วันอังคารที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐLogin
ตำนาน “อิสานลำเพลิน” หนึ่งในยอดเพลงอีสาน

ตำนาน “อิสานลำเพลิน” หนึ่งในยอดเพลงอีสาน

โดย ซูม
26 ก.ค. 2558 05:01 น.
  • Share:

ซอกแซกสัปดาห์นี้ วนเวียนอยู่ที่โต๊ะทำงานในกองบรรณาธิการไทยรัฐนี่เอง ไม่ต้องออกไปตระเวนที่ไหนไกลๆเหมือนสัปดาห์ก่อนๆ

เหตุเพราะได้รับหนังสือที่เขียนโดย บุญเลิศ ช้างใหญ่ เพื่อนร่วมน้ำหมึก รุ่นน้อง ในชื่อเรื่อง “มนุษย์ 3 สามมิติ สุรินทร์ ภาคศิริ” จัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์สุขใจที่ จ้อ นินจา ส่งมาให้เมื่อวันวาน

มีประเด็นโดนใจหัวหน้าทีมซอกแซกเป็นการส่วนตัวอย่างแรงหนึ่งประเด็น ขออนุญาตแซงคิวเขียนถึงในสัปดาห์นี้เสียเลยครับ

แม้บุญเลิศ ช้างใหญ่ จะเขียนหนังสือได้ทุกรูปแบบทั้งเรื่องการเมือง เรื่องสื่อสารมวลชน แต่ที่ประสบความสำเร็จได้รับการกล่าวขวัญถึงอยู่เสมอๆ มักจะเป็นหนังสือเกี่ยวกับเพลงลูกทุ่งเสียมากกว่า

ที่หัวหน้าทีมซอกแซกเก็บไว้ในตู้พร้อมใส่กุญแจกันหายเอาไว้เรียบร้อยมีอยู่ 2 เล่ม ได้แก่ “ชลธี ธารทอง ศิลปินแห่งชาติ เทวดาเพลงภาคสมบูรณ์” กับ “ไพบูลย์ บุตรขัน อัจฉริยะคีตกวีลูกทุ่งผู้อาภัพ” ซึ่งเคยเขียนแนะนำไปด้วยแล้วในคอลัมน์วันเสาร์เมื่อหลายปีก่อน

ดังนั้นเมื่อได้รับเล่มล่าสุดว่าด้วยประวัติของ “มนุษย์ 3 มิติ” สุรินทร์ ภาคศิริ ซึ่งเป็นทั้งนักแต่งเพลง เป็นนักจัดรายการวิทยุภาษาอิสานยุคก่อนในนาม “ทิดโส สุดสะแนน” และยังเป็นข้าราชการกรมราชทัณฑ์ในตำแหน่งผู้คุมนักโทษที่เรือนจำคลองเปรมอีกด้วย...หัวหน้าทีมซอกแซกจึงรีบเปิดอ่านทันที

รวดเดียวจบชนิดวางไม่ลงเลยว่างั้นเถอะครับ เพราะเล่มนี้ สุรินทร์ ภาคศิริ เขียนด้วยตัวเองเล่าถึงชีวิต 3 มิติของเขาเองด้วยสำนวนสนุกสนานเป็นกันเองอยู่แล้ว ได้ บุญเลิศ ช้างใหญ่ ช่วยตกแต่งเสริมนิดเสริมหน่อยทำให้น่าอ่านเพิ่มขึ้น

ประกอบกับชีวิตของครูเพลงจากแดนอิสานท่านนี้ ซึ่งปัจจุบันอายุ 73 ปี ท่านผกผันพลิกแพลงมีดราม่าผสมผสานอยู่เป็นระยะๆสไตล์เด็กบ้านนอกจบ ม.6 มาสู้ชีวิตในกรุง อ่านแล้วก็เหมือนอ่านนวนิยายชีวิตเล่มใหญ่เล่มหนึ่ง

แต่ถ้าจะว่าไปครู สุรินทร์ ภาคศิริ ก็ประสบความสำเร็จในการแต่งเพลงลูกทุ่งตั้งแต่อายุเพียง 20 ต้นๆเท่านั้น รวมทั้งเพลงดังไปทั่วประเทศอย่างเพลง “วอนลมฝากรัก” ที่แต่งให้ บุปผา สายชล เป็นผู้ร้อง และทำให้บุปผาพลอยแจ้งเกิดไปด้วยนั้น ท่านก็แต่งเมื่ออายุเลยเบญจเพศมาไม่นานนักหรืออย่างเพลง “หนาวลมที่เรณู” ก็ดังตั้งแต่ครูยังอายุไม่เต็ม 30 ปีด้วยซ้ำไป

จากคนที่ไม่ใช่นักดนตรี ไม่รู้จักโน้ต แต่ก็ยังแต่งเพลงได้ และแต่งได้ดีด้วย ต้องถือว่าครูสุรินทร์เป็นอัจฉริยะท่านหนึ่งทีเดียว

หนังสือเล่มนี้นอกจากจะว่าถึงประวัติของครูสุรินทร์ ภาคศิริ แล้วยังเป็นการเล่าถึงประวัติของเพลงดังต่างๆที่ครูแต่งขึ้นควบคู่ไปด้วย

สำหรับจุดโดนใจ หัวหน้าทีมซอกแซกเป็นการเฉพาะ จนเป็นเหตุให้หยิบเรื่องของครูสุรินทร์มาเขียนในสัปดาห์นี้...น่าจะมาจากการแต่งเพลงในสไตล์อิสานของท่านนั่นแหละครับ

กว่า 30 เปอร์เซ็นต์ หรืออาจจะถึง 40 เปอร์เซ็นต์ด้วยกระมัง จากรายชื่อเพลงที่พิมพ์ไว้ในหนังสือเล่มนี้เป็นเพลงที่เกี่ยวกับภาคอิสานบ้านเกิดของครู

ที่ดังมากๆก็เช่นเพลง “หนุ่มบ้านแต้” ที่แต่งให้กับวง สุนทราภรณ์ เป็นเพลงรำวงที่เริ่มว่า “เดือนหกนกกาเหว่ามันร้อง” แฟนเพลงรุ่นเก่า คงจำได้

มาจนถึง “หนาวลมที่เรณู” ที่แต่งให้ ศรคีรี ศรีประจวบ ซึ่งกลายเป็นเพลงที่มีการนำมาบันทึกใหม่โดยนักร้องคนใหม่ๆมากที่สุดถึง 53 ครั้ง

แต่ที่หัวหน้าทีมชอบเป็นพิเศษขอยกให้เพลง “อิสานลำเพลิน” ที่จำได้ว่าเคยเขียนถึงบ้างประปราย เพราะชอบชุดที่ ต่าย อรทัย นำมาขับร้องใหม่ โดยให้ต่ายขึ้นไปร้องและรำพร้อมๆกับนางรำอิสานหลายสิบคนบนภูเขา มองเห็นวิวข้างล่างสวยงามเหลือเกิน

ฟังเพลงและดูมิวสิกวีดิโอชุดนี้แล้วก็ทำให้รักเมืองไทย รักแผ่นดินอิสานอย่างบอกไม่ถูก

อาจจะเป็นเพราะลีลาการร่ายรำของต่ายที่เข้ากับสาวนางรำได้เป็นอย่างดี โดยเฉพาะช่วงที่ร้องว่า “ลีลาเหมือนดังหงส์เหิน อิสานลำเพลินอรชรอ้อนแอ้น” นั้น ต่าย อรทัย ก็รำได้อย่างหงส์เหินสมดังคำร้อง

ก็เพิ่งจะทราบนี่แหละครับว่าเพลงนี้ ครูสุรินทร์แต่งขึ้นตั้งแต่ปี 2516 เป็นเพลงในภาพยนตร์เรื่อง “บัวลำภู” ของ รังสี ทัศนพยัคฆ์ ขับร้องโดย อังคนางค์ คุณไชย นางเอกหมอลำ เป็นรายแรก

หนังทำเงินพอสมควร แต่เพลง “อิสานลำเพลิน” ฮิตมาก มีการนำมาร้องอีกหลายๆครั้ง โดยนักร้องอิสาน ตั้งแต่ บานเย็น รากแก่น ศิริพร อำไพพงษ์ ฯลฯ จนล่าสุดก็คือ ต่าย อรทัย

มีอยู่ช่วงหนึ่ง หัวหน้าทีมซอกแซกต้องออกเดินทางไปทั่วประเทศ ทั้งเหนือ อิสาน ใต้ ในฐานะนักศึกษาวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร (วปอ.) รุ่น 35 พ.ศ.2535--เวลาคณะไปพักจังหวัดไหน เจ้าภาพก็มักจะจัดดนตรีพื้นเมืองมาแสดงต้อนรับในช่วงงานเลี้ยง

จำได้ว่าช่วงไปตระเวนดูงานภาคอิสานและค้างคืนประมาณ 7-8 จังหวัดนั้น ได้ฟังการบรรเลงโปงลางตลอดทั้ง 7-8 คืน และเพลงเอกที่นักร้องประจำวงของทุกจังหวัดร้องจนพวกเราขึ้นใจ ก็คือเพลง “อิสานลำเพลิน” นี่เอง

ตรวจสอบจากประวัติครู สุรินทร์ ภาคศิริ แล้ว เพลงจากอิสานของครูได้รับรางวัลดีเด่น

ในฐานะ “เพลงลูกทุ่งดีเด่น” ถึง 2 เพลง ได้แก่เพลง “ทุ่งกุลาร้องไห้” และเพลง “หนาวลมที่เรณู” ซึ่งต้องยอมรับว่าเหมาะสมทุกประการ

ไม่ได้เอ่ยถึงเพลง “อิสานลำเพลิน” ไว้เลย แสดงว่าเพลงนี้ยังไม่เคยได้รับรางวัลมาก่อนแน่ๆ

ถ้าจะมีใครที่ไหน? สถาบันไหน? จะมอบรางวัลเพลงลูกทุ่งดีเด่นให้ครูอีกในโอกาสหน้า ขอฝากเพลง “อิสานลำเพลิน” ไว้ด้วยนะครับ

ฮิตมาตั้งแต่ พ.ศ. 2516 จนถึงบัดนี้ 2558 รวมแล้ว 42 ปี แม้จะบันทึกใหม่น้อยกว่า “หนาวลมที่เรณู” แต่ก็น่าจะเข้าข่ายเพลงลูกทุ่งอิสานดีเด่นได้อีกหนึ่งเพลง นะครับท่านกรรมการ!

“ซูม”

คุณอาจสนใจข่าวนี้

คุณอาจสนใจข่าวนี้