วันจันทร์ที่ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

100 ปี ประยูร จรรยาวงศ์

ระหว่างบันได...ชั้น 1–2 ตึกเก่ากอง บก.ไทยรัฐ ภาพการ์ตูนล้อการเมือง นายกฯ จอมพล ถนอม กับคุณถนัด รมว.ต่างประเทศ กำลังสนุกเตะปี๊บสื่อพวกหนังสือพิมพ์ ของ คุณประยูร จรรยาวงศ์ ก็ยังคงอยู่

ภาพนี้ผ่านกาลเวลา...ยาวนาน...คงมีกระบวนการ ขนข้าวของชิ้นใหญ่ๆผ่านไปหลายครั้ง แผ่นภาพที่ทำจากโฟมมีร่องรอยบุบยุบ...หักวิ่น...

แต่รสอารมณ์ ขันและขลัง ก็ยังเข้มข้นคงที่

ดูแล้วนึกถึงการเมืองยุคนั้น มาถึงยุคนี้ สื่อยังเป็นปี๊บซ้อมฝีเท้าผู้มีอำนาจ

วันนี้ผมมี ชัย ราชวัตร เขียนให้ ไอ้จ่อย และผู้ใหญ่มา แห่งทุ่งหมาเมิน เป็นต้นแบบการ์ตูน มีชีวิตวิญญาณเสียดหัวใจ วันก่อนผมก็เคยมี ต้นแบบการ์ตูน ของประยูร จรรยาวงศ์ ที่เขียนให้นายศุขเล็ก หยอกยั่ว เผด็จการ

ผมอ่านไทยรัฐตั้งแต่เป็นวัยรุ่น...ลีลา นายศุขเล็ก คงบาดใจทหารใหญ่นัก

สื่อไม่ได้ดังใจ ปากนายศุขเล็ก ก็ต้องถูกเย็บ แต่ภาพเย็บปากมันยิ่งบาดใจ หน้าตาเด็กวัยละอ่อน ของศุขเล็ก ก็กลายเป็นผู้ใหญ่ ติดหนวดแบบฮิตเลอร์ ทับรอยเย็บปากซะเลย

แต่ภาพศุขเล็กมีหนวดก็ยังบาดตา...ในที่สุด ตัวศุขเล็กก็หายไป มีแต่ป้ายปักไว้บอกว่าอยู่ในรู

เอากะลุงยูรแกซี!

ด่าไม่ได้ ประจานไม่ได้ เหน็บแนมแกมประชดก็ไม่ได้...นี่ล่ะกระมัง เป็นที่มาของสโลแกนอมตะ “สัปดนวันละนิด จิตแจ่มใส” ติดปากผู้คนจนถึงวันนี้

หน้าหนังสือพิมพ์ไทยรัฐนี่แหละครับ คุณวิลาศ มณีวัต เขียนถึง ประยูร จรรยาวงศ์ ลงวันที่กำกับการเขียนไว้ 22 สิงหาคม 2514 ว่า ช่วงเวลานั้น การ์ตูน ประยูร จรรยาวงศ์ ได้รางวัลแมกไซไซ

มีวาระจะต้องไปรับรางวัล ในฐานะนักการ์ตูนเอกแห่งเอเชียที่ฟิลิปปินส์

ก่อนหน้า...เมื่อปี 2503 ภาพการ์ตูน “การทดลองระเบิดปรมาณูลูกสุดท้าย” 1 ใน 300 ภาพของนักการ์ตูนหลายสิบประเทศทั่วโลก... ได้รับรางวัลที่หนึ่งที่นิวยอร์ก วิลาศ มณีวัต บอกว่า คุณประยูร เป็นมือระดับโลก

เมื่อมีคนไปถาม ได้เงินรางวัลตั้งมากมาย จะเอาเงินไปทำอะไร

“ผม จะเอาไปซื้อขนมกิน” คำตอบของประยูร จรรยาวงศ์ ง่ายๆ ธรรมดา น่ารักอะไรเช่นนั้น

ต้องเป็นคนใหญ่จริงๆ จึงจะพูดคำนั้น ไม่งั้นก็คงจะต้องอ้างสันติภาพ ภราดรภาพ อะไรมิอะไรที่ฟังดูขลังๆ

ประยูร จรรยาวงศ์ เกิดบางลำพู พ่อเป็นพ่อค้าพลู แม่ขายผลไม้ เขียนรูปเล่นมาตั้งแต่เป็นเด็ก ได้ค่าขนมวันละ 25 สตางค์ กิน 6 สตางค์ ไม่ใช้ค่ารถเมล์ ยอมเดินไปโรงเรียน ที่เหลือไปซื้อหนังสือพิมพ์ฝรั่งดูการ์ตูน

โตขึ้นอินทรีย์แก่กล้า เขียนการ์ตูน เรื่อง จันทโครพ ส่งไปลงหนังสือพิมพ์สุภาพบุรุษ มีคนติดใจทั้งเมือง หนังสือพิมพ์ขายดี เพิ่มยอดจากวันละ3พัน เป็นวันละ 1.2 หมื่น

จากนั้นก็เขียนให้ สยามนิกร สยามรัฐ บางกอกโพสต์ และไทยรัฐ ให้เวลากับงานเขียนการ์ตูนวันละ 16 ชั่วโมง พักสมองบ้างกับการเล่นกล้วยไม้ และทำสวน จนเป็นที่มาของการเขียนการ์ตูนชุด “ขบวนการแก้จน”

วิลาศ มณีวัต เปรียบ ประยูร จรรยาวงศ์ กับ มนัส จรรยงค์ ครูของนักเขียนเรื่องสั้น ยาขอบ นักเขียน ผู้ชนะสิบทิศ อันลือเลิศ ว่าเป็นตัวอย่างของมืออาชีพ...ที่ไม่เคยมีปริญญาเป็นใบเบิกทาง

ผมเอาเรื่อง “ลุงยูร” คนที่ผมเคารพและยังทัน...มาเขียนไว้วันนี้ เพราะมีข่าวจากคุณศุขเล็ก และคุณสุดรัก ทายาทลุงยูร...ว่า กำลังเคี่ยวกรำกับแผนงานนิทรรศการ 100 ปี ประยูร จรรยาวงศ์ ปลายปีนี้เอง

การ์ตูนลายเส้นนายศุขเล็ก ที่คุ้นตา...กำลังถูกเติมให้โลดแล่น มีชีวิตวิญญาณเต็มเนื้อเต็มตัว ในขบวนการแก้จน ในรูปแอนิเมชั่นด้วยฝีมือลูกชาย เจ้าของชื่อศุขเล็ก

ขออนุญาตจินตนาการต่อ...ในกรอบรัฐบาล คสช...วันนี้ หากลุงยูรยังอยู่ ยอดชายนายศุขเล็ก จะเล่นมุกไหน ให้คนอ่านเบิกบานหรรษา แสบๆคันๆ

เย็บปาก ติดหนวด หรือจะหนีไปอยู่ในรู ปักป้ายประชดว่า...สัปดนวันละนิดจิตแจ่มใส.

กิเลน ประลองเชิง

28 ก.ค. 2558 10:04 28 ก.ค. 2558 10:05 ไทยรัฐ