วันอังคารที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

มักกะสัน สวนแสนล้าน EP.1 เปิดขุมทรัพย์ รฟท. งัดทำเลทองล้างหนี้ 8 หมื่นล้าน

จะเอา "สวนสาธารณะ" หรือ "คอมเพล็กซ์"!!? เป็นคำถามที่กวนใจคนเมืองย่านมักกะสันมาพักใหญ่ เมื่อ การรถไฟแห่งประเทศไทย (ร.ฟ.ท.) ตัดสินใจยกที่ดินทำเลทองย่านมักกะสัน ให้กับ กระทรวงการคลังเพื่อล้างหนี้จำนวนมหาศาลที่หมักหมมมายาวนาน โดยหวังว่าจะให้ กระทรวงการคลังใช้พื้นที่เป็น "มักกะสันคอมเพล็กซ์" สร้างศูนย์การค้าครบวงจร...แต่รัฐบาล คสช. ต้องการ "คืนความสุข" อยากจะเนรมิตให้เป็น "ปอด" แห่งใหม่ของคนกรุงเทพฯ ทำให้มีมวลชนจากภาคประชาชนหลายส่วนร่วมด้วยช่วยสนับสนุน

วันนี้ ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ จะพาไปย้อนดูเรื่องราวที่มาที่ไปของการรถไฟแห่งประเทศไทยว่า อะไรคือสาเหตุที่ทำให้การรถไฟฯ ถึงมีภาระหนี้มหาศาลเช่นนี้? ที่ดินที่การรถไฟถือครองอยู่นั้น มีที่ไหนบ้าง? แล้วแต่ละพื้นที่ใช้ทำประโยชน์อะไรไปแล้วบ้าง? รวมถึงจะต้องใช้ระยะเวลานานแค่ไหน จึงจะสามารถล้างหนี้ให้การรถไฟฯ ได้? ทุกคำถามมีคำตอบ 

ที่ผ่านมา "หนี้" ของการรถไฟฯ ถูกหยิบยกขึ้นมาหารือแล้วหลายยุคหลายสมัย เพราะตัวเลขขาดทุนสะสมมานาน มูลค่ามากกว่า 8 หมื่นล้านบาท กระทั่งมาถึงสมัยรัฐบาล น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ซึ่งมี นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ดำรงตำแหน่ง รมว.คมนาคม ปิ๊งไอเดียที่จะล้างหนี้สินการรถไฟแห่งประเทศไทย โดยนำ 'พื้นที่มักกะสัน' ที่ดินทำเลทองมาปัดฝุ่นและยกให้กับกระทรวงการคลัง กระทั่ง ในยุคสมัยของรัฐบาลปัจจุบันที่เล็งเห็นถึงความสำคัญของปัญหาดังกล่าว และหยิบยกขึ้นมาพูดถึงอย่างจริงจังอีกครั้ง

เปิดขุมทรัพย์ รฟท. ถือครองที่ดินกว่า 2.34 แสนไร่!

จากข้อมูลหน่วยธุรกิจการบริหารทรัพย์สิน การรถไฟแห่งประเทศไทย พบว่า การรถไฟฯ มีที่ดินที่เป็นทรัพย์สิน กระจายอยู่ทั่วประเทศกว่า 234,976 ไร่ แบ่งเป็นที่ดินเพื่อการเดินรถ 1.98 แสนไร่ ได้แก่ พื้นที่เขตทาง 1.89 แสนไร่ ย่านสถานี 5.3 พันไร่ และบ้านพัก 3.7 พันไร่ ที่ดินไม่ได้ใช้เพื่อการเดินรถ 3.63 หมื่นไร่ ได้แก่ พื้นที่จัดสรรประโยชน์ 3.44 หมื่นไร่ ย่านพหลโยธิน 1.07 พันไร่ และมักกะสัน 745 ไร่ ทั้งนี้ ที่ดินไม่ได้ใช้เพื่อการเดินรถนั้น สามารถจำแนกที่ดินตามภูมิภาคทั่วประเทศ ออกเป็น สายตะวันออกเฉียงเหนือ 9.03 พันไร่ สายตะวันออก 4.95 พันไร่ สายเหนือ 4.30 พันไร่ สายใต้ 1.51 หมื่นไร่ กรุงเทพฯ และปริมณฑล 2.82 พันไร่

รถไฟฟรี ตัวอย่างโครงการสร้างหนี้ ร.ฟ.ท.

ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ ได้สอบถามไปยัง นายวุฒิชาติ กัลยาณมิตร ผู้ว่าการรถไฟแห่งประเทศไทย กล่าวว่า จะให้แจกแจงที่มาหนี้สินทั้งหมดนั้น ตนไม่สามารถพูดได้ เนื่องจากเพิ่งเข้ามาบริหารจัดการการรถไฟฯ ได้ไม่นาน แต่หากพูดถึงภาพรวม ก็พบว่ามีหนี้สินที่เกิดจากการดำเนินการของ ร.ฟ.ท. เอง และหนี้ที่เกิดจากนโยบายรัฐบาล เช่น โครงการรถไฟฟรี เป็นต้น


ผู้ว่าฯ ร.ฟ.ท. กล่าวต่อว่า ระยะเวลาการจัดการปัญหาหนี้สิน การคืนทุน หรือการสร้างรายได้นั้น ยังไม่สามารถตอบได้ ส่วนที่ดินมักกะสัน ตอนนี้อยู่ในขั้นตอนการประเมินมูลค่าที่ดิน รวมถึงยังไม่ได้ข้อสรุปว่าจะใช้พื้นที่เชิงพาณิชย์ออกมารูปแบบใด จึงทำให้ไม่สามารถประเมินมูลค่าได้ แต่จากนโยบายรัฐบาล คาดว่าพื้นที่มักกะสัน จะถูกสร้างเป็นสวนสาธารณะแห่งใหม่ของ กทม. โดยจะมีการแบ่งสัดส่วนเป็นพื้นที่สวนสาธารณะ พิพิธภัณฑ์ และพื้นที่เชิงพาณิชย์

ส่วนกรณีที่มีชาวบ้านเข้าไปบุกรุกจับจอง โรงพยาบาลที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ หรือบางส่วนถูกสร้างเป็นที่พักของพนักงานการรถไฟฯ นายวุฒิชาติ กล่าวว่า หากมีการดำเนินการจริง โรงพยาบาลดังกล่าวก็ต้องถูกรื้อ ที่พักพนักงาน ทางการรถไฟฯ จะหาพื้นที่ใหม่ให้ ส่วนประชาชนที่อาศัยและบุกรุกพื้นที่ ทางการรถไฟฯ คงต้องให้ย้ายออกไปอยู่ในพื้นที่ที่เหมาะสมต่อไป

"จากการเจรจา ระหว่าง การรถไฟฯ กรมธนารักษ์ ถึงเรื่องการพัฒนาพื้นที่ดังกล่าว คาดว่าจะได้ข้อสรุปในการจัดสรรพื้นที่เร็วๆ นี้ เจตนาการเปลี่ยนพื้นที่มักกะสันให้กลายเป็นปอดของกรุงเทพมหานคร เพื่อหวังให้ชาวกรุงเทพฯ มีสวนสาธารณะในการใช้ประโยชน์ สร้างเสริมสุขภาพให้แข็งแรง รวมถึงส่งเสริมการเรียนรู้ ได้ศึกษาจากพิพิธภัณฑ์การรถไฟฯ เชื่อว่าจะเป็นประโยชน์แก่ส่วนรวมกับประชาชนทุกคน" นายวุฒิชาติ กล่าว

ขณะที่ นายพีระเดช หนูขวัญ ผู้อำนวยการฝ่ายการเงินและการบัญชี การรถไฟแห่งประเทศไทย เผยว่า การรถไฟมีภาระหนี้สินทั้งหมด 85,240 ล้านบาท เกิดจากการขาดทุนสะสมมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2520 เนื่องจากการบริหารงานที่ไม่มีประสิทธิภาพ ทำให้มีหนี้สินจากการกู้ยืมเงิน เพราะเงินที่รัฐบาลชดเชยให้มานั้น ไม่เพียงพอต่อรายจ่าย นอกจากนี้ การถไฟยังมีค่าใช้จ่ายในการดูแลซ่อมแซมสาธารณูปโภคต่างๆ เช่น สัญญาณไฟ เครื่องจักร รางรถไฟ และการดำเนินการที่เกี่ยวข้องกับรถไฟทั้งหมด

ด้าน นางสิริมา หิรัญเจริญเวช ผู้อำนวยการฝ่ายบริหารทรัพย์สิน การรถไฟแห่งประเทศไทย แจงว่า หนี้สินของการรถไฟแห่งประเทศไทยทั้งหมด 8.5 หมื่นล้านบาทนั้น มีหนี้ของแอร์พอร์ตลิงก์ อยู่ 3 หมื่นกว่าล้านบาท และหนี้สินที่เกิดจากการดำเนินการของการรถไฟ 5 หมื่นล้านบาท

ผู้อำนวยการฝ่ายบริหารทรัพย์สิน การรถไฟฯ กล่าวต่อว่า จากการศึกษาข้อมูลที่ดินของการรถไฟแห่งประเทศไทย ในบริเวณกรุงเทพมหานครนั้น พบว่า มีที่ดินทั้งหมดประมาณ 3.29 พันไร่ โดยแบ่งออกเป็นแปลงใหญ่ จำนวน 3 แปลง ได้แก่ 1. ย่านพหลโยธิน 2.3 พันไร่ อาทิ เซ็นทรัลลาดพร้าว จำนวน 47 ไร่ ตลาดนัดจตุจักร จำนวน 69 ไร่ และย่าน กม.11 จำนวน 359 ไร่ เป็นต้น ซึ่งย่านพหลโยธินจะใช้ประโยชน์แบบผสมผสาน โดยมีแหล่งที่พักของพนักงานการรถไฟ เชิงพาณิชย์ รวมถึงสวนสาธารณะ จำนวน 730 ไร่ อาทิ สวนสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ สวนวชิรเบญจทัศ และสวนจตุจักร 2. ย่านมักกะสัน 730 ไร่ ซึ่งกำลังอยู่ในขั้นตอนการเจรจากับกรมธนารักษ์ เกี่ยวกับการพัฒนาที่ดิน เพื่อแลกหนี้ การรถไฟ 3. ย่านแม่น้ำ 260 ไร่ จะสร้างในลักษณะการพัฒนาสังคมแบบสมดุลและส่งเสริมสิ่งแวดล้อม อาทิ แหล่งชุมชน และการพัฒนาเชิงพาณิชย์ นอกจากนี้ จะเป็นลักษณะของที่ดินรายย่อย เช่น คลองตัน-หัวหมาก จำนวน 50-80 ไร่ ส่วนพื้นที่ที่เหลือจะเป็นเขตทางรางรถไฟในกรุงเทพมหานคร โดยมีความยาวประมาณ 20-40 เมตร

ส่วนพื้นที่มักกะสัน มีเนื้อที่ทั้งหมด 730 ไร่ แบ่งเป็นบึงมักกะสัน 130 ไร่ อาคารแอร์พอร์ตลิงก์ 20 กว่าไร่ ถนนสาธารณะ และโครงการจ่ายประโยชน์ที่จะทำเป็นทางรถไฟเชื่อมต่อสายตะวันออกอีกจำนวนหนึ่ง ซึ่งส่วนที่เหลือจะเป็นพื้นที่มักกะสันที่นำมาทำเป็นโครงการ จำนวนทั้งสิ้น 497 ไร่ โดยแบ่งเป็นเฟสแรก 320 ไร่ เพื่อใช้ในพิพิธภัณฑ์ 30 ไร่ และพื้นที่สีเขียว 150 ไร่ รวมถึงพื้นที่บูรณาการรวม ได้แก่ พื้นที่สาธารณะ การจราจร และพื้นที่เชิงพาณิชย์ อีก 140 ไร่ และเฟสที่ 2 มี 177 ไร่ จะดำเนินการภายหลังเริ่มเฟส 1 ไปแล้วประมาณ 2 ปีครึ่ง ซึ่งระยะของการเช่าที่ดินนั้นยังคงไร้ข้อสรุป

กระนั้น ทีมข่าวฯ จึงสอบถามถึงรายละเอียดค่าเช่าที่ดินของการรถไฟแห่งประเทศไทย ได้รับคำตอบเพียงสั้นๆ ว่า ไม่สามารถเปิดเผยข้อมูลได้ เนื่องจากเป็นข้อมูลการทำสัญญาร่วมกันกับลูกค้า ซึ่งหากเผยแพร่อาจส่งผลกระทบต่อธุรกิจลูกค้า

นักประเมินที่ดิน ชี้ ที่ดินมักกะสัน มีมูลค่ากว่าแสนล้าน!!

ดร.โสภณ พรโชคชัย ประธานมูลนิธิประเมินค่าทรัพย์สินแห่งประเทศไทย กล่าวว่า พื้นที่มักกะสันควรจะทำเป็นศูนย์การคมนาคม ที่มีทั้งโรงแรม ศูนย์การค้า สำนักงาน และการติดต่อสื่อสารต่างๆ โดยเป็นลักษณะเชิงพาณิชย์ 60% เพื่อการสร้างรายได้ให้การรถไฟฯ นำมาพัฒนาหน่วยงานให้ดีขึ้น ประธานมูลนิธิประเมินค่าทรัพย์สินแห่งประเทศไทย ได้ประเมินมูลค่าที่ดินของการรถไฟฯ ในบริเวณกรุงเทพมหานคร ว่า จากการประเมินที่ดินมักกะสัน จำนวน 497 ไร่ คาดว่าน่าจะมีมูลค่าอยู่ที่ 83,000-110,000 ล้านบาท สวนลุมพินี 3.38 แสนล้านบาท เซ็นทรัลลาดพร้าว จำนวน 60 ไร่ รวมอาคาร มีระยะการเช่า 20 ปี ราคาอยู่ที่ 2.2 หมื่นล้านบาท ตลาดนัดจตุจักร ตารางวาละ 1 ล้านบาท ถนนรัชดาภิเษก ตารางวาละ 5-6 แสนบาท ซึ่งข้อมูลราคาประเมินที่ดินบางพื้นที่นั้น ไม่สามารถเปิดเผยได้ เนื่องจากมีการว่าจ้างให้ประเมิน ทั้งนี้ มูลค่าจะมากหรือน้อย ขึ้นอยู่กับการนำพื้นที่มาใช้ประโยชน์ โดยหากนำพื้นที่มักกะสันมาทำสวนสาธารณะ คาดว่าจะมีรายได้ต่อปีไม่มาก

นอกจากนี้ ดร.โสภณ ได้เสนอทางออกของหนี้สินการรถไฟแห่งประเทศไทยว่า พื้นที่มักกะสันควรสร้างเป็นลักษณะเชิงพาณิชย์ ให้เอกชนเข้ามาลงทุนสร้างสวนสาธารณะไว้บนตึกหรืออาคารก็ยังได้ เนื่องจากสวนในลักษณะนี้นั้น สามารถผลิตออกซิเจนได้เช่นเดียวกัน ที่สำคัญ การดำเนินการด้วยวิธีนี้จะไม่สิ้นเปลืองงบประมาณของรัฐอีกด้วย

ไร้ข้อสรุป! สั่งเพิ่มเวลาเช่าที่ดินมักกะสันเป็น 99 ปี

หลังจากทราบว่า เมื่อวันที่ 22 มิ.ย.ที่ผ่านมา ได้มีการประชุมหารือร่วมกันระหว่าง การรถไฟแห่งประเทศไทย กรมธนารักษ์ และสำนักงานคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ เกี่ยวกับความคืบหน้าการประเมินที่ดินมักกะสัน โดยมี นายสมหมาย ภาษี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เป็นประธาน 

กระนั้น ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ จึงต่อสายตรงไปยัง นายชาติชาย ทิพย์สุนาวี รองปลัดกระทรวงคมนาคม เพื่อสอบถามถึงผลการประเมินที่ดินมักกะสัน ได้รับคำตอบจากทางเลขาฯ นายชาติชายว่า จะมีการประชุมร่วมกันอีกครั้งในเร็วๆ นี้ เนื่องจากกระทรวงการคลังต้องการพิจารณาและปรับแก้เพิ่มเติม โดยเฉพาะเรื่องระยะการเช่าที่ดิน จาก 60 ปี เป็น 99 ปี โดยต่อสัญญา 2 ครั้ง ครั้งละ 50 ปี เพื่อให้มีระยะการเช่าที่นานขึ้น จะส่งผลให้เกิดแรงจูงใจในการลงทุนของภาคเอกชน ทั้งนี้ การเลื่อนการสรุปผลการประเมินมูลค่าที่ดิน จะไม่ส่งผลกระทบต่อโครงการที่จะเกิดขึ้น

ขณะที่ นายวุฒิชาติ กัลยาณมิตร ผู้ว่าการรถไฟแห่งประเทศไทย เผยว่า จากการประชุมเกี่ยวกับราคาการประเมินมูลค่าที่ดินมักกะสันครั้งที่ผ่านมา ที่ปรึกษาการรถไฟแห่งประเทศไทยเสนอค่าจัดสรรผลประโยชน์ อยู่ที่ระยะการเช่า 60 ปี มูลค่า 6.1 หมื่นล้านบาท ที่ปรึกษากระทรวงการคลังโดยกรมธนารักษ์ เสนอเข้ามาที่ 5.6 หมื่นล้านบาท ซึ่งเป็นตัวเลขที่ไม่แตกต่างกันมาก ขณะนี้อยู่ในระหว่างการเจรจา เพื่อรอการนัดหมายประชุมหารือร่วมกันอีกครั้ง โดยจะต้องคำนึงราคาประเมินอยู่ที่ระยะการเช่า 99 ปี

นอกจากนี้ ทีมข่าวฯ ได้ต่อสายตรงไปยัง นายสมหมาย ภาษี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ได้รับคำตอบเพียงว่า การสรุปราคาประเมินมูลค่าที่ดิน จะมีการประชุมร่วมกันอีกครั้งในเร็วๆ นี้ 

ส่อง! ที่มารายได้การถไฟฯ ปี 2558

ทั้งนี้ จากข้อมูลการประมาณการรายได้ การบริหารทรัพย์สินของการรถไฟแห่งประเทศไทย ปี 2558 มีรายได้ทั้งหมด 9,684.22 ล้านบาท ซึ่งได้แก่ ค่าเช่าที่ดินเพื่อติดตั้งป้ายโฆษณา 39.11 ล้านบาท ค่าเช่าอาคาร 125.53 ล้านบาท ค่าเช่าที่ดิน 1.96 พันล้านบาท ค่าเช่าสิทธิบริเวณสถานี (บส.) 37.71 ล้านบาท ค่าธรรมเนียมจัดประโยชน์ 120.42 ล้านบาท โครงการขนส่งน้ำมันทางท่อ 93.65 ล้านบาท ค่าเช่าโรงแรม 6.19 ล้านบาท รายได้จากสนามซ้อมกอล์ฟ 12 ล้านบาท และรายได้อื่นๆ อีก 50 ล้านบาท

ในตอนต่อไป ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ ได้ลงพื้นที่เพื่อสอบถามความคิดเห็นจากประชาชนในพื้นที่มักกะสัน และตัวแทนกลุ่มเครือข่ายมักกะสัน ว่ามีความคิดเห็นต่อการโครงการ "มักกะสัน สวนสร้างสรรค์" อย่างไร รวมถึงทำไมต้องนำที่ดินมักกะสันมาล้างหนี้ ในวันพรุ่งนี้ โปรดติดตาม!

"หนี้" การรถไฟแห่งประเทศไทย ปัญหาที่ถูกหยิบยกขึ้นมาถกเถียงและร่วมกันหารืออยู่หลายยุคหลายสมัย เหตุขาดทุนสะสมหมักหมมมานานหลายปี ปัญหาที่ว่านี้มีสาเหตุมาจากอะไรบ้าง ตามไปค้นคำตอบกัน ที่นี่! 30 มิ.ย. 2558 18:29 18 ก.ค. 2558 05:26 ไทยรัฐ