพันธมิตรกับเครือข่าย “อัล เคดา” เช่นกลุ่มอัลนุสรา มีกองกำลังชาวเคิร์ด ชนกลุ่มน้อย และกลุ่ม “ไอเอส” ซึ่งฉวยโอกาสบุกยึดดินแดนในซีเรียและอิรักได้กว้างขวาง

สหรัฐฯและพันธมิตรอาหรับเปิดฉากโจมตีทางอากาศถล่มไอเอสในอิรักและซีเรียมากว่า 1 ปีแล้ว ส่วนปีนี้ ตุรกี อังกฤษ ฝรั่งเศส ก็ร่วมถล่มด้วย แต่ยังสยบไอเอสไม่ลง ล่าสุด รัสเซียก็ร่วมโจมตีทางอากาศถล่มไอเอสในซีเรียอีกทาง เป็นการเปิดศึกนอกดินแดนอดีตสหภาพโซเวียตครั้งแรกตั้งแต่เข้ายึดครองอัฟกานิสถานเมื่อ 35 ปีก่อน

ก่อนถล่มไอเอส รัสเซียทำข้อตกลงแชร์ข่าวกรองกับอิหร่าน ซีเรีย และอิรัก อีกทั้งเข้าไปตั้งฐานทัพในเมืองลาตาเกียในซีเรีย และส่งทหาร ฝูงบินรบ อาวุธยุทโธปกรณ์จำนวนมากเข้าไป อ้างว่าเพื่อช่วยรัฐบาลอัสซาดที่เป็นพันธมิตรกันมายาวนานปราบไอเอส ซึ่งเป็นไปตามกฎหมายสากล เพราะรัฐบาลซีเรียร้องขอมา

ปูตินจวกสหรัฐฯและพันธมิตรด้วยว่าละเมิดกฎหมายสากล ไปฝึกและติดอาวุธให้ฝ่ายกบฏและโจมตีในซีเรียโดยไม่ผ่านมติยูเอ็น และเห็นว่าการจะปราบไอเอสให้ได้นั้นต้องหนุนรัฐบาลอัสซาด แต่สหรัฐฯและพันธมิตรกลับเห็นสวนทางว่าต้องโค่นล้มอัสซาดก่อน แล้วตั้งรัฐบาลใหม่ที่มีเอกภาพสู้กับไอเอส

ความขัดแย้งเรื่องซีเรียและยูเครน ทำให้การพบปะอย่างเป็นทางการครั้งแรกในรอบกว่า 2 ปีของปูตินกับประธานาธิบดีบารัค โอบามา ผู้นำสหรัฐฯ ระหว่างการประชุม UNGA เป็นไปอย่างเย็นชามึนตึงเห็นได้ชัด โอบามาถึงขั้นจ้องหน้าและปล่อยให้ปูตินรอชนแก้วไวน์เป็นคนสุดท้ายในงานเลี้ยงอาหารค่ำที่ทำเนียบขาว

การที่รัสเซียเข้าไปยุ่งศึกซีเรียโดยเปิดเผย จะยิ่งทำให้ความขัดแย้งซับซ้อนรุนแรงขึ้น โดยมหาอำนาจตะวันตกเริ่มโวยวายว่ารัสเซียไม่ได้โจมตีแค่ไอเอส แต่โจมตีพลเรือนและกลุ่มกบฏที่ตนหนุนหลังด้วย ส่วนอิหร่านก็ผสมโรงส่งทหารเข้าไปช่วยรัฐบาลซีเรียสู้รบภาคพื้นดินอีกแรง

สมรภูมิซีเรียเวลานี้ จึงมีทั้ง “สงครามตัวจริง” และ “สงครามตัวแทน” อีนุงตุงนังไปหมด และแทนที่จะผนึกกำลังกันสยบไอเอส กลับจะฟัดกันเองซะแล้ว!

บวร โทศรีแก้ว

อ่านเพิ่มเติม...

คุณอาจสนใจข่าวนี้

คุณอาจสนใจข่าวนี้