วันอังคารที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ครีษมายัน


สวัสดีค่ะคุณผู้อ่านไทยรัฐออนไลน์ที่รัก คุณผู้อ่านไทยรัฐออนไลน์เคยทำงานทำการหรือยุ่งกับเรื่องใดเรื่องหนึ่งมากๆ จนลืมคืนลืมวัน ลืมวันสำคัญบางวันกันบ้างไหมคะ คุณครูลิลลี่เป็นหนึ่งในนั้นค่ะ

เรื่องที่จะเล่าคือก่อนหน้านั้นคุณครูลิลลี่ได้ยินมาว่า วันอาทิตย์ที่ 21 มิถุนายน 2558 ที่ผ่านมา จะเป็นวันที่มีช่วงเวลากลางวันยาวนานที่สุดในรอบปี เอาแล้วสิ ได้ยินแบบนี้ดูแล้วน่าตื่นเต้นเสียนี่กระไร เพราะคุณครูลิลลี่เองยอมรับว่าไม่เคยได้ยินเรื่องราวของวันสำคัญวันนี้มาก่อนเลยค่ะ คุณครูลิลลี่ได้ยินดังนั้น ก็เตรียมตั้งหน้าตั้งตานับวันรอกันเลยทีเดียว แต่อย่างที่บอกค่ะ จะด้วยความชรา หรือสติที่หลงๆ ลืมๆ ไปบ้าง หรือด้วยเอาแต่ทำการทำงานอย่างอื่นมากไปหน่อย ในที่สุดก็ลืมวันสำคัญวันนี้ไปได้ มารู้ตัวอีกที ก็เห็นจากข่าวโทรทัศน์เสียแล้วค่ะว่า วันครีษมายัน ผ่านพ้นไปเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ทีนี้การลืมก็ส่งผลต่อเนื่องมาถึงไทยรัฐออนไลน์ของเราด้วยสิคะ จากเรื่องราวที่ตั้งใจว่าจะหยิบยกเอามาบอกเล่าเก้าสิบกันในไทยรัฐออนไลน์ให้พอดีวัน ก็เลยลืมไปเสียสนิทเช่นกัน แต่ไม่ได้ค่ะ ตั้งใจไว้แล้วว่าจะพูดถึงวันสำคัญวันนี้ วันที่กลางวันยาวนานกว่าทุกๆ วันในรอบปี ที่สำคัญคำศัพท์อันเป็นชื่อเรียกวันก็น่าสนใจเสียด้วย จะปล่อยผ่านไปก็เสียดายที่จะไม่ได้หยิบเอามาให้ความรู้กัน ไม่เป็นไรค่ะ ไทยรัฐออนไลน์ครั้งนี้มารู้จักวันนี้กันค่ะ ปีหน้าฟ้าใหม่รอวันนี้อีกทีก็คงไม่สาย

เรามาดูความสำคัญของวันครีษมายันกันนะคะ

สำหรับปีนี้ วันครีษมายัน หรือ Summer Solstice ในภาษาอังกฤษ ตรงกับวันที่ 21 มิถุนายน 2558 เรียกว่าเป็นวันที่มีกลางวันยาวที่สุดในรอบปี สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เปิดเผยว่า วันที่ 21 มิถุนายนที่ผ่านมา เป็นวันที่มีกลางวันยาวที่สุดในรอบปี คือยาวนานกว่า 13 ชั่วโมง ซึ่งโดยปกติแล้วเดือนมิถุนายนจะเป็นเดือนที่ประเทศในซีกโลกเหนือ รับปริมาณแสงจากดวงอาทิตย์นานที่สุดในรอบปีอยู่แล้ว แต่ในวันที่ 21 มิถุนายน 2558 ดวงอาทิตย์จะขึ้นทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือในเวลา 05.51 น. และตกทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันตกเฉียงเหนือในเวลา 18.47 น. เท่ากับว่า มีดวงอาทิตย์อยู่นานกว่า 13 ชั่วโมง จึงถือเป็นวันที่มีเวลากลางวันยาวนานที่สุดนั่นเองค่ะ

ทีนี้เรามาดูความรู้ทางภาคภาษาไทยกันนะคะ คำว่า ครีษมายัน เป็นคำนามนะคะ ก่อนอื่นต้องบอกก่อนว่าคำนี้อ่านออกเสียงว่า ครีด-สะ-มา-ยัน นะคะ ไม่ใช่ ครี-สะ-มา-ยัน ต้องใช้คำว่า ครีด-สะ ถึงจะถูกต้องตามหลักภาษาไทยนะคะ คำๆ นี้ เป็นคำนามแปลว่า จุดสุดทางเหนือ เมื่อดวงอาทิตย์ปรากฏในราววันที่ 22 มิถุนายน เป็นจุดในหน้าร้อน มีกลางวันยาวที่สุด เรียกว่า ครีษมายัน นิยมใช้คู่กับคำว่า เหมายัน คำว่า ครีษมายัน บางครั้งก็เรียกว่า อุตตรายัน นะคะ

ทีนี้มาดูคำที่มักเห็นคู่กันก็คือคำว่า เหมายัน คำว่า เหมายัน เป็นคำนาม แปลว่า จุดสุดทางใต้ เมื่อดวงอาทิตย์ปรากฏในราววันที่ 22 ธันวาคม เป็นจุดในหน้าหนาวมีกลางคืนยาวที่สุด บางครั้งก็เรียกว่า ทักษิณายัน ย้ำกันอีกทีนะคะว่าในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานระบุไว้ว่าเป็นวันที่ 22 มิถุนายน แต่ในความเป็นจริงของปีนี้ ปี 2558 วันครีษมายันตรงกับวันที่ 21 ค่ะ คลาดเคลื่อนกันนิดหน่อยค่ะ

พูดถึงวันที่มีกลางวันยาวนานที่สุดแล้ว ก็ได้แง่คิดหนึ่งที่อยากฝากทิ้งท้ายไว้ นั่นคือ คนเรามี 24 ชั่วโมงเท่ากัน ถ้าตื่นให้เช้า ทำตัวเองให้เป็นประโยชน์มากๆ เข้าไว้ ก็เท่ากับว่าเราได้ทำสิ่งที่ดีให้กับตัวเอง ครอบครัว และสังคมได้มากขึ้นไปด้วยเช่นกัน สวัสดีค่ะ

instagram : kru_lilly, facebook : ครูลิลลี่

คุณครูลิลลี่

2 ก.ค. 2558 09:23 3 ก.ค. 2558 10:00 ไทยรัฐ